Trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao do Washington làm trung gian nhằm giải quyết xung đột Nga - Ukraine đang tăng tốc, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, bất kỳ sự bảo đảm an ninh nào cho Kiev thời hậu chiến đều cần phải là điều mà Moscow có thể chấp nhận được.
Nhà ngoại giao hàng đầu của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh rằng đây là yếu tố then chốt để đạt được một giải pháp thông qua đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột toàn diện đã kéo dài hơn 4 năm rưỡi qua.
"Tôi không nghĩ rằng chúng ta đã chốt được một kế hoạch cụ thể cuối cùng về vấn đề này, hay hình hài của nó sẽ ra sao", ông Rubio phát biểu với các phóng viên vào ngày 9/11, khi được hỏi liệu Washington có đang cân nhắc các bảo đảm an ninh theo mô hình NATO cho Ukraine hay không.
"Tôi cho rằng đã có những khái niệm được thảo luận về việc các bảo đảm an ninh hậu xung đột có thể trông như thế nào. Chủ đề này vẫn thường xuyên xuất hiện trên các phương tiện truyền thông. Tôi tin rằng đó sẽ là chìa khóa để cuối cùng có thể chấm dứt giao tranh… đó là việc đảm bảo rằng Ukraine sẽ cảm thấy an toàn sau khi cuộc chiến kết thúc", ông Rubio nói.
"Và tất nhiên, để điều đó có hiệu quả, thì đó cũng phải là một thỏa thuận mà phía Nga đồng ý", ông Rubio – người đồng thời cũng là Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ – nói thêm.
Ngoại trưởng Mỹ nhắc lại rằng các bảo đảm an ninh sẽ là yếu tố tối quan trọng để Kiev chấp nhận một thỏa thuận hòa bình tiềm năng.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng bảo đảm an ninh hậu xung đột là chìa khóa để cuối cùng có thể chấm dứt giao tranh. Ảnh: Anadolu
Khi được hỏi liệu Mỹ có thể chính thức hóa các bảo đảm này thông qua một hiệp ước hay không, ông Rubio không loại trừ khả năng đó.
"Ý tôi là, điều đó có thể xảy ra, nhưng tôi không chắc liệu chúng ta đã thảo luận chi tiết đến mức đó hay chưa", ông nói, đồng thời lưu ý đến những khó khăn trong việc đạt được sự phê chuẩn của Thượng viện Mỹ đối với các hiệp ước.
Ông Rubio cũng thừa nhận những thách thức mà các cuộc đàm phán này phải đối mặt, đồng thời cho biết Washington có thể tạo điều kiện cho các cuộc thảo luận nhưng không thể đảm bảo sẽ đạt được một thỏa thuận.
"Mỹ không phải là một bên tham chiến trong cuộc xung đột đó", ông nói. "Vì vậy, tất cả những gì chúng tôi có thể làm là đóng vai trò điều phối các cuộc đàm phán, đồng thời tận dụng năng lực hiện có để đưa các ý tưởng vào các cuộc thảo luận đó, với hy vọng đạt được một giải pháp mang tính ngoại giao".
Mỹ sẽ tiếp tục các nỗ lực ngoại giao bất chấp việc vẫn chưa có bước đột phá nào, Ngoại trưởng Rubio khẳng định.
Những phát biểu của ông Rubio được đưa ra ngay trước thềm các cuộc đàm phán 3 bên Nga - Mỹ - Ukraine tại Abu Dhabi, dự kiến diễn ra từ ngày 10-11/11. Đây là vòng đàm phán mới nhất theo định dạng này kể từ khi 3 bên gặp nhau lần cuối tại Geneva hồi tháng 2.
Theo nguồn tin của Xinhua, trong ngày 9/11, các phái đoàn Nga và Ukraine đã đến thủ đô của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian.
Theo RTE, các cường quốc châu Âu, bao gồm Pháp, Đức và Ủy ban châu Âu, dự định cử đại diện tham gia các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi; tuy nhiên, phía Nga đã nêu rõ quan điểm rằng họ không muốn châu Âu góp mặt trong tiến trình thương thảo này.
Theo các quan chức tại Kiev, thay vào đó, phái đoàn Ukraine sẽ có các cuộc gặp riêng với các đồng minh châu Âu để thông tin về tiến trình thảo luận 3 bên.
"Chúng tôi đang nỗ lực hết sức để đảm bảo rằng châu Âu có thể tham gia vào tiến trình ngoại giao này", ông Rustem Umerov, trưởng phái đoàn Ukraine, cũng là người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine, cho biết.
"Mục tiêu của chúng tôi là một nền hòa bình lâu dài và bền vững, đảm bảo an ninh cho Ukraine, cũng như tạo ra những cơ hội thực chất cho công cuộc tái thiết Ukraine thời hậu chiến", ông Umerov khẳng định.
Phái đoàn Nga, tiếp tục do trợ lý Điện Kremlin Vladimir Medinsky dẫn đầu với vai trò trưởng đoàn đàm phán, lần này còn có sự góp mặt của Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov và Phó cục trưởng Tổng cục Tác chiến Bộ Tổng tham mưu Yuri Zhigarlovsky.
Minh Đức (Theo RTE, The Guardian)
