Những món ăn phổ biến vào ngày Tết mà người bị huyết áp cao nên hạn chế
Mắm: Nước mắm, mắm tôm, mắm cá là những món quen thuộc trong bữa cơm Việt. Tuy nhiên, chúng rất nhiều muối nên cũng đầy natri. Chỉ một vài muỗng canh nước mắm có thể đóng góp lượng natri đáng kể trong tổng lượng khuyến nghị cả ngày, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Natri làm cơ thể giữ nước, tăng thể tích máu lưu thông, từ đó làm tăng áp lực lên thành mạch. Do đó, ăn mặn thường xuyên sẽ khiến huyết áp khó kiểm soát.
Có thể pha loãng nước mắm khi chấm để ăn an toàn hơn, thêm nhiều nước cốt chanh, tỏi, ớt để tăng hương vị thay vì tăng độ mặn. Khi nấu ăn, nên nêm nhạt hơn bình thường.
Người bị huyết áp cao không nên ăn nhiều dưa muối và chả lụa vì đây là những món có natri cao. Ảnh: AI.
Dưa muối, rau muối chua: Dưa cải muối, cà muối, kim chi hay các loại rau ngâm mặn là món ăn quen thuộc ở nhiều vùng. Tuy là thực phẩm lên men có lợi cho hệ vi sinh đường ruột nhưng chúng thường chứa lượng natri cao do quá trình ngâm muối. Nếu ăn nhiều mỗi ngày, tổng lượng natri tích lũy sẽ tăng đáng kể.
Cách ăn an toàn hơn là dùng với khẩu phần nhỏ, như một món ăn kèm thay vì món chính. Có thể rửa sơ qua nước trước khi ăn để giảm bớt mặn.
Thịt chế biến sẵn: Xúc xích, chả lụa, thịt hun khói, thịt nguội và nhiều loại thịt chế biến sẵn khác thường chứa nhiều muối để bảo quản và tạo vị. Ngoài natri, các sản phẩm này còn có thể chứa chất bảo quản như nitrat và lượng chất béo có hại cao. Nên hạn chế tần suất ăn thực phẩm này.
Nước lèo, canh nấu đậm vị: Trong nhiều gia đình, nước canh hoặc nước lèo là phần được uống khá nhiều trong bữa ăn. Tuy nhiên, phần nước này thường được nêm bằng muối, nước mắm, bột nêm hoặc cô đặc từ xương đã thêm gia vị mặn. Vì vậy, dùng nhiều nước lèo, nước canh nêm đậm vị đồng nghĩa với việc nạp thêm lượng natri đáng kể.
Ăn uống khoa học ngày Tết để ổn định huyết áp
Ưu tiên cách chế biến lành mạnh: Người bị tăng huyết áp nên chọn món luộc, hấp, kho nhạt, áp chảo ít dầu thay cho chiên rán. Khi chế biến món kho, nên dùng thịt nạc, loại bỏ bớt mỡ và hạn chế sử dụng nhiều muối hoặc nước hàng. Tránh ăn nhiều nội tạng động vật do chứa nhiều cholesterol gây bất lợi cho sức khỏe tim mạch.
Kiểm soát khẩu phần tinh bột: Một miếng bánh chưng cỡ vừa (1/8) khoảng 100-110g có thể cung cấp khoảng 200kcal, tương đương nhu cầu năng lượng 1/3 bữa ăn chính của người trưởng thành. Người tăng huyết áp kèm thừa cân hoặc đái tháo đường nên chia nhỏ khẩu phần, tránh ăn bánh chưng vào buổi tối để hạn chế đầy bụng.
Ảnh minh họa.
Ăn chậm, chia nhỏ bữa ăn: Ăn chậm giúp kiểm soát lượng thức ăn, hạn chế tăng huyết áp sau bữa ăn và hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Chia nhỏ bữa trong ngày thay vì ăn quá nhiều trong một bữa.
Hạn chế tối đa hoặc tránh rượu bia: Rượu bia có thể làm tăng nhịp tim, gây co mạch và dẫn đến huyết áp tăng cấp tính. Đồ uống làm giảm hiệu quả thuốc hạ huyết áp, tăng nguy cơ đột quỵ. Các chuyên gia khuyến cáo nam giới không nên uống quá hai đơn vị cồn, nữ giới không quá một đơn vị cồn một ngày.
Hạn chế nước ngọt, đồ uống có ga, cà phê đậm đặc: Người tăng huyết áp ưu tiên nước lọc, nước trái cây tươi không thêm đường, cần cắt giảm nước ngọt có gas, cà phê, trà đặc vì chứa nhiều đường, caffeine làm tăng huyết áp.
Ngoài ăn uống kém lành mạnh, thức khuya, căng thẳng kéo dài, ít vận động khiến huyết áp tăng cao hoặc dao động không ổn định. Mỗi người nên ngủ đủ 7-8 giờ mỗi ngày, duy trì vận động nhẹ như đi bộ khoảng 20-30 phút mỗi ngày.
Người bệnh cần tuân thủ điều trị tăng huyết áp theo đúng chỉ định của bác sĩ, không tự ý ngưng hoặc thay đổi thuốc. Khi đau đầu dữ dội, chóng mặt, khó thở, đau ngực, nhìn mờ hoặc huyết áp đo tại nhà tăng cao kéo dài, cần đến cơ sở y tế ngay để khám.
H.Giang (theo thanhnien, vnexpress)
