Trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết xung đột Ukraine, trong ngày 19/11, các Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã tham dự một hội nghị ở Berlin nhằm điều phối sự tham gia của châu Âu vào các cuộc đàm phán hòa bình trong tương lai.
Phát biểu sau cuộc họp của "Liên minh những người sẵn sàng" do các nhà lãnh đạo của Đức, Pháp và Vương quốc Anh (nhóm E3) dẫn dắt, ông Kushner đã đề cập đến ý tưởng về các bảo đảm an ninh cho Ukraine dựa trên Điều 5 của NATO.
"Tôi nghĩ chúng tôi đã khiến phía Nga cảm thấy thoải mái với khái niệm này, trong đó bất kỳ bảo đảm an ninh nào dành cho Ukraine cũng sẽ dựa trên Điều 5", ông Kushner phát biểu tại một cuộc họp báo chung ở Berlin với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Andy Burnham, cùng với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Họp báo sau cuộc họp của “Liên minh những người sẵn sàng” ở Berlin, ngày 19/11/2026. Ảnh: President.gov.ua
Tuy nhiên, ông Zelensky bày tỏ nghi ngờ về việc liệu Ukraine và Mỹ có cùng cách hiểu về Điều 5 hay không.
"Họ thực sự sẵn sàng tiến gần hơn đến mục tiêu này – hướng tới các cuộc đàm phán thực chất và kết quả cụ thể – nhằm mang lại cho Ukraine một cơ chế an ninh dựa trên điều khoản đó. Tuy nhiên, tôi không chắc liệu chúng ta có cùng cách hiểu về Điều 5 hay không", ông Zelensky nói trong cuộc họp báo.
Ông Zelensky cũng cho biết Kiev sẽ hoan nghênh việc triển khai các căn cứ quân sự của Mỹ tại Ukraine. "Vậy câu hỏi của tôi là: Còn về quân đội Mỹ thì sao?", ông đặt vấn đề.
"Chúng tôi sẽ rất vui mừng nếu có các căn cứ của Mỹ, giống như ở Trung Đông vậy. Nhân tiện, các quốc gia đó cũng đâu phải là thành viên NATO. Vậy liệu có câu trả lời cho vấn đề này chưa? Hiện tại tôi vẫn chưa nhận được câu trả lời", nhà lãnh đạo Ukraine nói.
Các bảo đảm an ninh dựa trên các nguyên tắc của Điều 5 trong Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương đã nhiều lần được đề cập trong các cuộc đàm phán về Ukraine.
Chẳng hạn, vấn đề này đã được thảo luận sau cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Alaska vào tháng 8/2025. Vào thời điểm đó, Đặc phái viên Witkoff cho biết, Mỹ có thể cung cấp cho Ukraine "sự bảo vệ tương tự như Điều 5".
Trong khi đó, Điện Kremlin nhiều lần khẳng định Nga kiên quyết phản đối việc triển khai quân đội nước ngoài tại Ukraine.
Gần đây nhất, sau cuộc gặp thượng đỉnh với ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Thâm Quyến ngày 19/11, ông Putin đã tái khẳng định quan điểm này, nhấn mạnh rằng việc triển khai quân đội nước ngoài tới Ukraine là điều không thể chấp nhận được.
"Bất kỳ hình thức hợp tác quân sự tiềm tàng nào giữa Kiev và EU đều là vấn đề mà chúng ta phải đặc biệt lưu tâm. Chúng tôi luôn khẳng định rằng việc triển khai bất kỳ lực lượng quân sự nào tới Ukraine là điều không thể chấp nhận được đối với chúng tôi", ông Putin nói trong cuộc họp báo sau cuộc hội đàm đầu tiên giữa ông và các nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc.
Theo Tổng thống Putin, đây chính là lý do Nga đã mời các đại diện Liên minh châu Âu (EU) đến thăm Moscow để thảo luận về tất cả những vấn đề này. "Điều này bao gồm cả các phương thức nhằm đảm bảo an ninh cho cả Ukraine và Nga, cũng như an ninh của toàn châu Âu", nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh.
Minh Đức (Theo TASS, UNN)
