Trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine kéo dài đã sang năm thứ 5, hai bên bất ngờ tuyên bố các lệnh ngừng bắn đơn phương nhưng với thời gian hoàn toàn khác biệt. Các tuyên bố ngừng bắn được đưa ra chỉ vài ngày trước thềm lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng (9/5).
Theo Bộ Quốc phòng Nga, Tổng thống Vladimir Putin đã ra quyết định ngừng bắn tạm thời từ ngày 8 đến 9/5 để phục vụ lễ kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 4/5 cho biết đã ghi nhận những lời đe dọa của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về việc tấn công Moscow trong lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng, và do đó các lực lượng vũ trang Nga sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để đảm bảo an ninh trong suốt thời gian này.
Moscow bày tỏ hy vọng Kiev sẽ tuân thủ, đồng thời đưa ra cảnh báo: Nếu Ukraine vi phạm, Nga sẽ tiến hành "cuộc tấn công tên lửa quy mô lớn vào trung tâm Kiev". Nga cũng kêu gọi dân thường và nhân viên ngoại giao nước ngoài rời khỏi thủ đô Ukraine kịp thời trong trường hợp xảy ra tấn công trả đũa.
Ảnh TASS
Trong một bài đăng trên X vào cuối ngày 4/5, ông Zelensky đã công bố lệnh ngừng bắn của phía Ukraine, đồng thời cho rằng đề xuất của Nga "không nghiêm túc" vì ông vẫn chưa nhận được bất kỳ thông báo chính thức nào từ Moscow qua kênh ngoại giao, dù thông tin lan truyền trên mạng xã hội.
Ông cho rằng Nga lo ngại máy bay không người lái của Ukraine sẽ "bay lượn trên Quảng trường Đỏ", nơi theo truyền thống là địa điểm diễn ra lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng.
Nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định giá trị của sinh mạng con người cao hơn bất kỳ ngày lễ kỷ niệm nào, và do đó, tuyên bố ngừng bắn riêng từ 0h ngày 5-6/5 và sẵn sàng hành động tương tự nếu Nga đáp lại.
Sự lệch pha về thời gian thể hiện rõ khoảng cách lập trường giữa hai bên, phản ánh sự thiếu tin cậy lẫn nhau và sự vắng bóng của các cuộc đàm phán thực chất. Các nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn dắt dường như đang chững lại khi Washington chuyển hướng chú ý sang Trung Đông.
Phân tích từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) cho thấy tình hình chiến trường đang ở thế bế tắc tương đối.
Nga được cho là mất nhiều lãnh thổ hơn so với phần kiểm soát được trong tháng 4 – lần đầu tiên kể từ mùa hè 2023. Dù vậy, Moscow vẫn kiểm soát hơn 19% lãnh thổ Ukraine.
Các cuộc tấn công bằng drone diễn ra liên tục, cho thấy giao tranh vẫn ở mức độ cao dù có những nỗ lực ngoại giao lẻ tẻ.
Minh Đức (Theo CNA, Euronews)
