Loài rùa mai mềm khổng lồ sông Dương Tử, được mệnh danh là "loài động vật cô đơn nhất thế giới" vừa có màn xuất hiện hiếm hoi tại Tô Châu (Giang Tô, Trung Quốc), thu hút sự chú ý đặc biệt từ công chúng.
Hiện nay, số lượng cá thể của loài này trên toàn cầu được cho là chỉ còn khoảng 2-3 con, khiến mỗi lần xuất hiện đều trở thành sự kiện đáng chú ý.
Nhân vật gây chú ý lần này là cá thể rùa có tên "Susu", khoảng 100 tuổi, được giới thiệu tại một sự kiện ở Vườn thú rừng Shangfangshan.
"Susu" hiện được xem là cá thể rùa mai mềm khổng lồ sông Dương Tử duy nhất còn được biết đến tại Trung Quốc đại lục và thuộc diện động vật được bảo vệ cấp cao nhất. Trong khi đó, một số nguồn tin cho rằng tại Việt Nam có thể chỉ còn 1-2 cá thể ngoài tự nhiên. Chính vì vậy, mức độ quý hiếm của loài này thậm chí còn được đánh giá vượt cả gấu trúc khổng lồ.
Theo tìm hiểu, Rafetus swinhoei, hay rùa mai mềm khổng lồ sông Dương Tử, từng phân bố rộng ở lưu vực sông Dương Tử (Trung Quốc) và sông Hồng (Việt Nam). Loài rùa này được coi là "hóa thạch sống" trong thế giới động vật khi đã tồn tại trên Trái đất khoảng 270 triệu năm.
Chúng có kích thước ấn tượng, với chiều dài mai có thể vượt quá 1 mét và cân nặng hơn 100 kg. Môi trường sống ưa thích của loài này là các con sông sạch với nền cát, nơi chúng săn cá và các loài giáp xác.
Tuy nhiên, khả năng sinh sản của rùa mai mềm khổng lồ sông Dương Tử lại cực kỳ hạn chế. Chúng cần từ 15-20 năm để đạt độ trưởng thành sinh dục.
Được biết, trước đây, các chuyên gia từng nỗ lực ghép đôi "Susu" với cá thể cái duy nhất được biết đến là "Xiangxiang" và thực hiện nhiều lần thụ tinh nhân tạo, nhưng đều không thành công. Sau khi "Xiangxiang" qua đời vào năm 2019, hy vọng duy trì nòi giống gần như khép lại, khi những cá thể còn lại có khả năng đều là con đực.
Các chuyên gia nhận định, nguyên nhân chính đẩy rùa mai mềm khổng lồ sông Dương Tử tới bờ vực tuyệt chủng xuất phát từ tác động lâu dài của con người. Ô nhiễm nguồn nước, phá hủy môi trường sống, xây dựng các công trình thủy lợi, cùng với hoạt động săn bắt trong quá khứ đã khiến số lượng loài vật này suy giảm nghiêm trọng qua nhiều thập kỷ.
Vì vậy, sự xuất hiện của "Susu" vì thế mang nhiều ý nghĩa hơn một tin tức lạ. Nó là lời nhắc nhở rõ ràng rằng sự phong phú của thiên nhiên không phải điều tồn tại mãi mãi. Một loài vật từng hiện diện qua thời gian rất dài, từng sống trong những dòng sông lớn và được xem như sinh vật cổ xưa của hành tinh, nay lại có thể chỉ còn được đếm trên đầu ngón tay.
Minh Hoa (t/h)
