Mỗi năm gần 180.000 người Việt mắc ung thư, trẻ em chiếm 3.500 ca

Ung thư tiếp tục gia tăng, nhiều bệnh nhân phát hiện đã ở giai đoạn muộn

Tại hội thảo "Phòng chống ung thư: Cần bước đột phá toàn diện" do Báo Tiền Phong phối hợp Bộ Y tế và Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng tổ chức vào ngày 31/7, nhiều chuyên gia đầu ngành đã có nhiều thông tin, nhận định về vấn đề ung thư tại Việt Nam.

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết công tác phòng, chống ung thư luôn được Đảng, Nhà nước và Bộ Y tế đặc biệt quan tâm. Hai chính sách quan trọng vừa được ban hành là Luật Phòng bệnh và Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị đều hướng đến mục tiêu chuyển mạnh từ tư duy "chữa bệnh" sang "phòng bệnh", tăng cường dự phòng, truyền thông và phát hiện sớm thay vì chỉ tập trung điều trị khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.

Ông cho biết, những năm gần đây, trình độ điều trị ung thư chuyên sâu của Việt Nam đã có nhiều bước tiến đáng kể. Đội ngũ bác sĩ trong nước đã làm chủ nhiều kỹ thuật hiện đại, từ phẫu thuật robot, xạ trị chính xác đến điều trị nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch. Hệ thống trang thiết bị phục vụ điều trị ung thư cũng ngày càng được đầu tư.

Tuy nhiên, khả năng tiếp cận các dịch vụ điều trị hiện đại vẫn chưa đồng đều giữa các vùng, miền. Người dân ở nhiều địa phương còn gặp khó khăn khi tiếp cận kỹ thuật chuyên sâu, trong khi sự phối hợp giữa các đơn vị trong công tác phòng, chống ung thư vẫn cần tiếp tục được tăng cường.

Làm rõ hơn thực trạng này, PGS.TS Đỗ Anh Tú, Phó Giám đốc Bệnh viện K, Chánh Văn phòng Hội Ung thư Việt Nam, cho biết theo số liệu Globocan 2024, Việt Nam hiện ghi nhận gần 180.000 ca ung thư mới mỗi năm.

So với năm 2008, số ca mắc đã tăng khoảng 60%, trong khi số ca tử vong tăng 35%. Nếu không có các giải pháp quyết liệt, đến năm 2050 số ca mắc mới có thể tiếp tục tăng thêm 80%.

Theo ông Tú, phần lớn bệnh nhân Việt Nam vẫn được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, khiến cơ hội điều trị khỏi giảm đáng kể trong khi chi phí điều trị ngày càng lớn.

Theo chuyên gia, khoảng 40% ca ung thư trên thế giới có thể phòng ngừa bằng lối sống lành mạnh. Tại Việt Nam, gần 50% ca bệnh liên quan đến nhiễm trùng, cho thấy vai trò quan trọng của tiêm phòng HPV, viêm gan B, viêm gan C và dự phòng sớm.

Tuy nhiên, công tác phòng, chống ung thư vẫn đối mặt nhiều thách thức khi thiếu nhân lực chuyên ngành, đặc biệt là bác sĩ giải phẫu bệnh; chi phí điều trị cao, trong khi nhiều thuốc tiên tiến chưa được bảo hiểm y tế chi trả đầy đủ. Để khắc phục, ông đề xuất xây dựng hệ thống ghi nhận ung thư quốc gia, đẩy mạnh sàng lọc theo nhóm nguy cơ, chuẩn hóa mô hình chăm sóc và ứng dụng AI trong quản lý, điều trị ung thư.

Khoảng 3.500 trẻ em mắc ung thư, nhiều trường hợp vẫn bị bỏ lỡ "thời gian vàng"

Nếu ung thư ở người lớn luôn được nhắc đến như một gánh nặng y tế, thì ung thư trẻ em lại là lĩnh vực dễ bị bỏ quên dù mỗi năm Việt Nam vẫn ghi nhận khoảng 3.000-3.500 ca mắc mới.

Theo BS.CKII Nguyễn Đình Văn, Trưởng khoa Ung bướu - Huyết học, Bệnh viện Nhi đồng 2 Tp.HCM, khác với người lớn, ung thư trẻ em không có chương trình tầm soát thường quy và việc điều trị chủ yếu tập trung tại một số ít bệnh viện chuyên sâu. Điều này khiến nhiều trẻ được phát hiện bệnh khi đã bỏ lỡ "thời gian vàng" để điều trị.

Hiện Bệnh viện Nhi đồng 2 đang điều trị hơn 1.670 bệnh nhi ung thư và đã tiếp nhận khoảng 400 ca mới tính đến giữa tháng 6/2026. 

Theo BS.CKII Nguyễn Đình Văn, việc phát hiện sớm và chuyển tuyến kịp thời có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả điều trị, bởi nhiều bệnh ung thư ở trẻ em có tiên lượng tốt nếu được điều trị đúng phác đồ. Hiện tỷ lệ sống của bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi đồng 2 đạt trên 70%.

"Mỗi bệnh nhi được chữa khỏi không chỉ là cứu sống một con người mà còn là trả lại cho các em cả một tương lai phía trước", bác sĩ Văn chia sẻ.

Tuy nhiên, việc ngày càng phát hiện nhiều ca bệnh cũng đang tạo áp lực rất lớn lên các bệnh viện chuyên khoa.

Hiện cả nước có chưa đến 100 bác sĩ chuyên sâu về ung thư nhi, đây là lĩnh vực đòi hỏi bác sĩ phải có kiến thức về ung bướu, huyết học, nhi khoa, hồi sức, kiểm soát nhiễm trùng và chăm sóc giảm nhẹ, trong khi cường độ làm việc cao và áp lực tâm lý rất lớn.

Không chỉ thiếu nhân lực, hệ thống điều trị cũng chưa theo kịp nhu cầu thực tế. Bệnh nhân vẫn chủ yếu tập trung tại một số trung tâm lớn như Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi đồng 2 và Bệnh viện Nhi đồng Thành phố.

Theo bác sĩ Văn, các cơ sở điều trị mới cũng nhanh chóng quá tải, cho thấy nhu cầu điều trị ung thư nhi tăng nhanh hơn khả năng đáp ứng của hệ thống y tế. Để giảm áp lực cho tuyến cuối, cần mở rộng mạng lưới điều trị vệ tinh, nâng cao năng lực tuyến dưới, đồng thời đầu tư thêm cơ sở vật chất và nhân lực chuyên ngành ung thư nhi.

Có những biểu hiện này, đừng chủ quan vì có thể là dấu hiệu ung thư

Bất cứ ai cũng có thể mắc ung thư tuyến giáp. Tuy nhiên, các thống kê cho thấy, những người dưới đây có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người bình thường.