Ngày 11/11, UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề "Từ truyền thống lịch sử, văn hóa đến khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới". Với 22 tham luận thuộc nhiều lĩnh vực như lịch sử, văn hóa, văn học nghệ thuật, giáo dục, kinh tế, quản trị và khoa học công nghệ, hội thảo đã tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ, tập trung làm rõ nền tảng truyền thống và những yêu cầu đặt ra đối với Hà Tĩnh trên hành trình phát triển.
Hà Tĩnh là vùng đất giàu truyền thống yêu nước, cách mạng, hiếu học và trọng nghĩa tình
Khẳng định "Bản sắc nhân văn của người Hà Tĩnh tiếp tục được phát huy", Tiến sĩ Đặng Duy Báu, nguyên Bí thư Tỉnh ủy, nhấn mạnh những giá trị như lòng nhân ái, tinh thần vượt khó, sự gắn kết cộng đồng và ý chí vươn lên đã được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Tọa đàm khoa học với chủ đề "Từ truyền thống lịch sử, văn hóa đến khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới".
Những phẩm chất ấy không chỉ thể hiện trong lịch sử đấu tranh dựng nước, giữ nước mà còn hiện diện trong đời sống văn hóa, văn nghệ dân gian, từ ví, giặm, ca trù đến hát phường vải, múa sắc bùa.
Đây không đơn thuần là niềm tự hào về quá khứ, mà còn là nền tảng tinh thần, nguồn vốn văn hóa và vốn xã hội có ý nghĩa đối với sự phát triển hôm nay.
Tiến sĩ Đặng Duy Báu, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh trình bày tham luận với chủ đề “Bản sắc nhân văn của người Hà Tĩnh tiếp tục được phát huy”.
Còn nhà văn Phạm Đức Ban nhìn nhận, văn học nghệ thuật Hà Tĩnh qua các thời kỳ luôn gắn bó với quê hương, cuộc sống và số phận con người. Trong dòng chảy ấy, các giá trị văn hóa dân gian, đặc biệt là ví, giặm, tiếp tục tạo nên bản sắc riêng, góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần và sức sáng tạo của cộng đồng.
Chiều sâu văn hóa không chỉ nằm ở các di tích, danh nhân hay những giá trị được lưu giữ trong quá khứ, mà còn hiện diện trong phẩm chất, lối sống và sức sáng tạo của con người Hà Tĩnh. Đây chính là nền tảng quan trọng để địa phương phát huy nội lực, tạo dựng động lực phát triển bền vững.
Chuyển hóa di sản, tri thức thành động lực phát triển
Từ việc nhận diện các giá trị truyền thống, nhiều tham luận tập trung bàn về yêu cầu đưa nguồn lực văn hóa, con người vào thực tiễn phát triển.
Tiến sĩ Lê Quang Chắn trình bày tham luận với chủ đề “Từ truyền thống lịch sử đến những bài học phát triển của Hà Tĩnh hiện nay”.
Theo Tiến sĩ Lê Quang Chắn, Phó Viện trưởng Viện Sử học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), "Từ truyền thống lịch sử đến những bài học phát triển của Hà Tĩnh hôm nay" là hành trình tiếp nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai.
Những giá trị được hun đúc qua nhiều thế hệ sẽ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể, thành những quyết sách đúng đắn và kết quả phát triển thiết thực.
"Những giá trị như lòng yêu nước, tinh thần tự lực, hiếu học, nhân ái, đoàn kết và sáng tạo có thể trở thành vốn xã hội, vốn văn hóa, nếu được khơi dậy và phát huy đúng hướng", TS Lê Quang Chắn nói.
Với nền tảng truyền thống cách mạng, tinh thần đoàn kết và khát vọng vươn lên, Hà Tĩnh có cơ sở để biến những giá trị lịch sử thành sức mạnh nội sinh, tạo động lực xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh và phát triển bền vững.
Tiến sĩ Võ Hồng Hải tham luận với chủ đề “Biến khó khăn, bất lợi thành lợi thế và khát vọng – bài học kinh nghiệm của chặng đường 35 năm tái lập tỉnh Hà Tĩnh”.
Còn Tiến sĩ Võ Hồng Hải, nguyên Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy nhấn mạnh "Biến khó khăn, bất lợi thành lợi thế và khát vọng – bài học kinh nghiệm của chặng đường 35 năm tái lập tỉnh Hà Tĩnh".
Trải qua 35 năm kể từ ngày tái lập tỉnh (1991–2026), Hà Tĩnh đã đi qua một hành trình nhiều gian khó nhưng cũng ghi dấu những bước chuyển mình mạnh mẽ. Hà Tĩnh từng bước vươn lên, khai thác tiềm năng, phát huy nội lực và tạo dựng những nền tảng phát triển mới.
Nhìn lại 35 năm, có thể thấy lợi thế lớn nhất của Hà Tĩnh không chỉ nằm ở tài nguyên, vị trí địa lý hay những công trình hạ tầng, mà còn ở con người và truyền thống văn hóa, cách mạng.
Tinh thần hiếu học, ý chí vượt khó, sự cần cù, sáng tạo và khát vọng vươn lên đã trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng. Chính những phẩm chất ấy giúp địa phương đứng vững trước những biến động, từng bước khắc phục hạn chế và nắm bắt cơ hội phát triển.
Bước vào giai đoạn mới, bài học biến khó khăn thành lợi thế tiếp tục đặt ra những yêu cầu cao hơn. Hà Tĩnh cần khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển, lợi thế cửa khẩu quốc tế, phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; đồng thời đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Kết luận tọa đàm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Nguyệt đánh giá các tham luận đã góp phần làm rõ hơn truyền thống lịch sử, bản sắc văn hóa, phẩm chất con người Hà Tĩnh và những bài học trong quá trình xây dựng, phát triển tỉnh.
Vì vậy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị Sở VHTTDL tổng hợp các ý kiến, hoàn thiện kỷ yếu hội thảo; các sở, ngành, địa phương nghiên cứu, vận dụng kết quả vào công tác bảo tồn di sản, giáo dục truyền thống, xây dựng con người Hà Tĩnh và gắn kết nguồn lực văn hóa, con người với phát triển kinh tế - xã hội.
