Nặng lòng tháng Năm chao chát...

Nặng lòng tháng Năm chao chát...

Thứ 3, 23/06/2020 | 21:00
0
Khi hạt lúa mùa đã no nắng tháng Năm, nằm im trong bồ. Khi ruộng đồng chỉ còn trơ gốc rạ, đất được dịp nghỉ ngơi cho mùa mới, thì cũng đúng dịp Tết Đoan Ngọ vừa tới.
Văn hoá - Nặng lòng tháng Năm chao chát...

Buổi sớm, dù có muốn ngủ nướng thì vẫn bị đánh thức bởi tiếng vịt chao chát ngoài đường. Đó là đàn vịt nuôi được ba tháng tuổi, cho đi sục thóc vãi trên những cánh đồng vừa xong mùa gặt.

Cánh đồng sắp xuống giống, gieo mạ, vịt không còn chỗ chăn thành ra được gọi là "vịt đuổi đồng", hay "phá đàn", mang đi bán, nhưng thực ra, cũng đã đến lúc nó trưởng thành, đầy đủ lớp lông ống óng mượt, với nhiều màu sắc sặc sỡ, rất yêu, phủ kín trên đầu hai cánh.

Vịt ăn thóc nên béo múp. Những tiếng khàn, đục, nghe cũng có thể nhận ra vịt đực. Tiếng lảnh lót, inh ỏi, trong trẻo hơn là tiếng cạp của vịt cái.

Nếu quan sát để phân biệt, người mua chỉ cần nhìn đầu của nó. Con nào đầu to, chắc chắn sẽ là vịt đực. Vịt cái thân nhỏ, thon, đầu nhỏ mỏ vàng, rõ ra dáng một cô vịt thiếu nữ.

Ký ức của đứa trẻ nhà nghèo vùng quê xa xôi, vẫn mang theo mãi tiếng vịt kêu khi màn đêm còn trùm kín những con đường quê. Và, vì sự im lặng, tiếng vịt kêu trong buổi sớm trong lành càng làm hằn đậm một cái Tết Đoan ngọ, người quê gọi Tết Giết sâu bọ cho gần gũi, nhưng cũng có thể ngầm hiểu, đấy là sự tự thưởng cho một vụ mùa lao động vất vả, bất biết vụ đó có được mùa hay mất mùa, vì năm nào, đúng cữ đấy là đến ngày Mồng 5 tháng Năm âm lịch, không thể đổi khác.

Tạo vật cũng khéo bày trò. Mùa tháng Năm là mùa của những loại cây quả nhiệt đới. Từ 2 tuần trước, mẹ thổi một nồi nếp cái, những hạt cơm còn được bao bọc bởi lớp cám vàng đục, thơm ngậy, rải bánh men giã nhỏ, ủ nóng để làm rượu cái. Một túi mận hậu đỏ ươm, cắn ngập răng, tứa lớp nhựa đỏ như máu tươi, tím lịm...

Mẹ dặn, buổi sớm dậy không được ăn sáng, phải ăn một bát rượu cái, ăn vài quả mận, quả vải... để giết sâu bọ trong người. Đứa nào không ăn, sâu bọ nó sẽ ở lại, rồi giun sán, ký sinh trùng nó đùn lên thành một cái bụng to đùng, búng ngón tay vào nó kêu bồm bộp hệt như một bà nhà quê ra vỗ vào quả mít đang lủng lẳng trên cây, xem đến chừng nào nó sẽ chín...

Vẫn cái mùa Tháng Năm yêu thương. Những giàn mướp rộ hoa, mùi tàu (ngò gai) đang xòe những tàu lá sắc nhọn đầy răng cưa, thơm nhất trong đời của chúng, những bụi ngổ hương ngoài cầu ao, ngoài mé sông lên mơn mởn như cỏ dại; những dây rau nhút vươn dài như bơi trên mặt sông, với lớp bông mịn quấn xung quanh, tựa như một chiếc áo phao nổi lềnh bềnh...

Ngần đấy thức được tự nhiên chuẩn bị cùng một lúc, đợi tiếng vịt phá đàn cất lên trong buổi sáng tinh sương, ngọt lành của mùa hạ.

Mẹ đi chợ về khệ nệ hơn mọi ngày, với ngần ấy thứ rau thơm, mùi tàu, ngổ hương, húng láng, rau nhút, mộng bông, với hai quả mướp xanh sậm vẫn còn đính đài hoa ở dưới rốn. Sau gác ba ga xe của mẹ là đôi vịt buộc chéo cánh, đầu của chúng đan chéo nhau, một cặp đực - cái mà người bán chủ ý sắp đặt sẵn cho người mua.

Vịt bán theo đôi, không bao giờ phải cân, vì chúng cùng đàn, cùng lứa nên trọng lượng nhỉnh hơn nhau không đáng kể.

