Nga được cho là đang tìm kiếm sự hỗ trợ từ Kazakhstan – một trong những đồng minh quan trọng ở Trung Á – nhằm xử lý tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trong nước.
Trong một văn bản trả lời được Reuters đưa tin ngày 30/7, Bộ Năng lượng Kazakhstan cho biết Astana đang đàm phán với Moscow về việc chế biến dầu thô của Nga tại một số nhà máy lọc dầu Kazakhstan, sau đó xuất khẩu một phần sản phẩm thành phẩm trở lại Nga.
Theo trang The Insider, hiện nhà máy lọc dầu Kondensat của Kazakhstan đã bắt đầu chế biến dầu thô Nga và đầu tháng này đã xuất khẩu xăng xe sang Nga lần đầu tiên.
Trong phản hồi với Reuters, Bộ Năng lượng Kazakhstan đã giải thích về các cuộc đàm phán, cho biết rằng các cuộc thảo luận mở rộng nhằm tận dụng công suất lọc dầu của Kazakhstan để đảm bảo các nhà máy của quốc gia Trung Á hoạt động ổn định, duy trì việc làm và đáp ứng nhu cầu nhiên liệu trong nước.
Bộ Năng lượng Kazakhstan khẳng định việc đáp ứng đầy đủ nhu cầu nội địa là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận nào. Khối lượng, điều kiện cung cấp và các nhà máy cụ thể chưa được xác định; các thông số thương mại sẽ do các bên tham gia thị trường thỏa thuận.
Đối với Kazakhstan, việc nhận dầu thô Nga giúp ổn định công suất các nhà máy lọc dầu và bổ sung nguồn nhiên liệu nội địa. Đối với Nga, đây là cách tận dụng công suất lọc dầu của nước láng giềng để bù đắp sự thiếu hụt sản phẩm thành phẩm trong nước. Ảnh: Caspian Post
Các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh ngành dầu khí của cả Nga và Kazakhstan đều đang gặp phải những gián đoạn.
Nga đang đối mặt với tình trạng thiếu xăng do một số nhà máy lọc dầu tạm ngừng hoặc giảm công suất sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV/drone) của Ukraine và hoạt động bảo dưỡng.
Do các cuộc tấn công của Ukraine từ đầu năm nay, tính đến ngày 20/7, tổng cộng 16 nhà máy lọc dầu của Nga đã tạm ngừng hoạt động hoàn toàn hoặc một phần, theo thống kê của The Insider.
Thêm vào đó, tờ báo kinh doanh Kommersant của Nga lưu ý rằng tính đến ngày 20/7, các nhà máy lọc dầu với tổng công suất hơn 45 triệu tấn dầu mỗi năm vẫn chưa nối lại hoạt động bán nhiên liệu trên Sàn giao dịch St. Petersburg.
Theo đánh giá của Reuters, tính đến ngày 10/7, sản lượng xăng của Nga chỉ đáp ứng được khoảng 65% nhu cầu theo mùa, với mức thiếu hụt hàng ngày ước tính khoảng 40.000-45.000 tấn so với mức tiêu thụ 115.000-120.000 tấn.
Do đó, Nga đã cắt giảm một phần nguồn cung nhiên liệu sang các nước Trung Á và tìm kiếm nguồn bổ sung.
Đồng thời, Kazakhstan cũng chịu ảnh hưởng khi sản lượng dầu thô và khí ngưng tụ giảm hơn một nửa trong tháng 7 sau khi hoạt động xuất khẩu qua hệ thống của Liên minh Đường ống Caspian (CPC) tạm dừng vì các sự cố liên quan đến tàu chở dầu gần Novorossiysk.
Sản lượng của Kazakhstan từng giảm xuống khoảng 1 triệu thùng/ngày so với mức trung bình 2,16 triệu thùng/ngày trong tháng 6.
CPC, nơi xuất khẩu hơn 80% lượng dầu của Kazakhstan, đã tạm ngừng tiếp nhận dầu thô sau một loạt các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào các tàu chở dầu gần cảng này, và mới chỉ nối lại xuất khẩu từ đầu tuần này.
Nga và Kazakhstan thống nhất về hạn ngạch cung cấp sản phẩm dầu miễn thuế hàng năm.
Trong năm 2026, Nga dự kiến cung cấp cho Kazakhstan 285.000 tấn xăng, 450.000 tấn dầu diesel và 300.000 tấn nhiên liệu máy bay khi quốc gia Trung Á được miễn trừ khỏi lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu mà Moscow đang duy trì.
Minh Đức (Theo The Insider, Oil Price)
