Việc Mỹ rút quân được Tehran và các đồng minh ca ngợi là một chiến thắng. Kế hoạch này được thống nhất vào năm 2024 dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden và được chính quyền Tổng thống đương nhiệm Donald Trump thực hiện, ngay cả khi Washington đang tiến hành xung đột với Iran - quốc gia duy trì ảnh hưởng tại Iraq thông qua các lực lượng ủy nhiệm.
Động thái này diễn ra sau 23 năm khi lực lượng do Mỹ dẫn đầu lật đổ ông Saddam Hussein, sau đó kéo theo tình trạng biến động, hỗn loạn và dẫn đến sự trỗi dậy của Nhà nước Hồi giáo.
Mặc dù việc lực lượng Mỹ rời Iraq nhìn chung được người dân nước này ủng hộ, nhưng một số người lo ngại các lực lượng an ninh được Mỹ đào tạo và tài trợ vẫn chưa đủ khả năng bảo vệ đất nước.
"Bài học từ hai thập kỷ qua là khoảng trống an ninh có thể cực kỳ nguy hiểm", Jassim al-Bahadli, một nhà phân tích Iraq cố vấn cho các lực lượng an ninh, nhận định.
Iran và các đồng minh được hưởng lợi
Iran, quốc gia tuyên bố mục tiêu cuối cùng là buộc lực lượng Mỹ rời khỏi toàn bộ Trung Đông, coi việc Washington rút quân khỏi Iraq là một chiến thắng của "trục kháng chiến" gồm các nhóm vũ trang đồng minh trên khắp khu vực.
Một số quan chức an ninh Iraq, cả trong chính phủ liên bang và khu vực người Kurd tự trị ở miền Bắc, cho rằng việc Mỹ rút quân có nguy cơ tạo điều kiện để các tay súng Nhà nước Hồi giáo hoạt động trở lại. Dù "vương quốc Hồi giáo" tự xưng của tổ chức này đã bị đánh bại gần một thập kỷ trước, IS vẫn duy trì mạng lưới các tế bào ngầm.
Ở thời kỳ đỉnh cao, các tay súng IS từng kiểm soát một phần ba lãnh thổ Iraq và sát hại hàng nghìn người.
Quân đội Mỹ từng cung cấp cho lực lượng an ninh Iraq những thông tin tình báo quan trọng về hoạt động của IS, cùng năng lực giám sát và trinh sát trên không.
"Câu hỏi quan trọng nhất hiện nay là liệu các thể chế an ninh Iraq đã chuẩn bị một Kế hoạch B khả thi cho giai đoạn hậu liên quân hay chưa", tướng quân đội Iraq đã nghỉ hưu Mohammed al-Jubouri, người từng chỉ huy một lữ đoàn trong cuộc chiến chống IS, nói.
"Một trong những kịch bản tồi tệ nhất sẽ là khủng bố IS có được UAV vũ trang hoặc UAV mang chất nổ tự chế vào thời điểm Iraq vẫn chưa có đủ năng lực phòng không để đối phó hiệu quả với những mối đe dọa như vậy".
Thế Hải (Theo France 24 với Reuters)
