Từ trước đến nay, dự án tìm kiếm trí thông minh ngoài Trái Đất (SETI) luôn vận hành theo kịch bản: Con người chủ động quét bầu trời để tìm kiếm các "dấu hiệu công nghệ" (Technosignatures) như sóng radio hoặc tia laser từ các hành tinh xa xôi. Thế nhưng, một báo cáo mang tính bước ngoặt vừa được công bố trên tạp chí danh tiếng Astrophysical Journal Letters đã đảo ngược hoàn toàn thế cờ.
Bằng việc phân tích nhật ký dữ liệu suốt 20 năm của Mạng lưới Không gian Sâu NASA (DSN), các nhà khoa học phát hiện ra rằng chính con người đang vô tình tạo ra một lối mòn tín hiệu cực kỳ rõ nét, giúp các thế lực ngoài hành tinh dễ dàng tóm gọn Trái Đất.
Hình minh họa người ngoài hành tinh.
"Lỗ hổng" từ những cuộc gọi lên Sao Hỏa
Mạng lưới DSN của NASA là hệ thống gồm các ăng-ten khổng lồ chuyên đảm nhận vai trò giữ liên lạc giữa Trái Đất và các thực thể xa xôi như kính viễn vọng James Webb hay tàu New Horizons. Đây là nguồn phát ra những tín hiệu radio mạnh mẽ và bền bỉ nhất của nhân loại vào khoảng không vũ trụ.
Nghiên cứu chỉ ra rằng, phần lớn các tín hiệu này được truyền đi dọc theo mặt phẳng hoàng đạo (vùng phẳng xung quanh Mặt Trời) để hướng tới các robot thăm dò trên Sao Hỏa. Tuy nhiên, Sao Hỏa không phải là một bức tường chắn kiên cố. Pinchen Fan, tác giả chính của nghiên cứu giải thích: "Hành tinh này không thể chặn toàn bộ chùm sóng. Một lượng tín hiệu khổng lồ đã bị tràn ra phía sau và tiếp tục lao vút vào không gian sâu thẳm".
Đáng kinh ngạc hơn, nhóm nghiên cứu đã định lượng được rằng, nếu có một nền văn minh tiên tiến đang quan sát chúng ta vào đúng thời điểm hiện tượng giao hội (conjunction) – khi Trái Đất và Sao Hỏa xếp thành một đường thẳng dưới góc nhìn của họ – thì cơ hội để họ tóm được sóng liên lạc của chúng ta lên tới 77%. Con số này đại diện cho một mức tăng vọt 400.000 lần so với một quan sát viên ngẫu nhiên ở một thời điểm bất kỳ.
Bản đồ săn lùng các nền văn minh vũ trụ trong tầm tay
Tín hiệu rò rỉ từ mạng lưới DSN của chúng ta mạnh đến mức các nhà khoa học ước tính nó có thể được phát hiện từ khoảng cách lên tới 23 năm ánh sáng bởi các kính viễn vọng có công nghệ tương đương với Trái Đất. Phát hiện này ngay lập tức mở ra một chiến lược săn tìm người ngoài hành tinh hoàn toàn mới cho các nhà thiên văn học. Thay vì quét vô hướng vào khoảng không, nhân loại giờ đây có thể khoanh vùng tập trung vào các hệ hành tinh lân cận có hướng nhìn ngang góc cạnh với quỹ đạo Trái Đất, đồng thời lên lịch quan sát trùng khớp với các đợt hành tinh che khuất nhau.
Hình minh họa người ngoài hành tinh trên Sao Hỏa.
Giáo sư vật lý thiên văn Jason Wright nhận định: "Con người chỉ mới ở buổi bình minh của kỷ nguyên du hành không gian. Khi chúng ta vươn cánh tay dài hơn vào hệ mặt trời, tần suất và cường độ của các tín hiệu liên hành tinh này sẽ chỉ có tăng lên".
Đặc biệt, với sự hỗ trợ từ việc phóng kính viễn vọng không gian Nancy Grace Roman trong thời gian tới, con người sẽ sớm lập bản đồ cho hàng trăm ngàn ngoại hành tinh mới. Cuộc chơi trốn tìm trong vũ trụ giờ đây đã có luật chơi mới, đó là muốn tìm thấy người ngoài hành tinh, trước hết hãy nhìn vào cách mà họ đang nhìn thấy chúng ta qua những đường thẳng hành tinh định mệnh.
An An - Neowin
