Giữa không gian rộng lớn của khu đất từng là một đại công trường công nghiệp, hệ thống 5 lò vôi cùng tháp chuyển vật liệu vẫn hiện diện như một chứng tích đặc biệt của nhà máy xi măng Long Thọ cũ.
Hệ thống 5 lò vôi còn sót lại trên khu đất nhà máy xi măng Long Thọ cũ.
Theo các tư liệu lịch sử, năm 1896, hãng xây dựng tư nhân Bogaert của Pháp xây dựng xí nghiệp vôi nước Long Thọ trên khu đất gần bờ sông Hương. Đây được xem là một trong những cơ sở công nghiệp xuất hiện khá sớm tại Huế, đánh dấu bước khởi đầu cho quá trình hình thành và phát triển ngành công nghiệp vật liệu xây dựng tại địa phương.
Không chỉ sản xuất vôi nước, xí nghiệp Long Thọ còn sản xuất nhiều loại vật liệu xây dựng như gạch, ngói, gạch khảm xi măng, gạch hoa... Với chất lượng được đánh giá cao, sản phẩm của nhà máy không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn được xuất khẩu.
Trải qua nhiều thập kỷ, nhà máy Long Thọ trở thành một dấu mốc gắn với lịch sử phát triển kinh tế, công nghiệp của Huế. Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa, hoạt động sản xuất công nghiệp tại khu vực này cũng phát sinh những vấn đề về môi trường, đặt ra yêu cầu phải di dời nhà máy ra khỏi khu vực đô thị.
Hiện hệ thống lò vôi này đã xuống cấp nghiêm trọng.
Những năm 2000, nhà máy xi măng Long Thọ nằm trong danh sách các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng, thuộc diện phải di dời. Sau nhiều năm thực hiện các thủ tục, đến năm 2021, nhà máy chính thức chuyển hoạt động đến Cụm Công nghiệp Thủy Phương, Tp.Huế.
Sau khi nhà máy rời đi, khu đất rộng lớn từng nhộn nhịp với hoạt động sản xuất dần trở nên vắng vẻ. Nhiều hạng mục công trình được tháo dỡ, song một số dấu tích quan trọng vẫn còn được lưu giữ.
Ghi nhận của PV ngày 23/8, nổi bật trong khuôn viên nhà máy cũ là hệ thống 5 lò vôi gắn với tháp chuyển vật liệu. Phần kết cấu bê tông của các lò hiện vẫn tương đối chắc chắn, nhưng nhiều hạng mục khác đã xuống cấp theo thời gian.
Các khung thép, xà gồ và phần mái ngói xuất hiện tình trạng hoen gỉ, hư hỏng; nhiều vị trí có dấu hiệu xập xệ. Cỏ dại, dây leo và cây xanh mọc xen giữa các cấu kiện công trình. Những bức tường loang lổ, phủ đầy rêu phong cùng hệ thống sắt thép cũ kỹ tạo nên một không gian mang vẻ đẹp vừa cổ kính vừa ma mị.
Trong ánh sáng tự nhiên xuyên qua những khoảng trống của công trình, hệ thống lò vôi hiện lên như một “phế tích công nghiệp” đặc biệt giữa lòng Cố đô. Những dấu vết của thời gian không chỉ tạo nên giá trị thị giác mà còn gợi nhắc về một giai đoạn phát triển công nghiệp đã qua của Huế.
Đây cũng là một trong số ít những công trình còn sót lại có khả năng phản ánh tương đối rõ nét diện mạo của một cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng từ thời kỳ đầu hình thành công nghiệp ở Huế.
Liên quan đến định hướng sử dụng khu đất nhà máy xi măng Long Thọ cũ, ông Trần Công Thích Vương, Phó Giám đốc Sở Tài chính Tp.Huế cho biết, khu đất này đã được đưa vào danh mục kêu gọi đầu tư thực hiện dự án Khu văn hóa đa năng ngoài công lập, với diện tích khoảng 40ha.
Hiện Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Hỗ trợ doanh nghiệp Tp.Huế đang thực hiện các thủ tục để kêu gọi nhà đầu tư triển khai dự án.
