Là một nghệ nhân cây cảnh nổi tiếng tại Văn Giang (Hưng Yên), ông Lại Quang Hoà (hay còn gọi là Hoà Taxi) sở hữu tới 4 khu vườn với tổng diện tích khoảng 1.000m2 cùng vô số các loại cây cảnh nghệ thuật độc đáo và có giá trị kinh tế cao. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Trong đó, một trong những cây sanh cổ làm nên tên tuổi của ông trong giới sinh vật cảnh phải kể đến tác phẩm “Hồn quê”. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Ông Hoà cho biết, năm 2004, lần đầu tiên nhìn thấy tác phẩm này ông đã rất thích và ngỏ ý hỏi mua nhưng phải mất gần 10 năm thuyết phục, chủ nhân của tác phẩm này bán cho ông. (Ảnh: Hồng Cảnh).
“Thuyết phục mãi họ không bán. Đến năm 2014, thị trường cây cảnh chững lại, họ cần tiền nên tôi mới mua được”, ông Hoà cho hay. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Theo ông Hoà, cây sanh này ước chừng khoảng trên 100 năm tuổi với bộ rễ như hoá thạch. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Để có bộ rễ ôm trọn cổng làng một cách tự nhiên nhất, phải trải qua rất nhiều năm không sửa hay cắt tỉa. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Để cổng làng mang nét cổ xưa nhất, từng viên gạch được chọn để làm cũng là gạch mộc, không trát. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Cây sanh như cây đa cổ thụ chỉ với một thân duy nhất, không cố định vào cổng làng mà mọc bên cạnh với bộ rễ bám chặt cổng làng một cách rất tự nhiên. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Tán cây toả bóng mát xuống phía dưới đầy nghệ thuật. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Toàn bộ tác phẩm là sự kết hợp hài hoà giữa cây sanh cổ thụ ôm trọn mô hình cổng làng cổ bằng bộ rễ chằng chịt, trắng xoá. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Hình tượng ngôi chùa cổ bên cạnh gốc sanh cũng được ông Hoà thêm vào rất cổ kính. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Bên cạnh là mô hình chiếc giếng làng, biểu tượng quen thuộc của làng quê vùng đồng bằng Bắc bộ ngày xưa làm tăng tính nghệ thuật. (Ảnh: Hồng Cảnh).
“Hình ảnh “cây đa, giếng nước, sân đình” với chiếc cổng làng từ xa xưa đã rất quen thuộc với người Việt. Tuy nhiên, ngày nay, những chiếc cổng làng không còn nhiều”, ông Hoà nói. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Vì vậy, ông đã tạo tác và đặt tên cho tác phẩm sanh cổ này là “Hồn quê” để giúp những người con xa quê có thể hoài niệm về thời xa xưa. Khi tác phẩm hoàn thiện, đã có rất nhiều người ngỏ ý muốn mua nhưng ông Hoà không bán. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Trao đổi với phóng viên vào ngày đầu năm mới 2026, ông Hoà cho biết, đến hiện tại, cây sanh này vẫn là một trong những cây sanh ông yêu thích nhất trong số hơn 300 cây sanh cổ thụ trong vườn, nhiều người trả giá cao nhưng ông vẫn giữ cho riêng mình. "Năm 2021, từng có người trả giá 6 tỷ đồng, tương đương với 100 lượng vàng lúc bấy giờ nhưng tôi không bán. Bởi vì, đây không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật từng làm nên tên tuổi của ông suốt hơn chục năm qua mà còn là kỷ niệm, là tâm huyết, là một phần đời sống tinh thần, không dễ gì đánh đổi” ông Hoà bộc bạch. (Ảnh: Hồng Cảnh).
Hồng Cảnh