Cả nhà được một buổi bận rộn làm lông, giết vịt. Bữa liên hoan mừng ngày “Tết Sâu bọ”, cầu chúc cho một vụ mùa mới không có sâu bệnh phá lúa ngoài đồng... cứ inh hết cả khắp làng, khắp xóm. Nhà nào cũng quang quác tiếng vịt kêu lúc bị cắt tiết, rồi rất mau, tiếng vịt im bặt, đấy là lúc chúng đã được nhúng vào nồi nước đun sôi, bỏng tới độ rưới vài giọt nước nóng lên nền bếp, chúng giãy nảy lên rồi mới rịn vào nền đất nện.

Vịt đuổi đồng đa phần là vịt non, làm lông rất khó, bởi lớp lông măng vẫn là chủ yếu. Bố cho vào nồi nước nhúng vịt nắm rau muống già, nói là để cho dễ làm lông hơn. Thành thử, lại thành một cái lệ, trong lúc đợi mẹ đi chợ mang vịt về, mình đã chạy đi kiếm một nắm rau muống già mọc lang ngoài rìa mương nước.

Những tiếng vịt kêu bây giờ, thi thoảng vẫn dội về trong tâm tưởng. Nó tha thiết như một thứ âm thanh của tháng Năm, náo nức và háo hức, tưởng như có thể rung lên và làm vỡ tung lồng ngực của những đứa trẻ, sau buổi tiệc tùng rất quê kiểng ấy, mang nắm lông vịt ra phơi khô trên chiếc rổ tre, rồi đợi ông bán kem bóp còi toe toe gọi, đưa lông vịt đổi lấy kem mút ăn - thứ kem đá được làm bằng đường hóa học trộn với bột gạo có pha chút nếp cho dậy mùi - một thứ mà đảm bảo mang bao nhiêu giun sán vào trong người, mà vẫn không hề biết sợ.

Những đàn vịt đuổi đồng chừng dăm chục con, nhiều nữa thì lên tới vài trăm con, mà hết veo trong nửa phiên chợ sáng. Những con vật lần đầu tiên đến chỗ đông người, mắt dáo dác sợ hãi, và càng sợ, nó càng kêu đến khản giọng. Thanh âm huyên náo ấy đã đi cùng lũ trẻ quê bao nhiêu mùa nắng, bao nhiêu buổi bắt cào cào châu chấu, đi te, đánh dậm... lấy cá về nuôi vịt.

Thảng hoặc, nhà nào bán ế, giữ lại nuôi làm vịt đẻ. Con vịt sệ cánh, biết ngay sắp đến lúc cho trứng. Con nào “sệ mông”, biết ngay sáng mai sẽ có một quả trứng xinh xắn nằm bên dưới, khi chúng bị lùa ra ngoài đi kiếm ăn. Vui nhất, có những hôm đi mót rạ, mót thóc, trên lớp cỏ đẫm sương, một quả trứng vịt bị đẻ rơi nằm yên bình đợi người may mắn, cảm giác bắt được nó như bắt được một cục vàng, và bữa trưa hôm đó, có một quả trứng vịt hấp cơm được dành riêng cho người trúng số.

Năm nay, chỉ còn mấy ngày nữa là tới tết đoan ngọ. Mẹ mới vào Nam với chị gái. Cánh đồng tháng Năm, những gốc rạ vẫn trơ khấc như bao mùa tháng năm cũ. Chẳng biết đến bao giờ, sẽ lại được mang viên đá mài đặt trên miệng giếng, để bố mang con dao ra liếc thật sắc, đợi đôi vịt mẹ đi chợ mang về...

Chẳng biết, sẽ lại được nghe thanh âm tiếng vịt kêu chao chát đánh thức bình minh, hay lại nghe tiếng vịt xa xôi dội về trong tiềm thức?!

Di Linh

Văn khấn tết Đoan Ngọ 2020 mới nhất, chuẩn nhất cho mọi nhà

Thứ 3, 23/06/2020 | 14:53
Tết Đoan Ngọ là một trong những ngày lễ truyền thống trong đời sống người Việt Nam. Dưới đây là cách sắm lễ và bài văn cúng tết Đoan Ngọ chuẩn nhất.

Ý nghĩa Tết Đoan Ngọ (5/5) của người Việt

Thứ 5, 06/06/2019 | 20:00
Tết đoan ngọ có ý nghĩa gì? Bài viết dưới đây của chúng tôi sẽ cung cấp các bạn những thông tin bổ ích về ngày Tết truyền thống này. Các bạn hãy cùng dõi theo nhé!
Cùng tác giả

Các nước trên thế giới áp dụng EPR ra sao?

Chủ nhật, 26/09/2021 | 06:00
Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được áp dụng thành công từ cuối những năm 1980 tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức...

Vì sao các thương hiệu lớn đổ xô đi sản xuất... tiếng cười?

Thứ 3, 29/06/2021 | 16:22
Hài độc thoại trở thành phương thức quảng cáo mới để các công ty như JD.com, Meituan, Alibaba thu hút người tiêu dùng thế hệ Z.

Vụ chặn tàu khu trục: "Gậy nhỏ" của Anh khó đấu "chiến ý lớn" của Nga?

