Mỹ đang lên kế hoạch nâng cấp căn cứ không quân Morón tại Tây Ban Nha, trong đó có việc xây dựng thêm chỗ đậu cho tối đa 9 chiếc oanh tạc cơ chiến lược B-52 Stratofortress.
Thông tin trên được trang The War Zone (TWZ) đăng tải gần đây, dựa trên các tài liệu ngân sách của Không quân Mỹ và hồ sơ mời thầu của nước này.
Theo TWZ, động thái này diễn ra ngay cả sau khi Tây Ban Nha từ chối cho phép Mỹ sử dụng căn cứ này và căn cứ hải quân trong nước để thực hiện các nhiệm vụ tấn công trực tiếp vào Iran trong Chiến dịch Epic Fury.
Các cuộc tấn công tầm xa bằng máy bay ném bom xuất phát từ châu Âu đã đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch đó.
Việc mở rộng cũng diễn ra trong bối cảnh Lầu Năm Góc đang xem xét lại tư thế lực lượng tại châu Âu, có thể bao gồm những thay đổi lớn về bố trí căn cứ nhằm phù hợp với tầm nhìn của chính quyền Tổng thống Donald Trump về NATO cũng như các mối quan tâm chiến thuật và chiến lược.
Theo thông báo sơ bộ về việc mời thầu, dự án này có chi phí ước tính từ 25-100 triệu USD, hợp đồng được trao trong tháng này, và "dự kiến hoàn thành trong vòng 1.038 ngày kể từ khi có lệnh triển khai công việc".
Thông báo cũng cho biết hạng mục ưu tiên hàng đầu là "sân đỗ máy bay chiến đấu tại Morón, Tây Ban Nha". Dự án bao gồm việc "mở rộng sân đỗ máy bay để tạo thêm 9 vị trí đỗ cho máy bay không mang vũ khí, hoặc 3 vị trí đỗ mới cho máy bay B-52 đang mang vũ khí thật".
Khả năng lưu trữ vũ khí thật là yếu tố then chốt, bởi cần có thêm không gian để đảm bảo an toàn trong trường hợp xảy ra nổ ngoài ý muốn.
Tài liệu ngân sách của Không quân Mỹ giải thích: "Sân đỗ hiện tại không thể đáp ứng nhu cầu cho bất kỳ máy bay ném bom chiến lược nào đang mang vũ khí, do các hạn chế liên quan đến những công trình lân cận nằm trong phạm vi vùng an toàn cần thiết đối với các tòa nhà có người làm việc".
Ngoài chỗ đậu mới, dự án còn bao gồm 10 hố nhiên liệu mới cùng hệ thống đường ống, di dời khu phức hợp lưu trữ kỹ sư dân sự (gồm nhà kho có mái che và sân chứa lộ thiên), mở rộng phần lề sân đỗ và đường tiếp cận cùng các hạng mục khác.
Kế hoạch nâng cấp là một phần trong chương trình xây dựng trị giá gần nửa tỷ USD dành cho các cơ sở của Mỹ, chủ yếu ở khu vực Rota, Tây Ban Nha – nơi cung cấp sự hỗ trợ đắc lực cho lực lượng Mỹ hoạt động tại châu Âu, châu Phi và Trung Đông.
Các máy bay ném bom B-52H Stratofortress tại Căn cứ Không quân Morón, Tây Ban Nha, ngày 22/5/2025. Ảnh: Air & Space Forces
Căn cứ Không quân Morón nằm tại Morón de la Frontera, tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha (cách thành phố Seville khoảng 55 km về phía đông nam).
Vị trí này cho phép tiếp cận nhanh chóng tới eo biển Gibraltar – tuyến đường thủy hẹp nối liền Đại Tây Dương với Địa Trung Hải – qua đó trở thành trung tâm lý tưởng để triển khai sức mạnh không quân tới khu vực Trung Đông, Bắc Phi và phía Đông Địa Trung Hải.
Trong nhiều thập kỷ qua, căn cứ này đóng vai trò là một trong những điểm tập kết tiền phương quan trọng nhất của Mỹ tại châu Âu; đây là nơi đồn trú của các máy bay tiếp nhiên liệu và máy bay phục vụ tác chiến đặc biệt, đồng thời là trạm trung chuyển cho các lực lượng di chuyển giữa Mỹ và các địa điểm triển khai tiền phương.
Trong giai đoạn chuẩn bị cho Chiến dịch Epic Fury, căn cứ này đóng vai trò là điểm trung chuyển cho nhiều loại máy bay quân sự của Mỹ.
Vào tháng 3, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez – một trong những nhà lãnh đạo châu Âu chỉ trích Epic Fury mạnh mẽ nhất – đã từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ Tây Ban Nha để tấn công trực tiếp Iran.
Ngoài ra, ông Sánchez còn từ chối cấp phép cho Mỹ sử dụng không phận Tây Ban Nha phục vụ Chiến dịch Epic Fury, gây ra khó khăn lớn về mặt hậu cần cho việc điều động máy bay Mỹ tới Trung Đông.
Quyết định này ảnh hưởng đến cả Căn cứ Hải quân Rota – một cơ sở quan trọng khác của Mỹ, hỗ trợ vận chuyển nhân sự, trang thiết bị, nhiên liệu và vật tư qua 3 cầu cảng hoạt động.
Căn cứ này cũng sở hữu một sân bay rộng khoảng 270 hectare có khả năng hỗ trợ các hoạt động hàng không của Hải quân và Không quân Mỹ, cùng một số kho chứa vũ khí và nhiên liệu lớn nhất châu Âu.
Động thái của ông Sánchez đã khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump nổi giận. Ông vốn đã bức xúc vì Tây Ban Nha từ chối tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP theo thỏa thuận tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO năm trước.
Vào tháng 3, nhà lãnh đạo Mỹ gọi Tây Ban Nha là "đối tác tồi tệ" và đe dọa cắt đứt quan hệ thương mại. Tình hình căng thẳng lên đến đỉnh điểm tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7, khi ông Trump một lần nữa đe dọa đình chỉ giao thương với Madrid.
Tuy nhiên, rạn nứt đã dịu bớt sau khi ông Sánchez đồng ý tăng ngân sách quốc phòng, theo tuyên bố của Trump. Trên đường trở về Mỹ sau hội nghị, ông nói với phóng viên trên Không Lực Một: "Tôi đã có vấn đề, và tôi vẫn còn. Nhưng Tây Ban Nha, họ đã quay lại hoàn toàn hôm nay. Tây Ban Nha rất hào phóng hôm nay".
Khi được hỏi Tây Ban Nha đã làm gì, ông trả lời: "Họ đã đáp ứng yêu cầu về rất nhiều khoản thanh toán, và nếu không thì chúng tôi thậm chí đã không nói chuyện với họ".
Hai nhà lãnh đạo sau đó thể hiện sự thân thiện trước ống kính khi cùng ngồi trên khán đài VIP tại trận Chung kết World Cup giữa Tây Ban Nha và Argentina tại sân MetLife ở New Jersey.
Minh Đức (Theo Militarnyi, Defence Blog)
