NSND Quốc Trị sinh năm 1957 ở Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình). Thời trẻ, ông từng từ chối cơ hội đi học ở nước ngoài, quyết tâm đi theo con đường nghệ thuật chuyên nghiệp.
Sau khi được tuyển vào đoàn kịch nói của Tổng cục Chính trị (nay là Nhà hát kịch Quân đội), ông tích cực tham gia các hoạt động nghệ thuật, vừa đóng phim vừa tham gia các vở diễn tại nhà hát.
Chia sẻ với báo Lao Động, NSND Quốc Trị cho biết, cho đến lúc nghỉ hưu, ông chưa bao giờ hối hận vì đã từ chối cơ hội học tập ở nước ngoài. Với ông, được sống với nghề là niềm hạnh phúc mà không tiền tài, vật chất nào sánh được.
"Thi thoảng có ngồi với bạn bè, họ nhắc chuyện ngày xưa tôi mà đi Tây, học các ngành kỹ thuật, dầu khí chắc giờ tôi giàu lắm. Nhưng tôi cho rằng, nghề đã chọn người. Tuy không phải đại gia nhưng tôi đang có cuộc sống đầy đủ, an yên trong một căn hộ ấm cúng rộng 80m2", Quốc Trị nói.
NSND Quốc Trị.
Nam nghệ sĩ tâm sự ông không phân biệt vai chính vai phụ, cứ vai diễn có màu sắc, nhân văn là ông tham gia. Mỗi phim, NSND Quốc Trị đều có cách thể hiện nhân vật khác nhau để làm tốt các vai diễn của mình.
Đáng chú ý, năm 1999, ông đoạt Giải Bông sen cho Nam diễn viên chính xuất sắc tại LHP Việt Nam lần thứ 12 cho vai diễn Bường trong phim điện ảnh Những người thợ xẻ.
Vào năm 2008, với một vai trong bộ phim Mùa săn tôm hùm của đạo diễn người Hàn Quốc Lyo Jung Tak, NSND Quốc Trị đã thắng hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc cho phim truyền hình, được cúp đặc biệt dành cho người nước ngoài đầu tiên đoạt Cúp của Hãng phim truyền hình KBS.
Bên cạnh nghề diễn viên, ông còn tham gia sản xuất phim với vai trò phó đạo diễn ở một số phim lấy bối cảnh chiến tranh như: Đêm Bến Tre, Tiếng cồng định mệnh…
NSND Quốc Trị thường vào các vai khắc khổ, bần hàn... Ảnh: T.L
Có một điều đặc biệt đó là NSND Quốc Trị thường gắn liền với vai "gà trống nuôi con" hoặc những vai người lao động khắc khổ. Từ anh bán cháo lòng tiết canh cho đến ông đạp xích lô… với cách tạo hình lôi thôi, lếch thếch. Dường như chưa bao giờ NSND Quốc Trị được "ăn sung mặc sướng" trên phim, trên kịch. Đến nỗi, một doanh nhân từng vỗ vai Quốc Trị mà nói rằng: "Sao ông cứ đóng mãi vai khổ thế, không chuyển sang làm cái gì đó tươi mới hơn được à?".
Tạo hình của NSND Quốc Trị trong phim Phố trong làng.
Chia sẻ về điều này, NSND Quốc Trị bày tỏ với Dân Việt: "Đời nghệ sĩ chỉ có một nhưng cuộc sống của nhân vật thì rất nhiều. Khát vọng được đóng nhiều dạng vai thì diễn viên nào cũng mong muốn. Nhưng dựa trên khả năng, thế mạnh của diễn viên mà đạo diễn sẽ khai thác.
Tôi không phân biệt vai chính hay vai phụ, được giao nhân vật nào thì cứ làm tốt vai đó. Khi làm nghệ sĩ, tôi hạnh phúc vì được sống nhiều cuộc đời của nhiều con người. Bản chất người lính luôn được tôi áp dụng vào từng vai. Kể cả những vai phản diện, tôi cũng tìm ra chất nhân văn, hướng đi riêng cho nhân vật để đọng lại trong lòng khán giả những ấn tượng tốt đẹp".
Với những đóng góp cho nghệ thuật, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 2001. Năm 2012, ông là nghệ sĩ đầu tiên của lực lượng vũ trang về sân khấu điện ảnh được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân. Năm 2018, ông nghỉ hưu theo chế độ.
Ở tuổi 69, lịch trình của nam nghệ sĩ khá bận rộn. Ông thức dậy từ 5h sáng để xem tivi, uống trà và cùng đi chợ với bạn đời. Sau đó, ông sang khu đô thị gần đó đưa đón 2 cháu đi học rồi mới về ăn sáng.
"Ngày hai buổi, tôi nhận nhiệm vụ đưa đón cháu ngoại đi học vì bố mẹ chúng rất bận. Trong ngày, nếu rảnh rỗi, tôi thường rủ các bạn lên Hồ Tây câu cá", ông kể lại.
Theo NSND Quốc Trị, nhiều người về già hay có thói quen gửi tiền tiết kiệm hay tích trữ mua vàng nhưng ông thì không. Ông thường tiêu tiền vào việc mua sắm sinh hoạt gia đình, mua đồ đi câu cá - thú vui về già ông đã duy trì 4-5 năm nay.
NSND Quốc Trị cho biết, ông cũng là người nấu ăn rất ngon và thường xuyên vào bếp. Mỗi khi nhà có khách, ông thường trổ tài làm món cá hấp hoặc lẩu cá - đồ ăn sở trường mà mỗi khi ông chế biến, bạn bè đều khen tay nghề đầu bếp của nam nghệ sĩ.
Vài năm trở lại đây, Quốc Trị vẫn thường xuyên tham gia các phim truyền hình của VTV như: Ngày mai bình yên, Mùa hoa tìm lại, Phố trong làng, Đấu trí, Hành trình công lý, Dưới bóng cây hạnh phúc, Không giới hạn… với nhiều vai diễn gây ấn tượng với khán giả.
"Tôi không kén vai, dù vai nhỏ, chính diện hay phản diện nhưng có kịch bản hay thì đều nhận lời tham gia. Ở tuổi này rồi, tôi làm phim không phải vì cát-xê mà muốn sống hết mình với đam mê mình đã chọn", NSND Quốc Trị chia sẻ.
Minh Hoa (t/h)
