Cá chạch tên khoa học thường gặp là Misgurnus anguillicaudatus, là loài cá nước ngọt, có thân dài, da trơn và thường sống ở vùng bùn, ao hồ, ruộng nước.
Theo quan niệm y học cổ truyền Trung Quốc, cá chạch có vị ngọt, tính bình, thường được sử dụng với mục đích bổ trung ích khí, thanh nhiệt và hỗ trợ cơ thể suy nhược. Một số tài liệu Đông y còn đề cập đến công dụng dưỡng thận, hỗ trợ tiêu hóa.
Ảnh minh họa.
Một trong những ưu điểm đáng chú ý của cá chạch là hàm lượng protein tương đối cao. Đây là chất dinh dưỡng cần thiết để xây dựng, duy trì cơ bắp, tái tạo mô và tham gia vào nhiều hoạt động chuyển hóa của cơ thể.
Theo các nghiên cứu, cá chạch có hàm lượng protein hơn 17 g/100 g, thậm chí cao hơn thịt gà. Lượng canxi đạt khoảng 300 mg/100 g, gấp nhiều lần so với sữa và cá chép. Ngoài ra, cá chạch ít chất béo, giàu axit béo không bão hòa và nhiều vi chất thiết yếu, phù hợp với chế độ ăn lành mạnh.
Một số hợp chất như spermidine và nucleoside trong cá chạch còn được cho là hỗ trợ tăng cường khả năng miễn dịch và chống lại virus.
Về lợi ích sức khỏe, cá chạch được ghi nhận có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng thiếu máu nhờ hàm lượng sắt cao; tăng cường sức đề kháng nhờ giàu protein và vi chất; đồng thời góp phần ngăn ngừa xơ vữa động mạch nhờ chứa ít cholesterol và nhiều axit béo có lợi.
Đối với phụ nữ mang thai, cá chạch cung cấp protein, vitamin nhóm B và khoáng chất cần thiết, giúp bổ sung dinh dưỡng và hỗ trợ sự phát triển của thai nhi. Với trẻ em và thanh thiếu niên, hàm lượng canxi, phốt pho cùng protein chất lượng cao trong cá chạch góp phần phát triển xương và thể chất.
Ảnh minh họa.
Một số tài liệu dinh dưỡng Trung Quốc còn đề cập đến taurine và các axit béo không bão hòa trong cá chạch. Taurine là hợp chất có vai trò trong hoạt động của hệ thần kinh, cơ bắp và quá trình điều hòa một số chức năng sinh lý. Axit béo không bão hòa cũng là thành phần có lợi khi được bổ sung hợp lý trong chế độ ăn.
Cá chạch thường có mùi tanh bùn đặc trưng. Vì vậy, sau khi mua về, tốt nhất nên thả cá vào nước nuôi khoảng 1-2 ngày để chúng thải bớt chất bẩn trong đường ruột, giúp giảm mùi tanh bùn. Trong thời gian này, nên thay nước khoảng nửa ngày một lần. Bạn sẽ nhận thấy nước nhanh chóng trở nên đục và bẩn.
Bên cạnh đó, cá nước ngọt có thể mang ấu trùng ký sinh trùng. Việc ăn cá sống, tái hoặc chưa được nấu chín kỹ làm tăng nguy cơ nhiễm ký sinh trùng và mắc các bệnh truyền qua thực phẩm. Do đó, phương pháp an toàn duy nhất là làm nóng kỹ cá chạch, đảm bảo cá được nấu chín hoàn toàn trong nước sôi ở 100°C để loại bỏ nguy cơ nhiễm ký sinh trùng.
Người tiêu dùng nên chọn cá còn tươi, có nguồn gốc rõ ràng, làm sạch trước khi chế biến và nấu chín hoàn toàn. Không nên ăn cá chạch sống hoặc sử dụng các món ngâm, tái nếu chưa có quy trình xử lý an toàn được kiểm chứng.
Đối với những người lần đầu tiên thử ăn cá chạch, nên bắt đầu với một lượng nhỏ để theo dõi xem có phản ứng dị ứng nào xảy ra hay không. Những người bị dị ứng hải sản cần đặc biệt cẩn thận để tránh gặp phải các triệu chứng dị ứng thực phẩm.
Minh Hoa (t/h)