Chủ nhật, 27/06/2021 | 10:00
Hành động mạo hiểm của tàu HMS Defender với Nga được cho là đã có tính toán từ trước, nhưng cách tiếp cận của Anh bị coi là “miệng to nhưng gậy nhỏ”.

Thả bom chặn tàu khu trục: Nga "rắn" là có ý đồ, Anh hành động kỳ lạ?

Thứ 7, 26/06/2021 | 10:00
Nga đã hành động "rắn" hơn mức cần thiết khi tuyên bố thả bom chặn tàu khu trục Anh nhưng hành trình "nhạy cảm" của tàu HMS Defender cũng được cho là mạo hiểm.

Xe ô tô điện Mitsubishi giá chỉ 400 triệu đồng sắp đổ bộ thị trường Đông Nam Á

Thứ 6, 25/06/2021 | 16:39
Dựa vào những chính sách trợ giá và tối ưu chi phí sản xuất, Mitsubishi sẽ ra mắt mẫu xe điện cỡ nhỏ có giá khoảng 18.000 USD ở Đông Nam Á vào năm 2023.
Cùng chuyên mục

Triệu Lệ Dĩnh bất ngờ nhận tin vui, Dương Mịch lép vế?

Chủ nhật, 25/02/2024 | 22:01
Nhiều người cho rằng nguyên nhân Triệu Lệ Dĩnh áp đảo được Dương Mịch là vì diễn xuất tốt hơn. Trong dự án điện ảnh Điều Thứ 20 vừa ra mắt, vai diễn của Triệu Lệ Dĩnh cũng nhận về vô số lời khen ngợi.

Độc, lạ con đường có tới 23 nhà thờ họ đồ sộ ở Quảng Bình

Chủ nhật, 25/02/2024 | 18:35
Những nhà thờ họ của ngôi làng này nằm san sát nhau trên con đường bê tông hình dạng lòng thuyền, dài chỉ khoảng 1km và không có các nhà dân xen lẫn.

Tú Hảo nói về lần đầu yêu Anh Tú

Chủ nhật, 25/02/2024 | 18:28
Tú Hảo nói về cơ duyên đóng bạn gái Anh Tú trong Gặp lại chị Bầu, được bạn bè nhận xét là "cộc như ngoài đời".

MV "Tây Bắc tình xuân" - Vẻ đẹp văn hóa vùng cao

Chủ nhật, 25/02/2024 | 16:04
Ca sĩ – nhạc sĩ Bùi Tiến Thường vừa ra mắt MV "Tây Bắc tình xuân" đậm nét không gian xuân nơi núi rừng Tây Bắc.

Triệu Lệ Dĩnh tái hợp Lâm Canh Tân đón tin vui, “Dữ phượng hành” sắp lên sóng

Chủ nhật, 25/02/2024 | 15:30
Triệu Lệ Dĩnh và Lâm Canh Tân sắp có màn xuất hiện chung sau gần 7 năm, từ khi đóng chính trong “Sở Kiều truyện” với mối tình bi tráng, lấy đi nhiều nước mắt của khán giả.
     
Nổi bật trong ngày

Hải Phòng: Khai mạc lễ hội kỷ niệm 1086 năm chiến thắng Bạch Đằng

Chủ nhật, 25/02/2024 | 07:45
Đây là lễ hội tại Khu di tích quốc gia Từ Lương Xâm ở quận Hải An, Tp.Hải Phòng, nơi có nhiều liên quan đến chiến thắng Bạch Đằng năm 938 và Đức Vương Ngô Quyền.

Độc, lạ con đường có tới 23 nhà thờ họ đồ sộ ở Quảng Bình

Chủ nhật, 25/02/2024 | 18:35
Những nhà thờ họ của ngôi làng này nằm san sát nhau trên con đường bê tông hình dạng lòng thuyền, dài chỉ khoảng 1km và không có các nhà dân xen lẫn.

Bản tin 26/2: Học sinh Việt Nam tranh tài để thi đấu giải Robotics quốc tế

Thứ 2, 26/02/2024 | 06:00
Học sinh Việt Nam tranh tài để thi đấu giải Robotics quốc tế; Một học sinh tử vong sau 2 tháng bị chó cắn...

Quảng Ninh: Lần đầu tổ chức Lễ hội Mở cửa biển trên đảo Cô Tô

Chủ nhật, 25/02/2024 | 07:42
Trên cơ sở khảo sát, nghiên cứu và nhận được nhiều sự giúp đỡ, UBND xã Thanh Lân, huyện Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh, lần đầu tổ chức Lễ hội Mở cửa biển.

Dự báo thời tiết ngày 26/2/2024: Nhiệt độ vẫn hạ thấp, mưa gió

Thứ 2, 26/02/2024 | 05:00
Tin tức dự báo thời tiết mới nhất trong hôm nay (26/2). Cập nhật tin tức dự báo thời tiết nhanh và chính xác nhất trên Người Đưa Tin.