Trong năm 2026, ngày ông Công ông Táo- ngày 23 tháng Chạp âm lịch sẽ rơi vào thứ Ba, ngày 10/2 năm 2026 dương lịch.
Vào ngày này, thông thường lễ vật cúng được chuẩn bị theo điều kiện của từng gia đình, văn hóa địa phương vùng miền. Dù không cần cầu kỳ nhưng phải đáp ứng tiêu chí sạch sẽ, gọn gàng.
Trong sách "Việt Nam phong tục" (Nhà xuất bản Văn học), tác giả Phan Kế Bính có viết: "Mua hai mũ ông, một mũ bà để thờ và mua con cá chép để làm ngựa cho Táo quân lên chầu trời".
Mâm cỗ cúng cơ bản có các món phổ biến như xôi, cơm canh, rượu, nước, vàng mã, cau trầu, thịt gà, thịt lợn và hoa quả. Phụ thuộc vào nét văn hóa và các yếu tố khác biệt mang tính dị bản trong sự tích ông Táo, mỗi vùng miền sẽ có một số điểm đặc trưng riêng biệt.
Ở miền Bắc, lễ vật cúng có vàng mã, cá chép, bộ mũ, áo của các Táo. Về mâm cỗ, bên cạnh xôi, chè, không thể thiếu các món ăn như gà luộc, canh măng, thịt đông, hành muối, nem rán…
Với người miền Nam, mâm cỗ cúng có gà luộc hoặc quay, giò heo, canh mọc, rau xào, bánh chưng, xôi gấc, củ kiệu… Đi kèm mâm cúng còn có thêm đĩa đậu phộng, kẹo vừng đen và một bộ "cò bay, ngựa chạy".
Trong khi đó, mâm cúng của người miền Trung không có áo mũ vàng mã cho các Táo như miền Bắc, mà chỉ có một con ngựa bằng giấy, có yên cương đầy đủ, vàng mã cùng một số lễ vật khác.
Đặc biệt, các món ăn được bày trên mâm cỗ có gà luộc, nem rán, xôi, thịt lợn… Ở một số vùng như Huế, Hội An (Quảng Nam), mâm cúng thêm có cá thu hoặc cá ngừ.
Cúng ông Công ông Táo là nghi lễ quan trọng trong quan niệm của người Việt, vì thế cần chuẩn bị mâm lễ cúng đầy đủ để tỏ lòng thành kính. Ảnh minh họa.
Gợi ý một mâm cỗ cúng ông Công ông Táo
- 1 đĩa gạo
- 1 đĩa muối
- 5 lạng thịt luộc (hoặc thịt gà)
- 1 bát canh
- 1 đĩa xào
- 1 đĩa giò
- 1 đĩa xôi gấc
- 1 đĩa hoa quả
- 1 ấm trà sen
- 3 chén rượu
- Quả cau, lá trầu
- 1 lọ hoa
- 1 tập giấy tiền, vàng mã, mũ quan...
- 3-5 con cá chép sống (hoặc cá chép giấy)
Sau khi bày lễ, thắp hương và khấn xong, đợi hương tàn lại thắp thêm 1 tuần hương nữa lên tạ rồi hóa vàng. Sau đó, gia đình mới mang cá chép ra ao, hồ, sông, suối... phóng sinh để cá chở ông Táo lên chầu Trời.
Những điều kiêng kỵ cần tránh khi cúng ông Công ông Táo
Khi cúng ông Công ông Táo, có một số điều kiêng kỵ cần tránh để đảm bảo lễ cúng được thành kính và đúng đắn:
Cá chép vàng (hoặc cá chép đỏ) là lễ vật không thể thiếu trong ngày 23 tháng Chạp, đóng vai trò là "phương tiện" tâm linh đưa ông Công, ông Táo về trời báo cáo. Ảnh minh họa.
- Không nên cúng quá muộn: Cúng ông Táo phải được thực hiện vào ngày 23 tháng Chạp, trước 12h trưa, tránh cúng muộn vì có thể ảnh hưởng đến sự linh thiêng.
- Không dùng đồ ăn thừa để cũng: Lễ vật cúng phải là đồ mới, sạch sẽ, không sử dụng đồ ăn thừa hay đã qua sử dụng.
- Tránh cúng quá cầu kỳ: Thông thường mâm lễ cúng không cần phải quá phức tạp, nhưng phải đầy đủ các vật phẩm cần thiết.
- Không nên làm đổ vỡ đồ vật cúng: Nếu có sự cố đổ vỡ trong quá trình cúng, cần phải cẩn thận, vì đây là điềm xui.
- Tuyệt đối không thả cá chép bị chết: Cá chép phải sống khi thả đi, nếu cá chết có thể làm mất đi ý nghĩa của lễ tiễn Táo quân.
*Thông tin mang tính chất tham khảo và chiêm nghiệm.
Trúc Chi (t/h)
