Chuyển đổi tư duy từ "sản xuất nông nghiệp" sang làm "kinh tế nông nghiệp"
Ngày 16/8, UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức Diễn đàn "Kết nối sản xuất, tiêu thụ sầu riêng - Hệ sinh thái sầu riêng bền vững". Sự kiện nằm trong khuôn khổ Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026, thu hút các nhà khoa học, tổ chức quốc tế, hiệp hội cùng hơn 100 hợp tác xã, doanh nghiệp sản xuất, chế biến và xuất khẩu sầu riêng.
Quang cảnh Diễn đàn "Kết nối sản xuất, tiêu thụ sầu riêng - Hệ sinh thái sầu riêng bền vững"
Phát biểu tại diễn đàn, ông Đỗ Hữu Huy, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho rằng: "Để ngành hàng sầu riêng phát triển bền vững và vươn xa, cần chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ "sản xuất nông nghiệp đơn thuần" sang "kinh tế nông nghiệp", lấy chất lượng, hiệu quả, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực cốt lõi. Trong đó, người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể và là mục tiêu phục vụ".
Đồng thời, tập trung Triển khai bản đồ số, thiết bị AIoT giám sát vùng nguyên liệu, nhật ký sản xuất điện tử và mã QR truy xuất nguồn gốc; siết chặt công tác thanh tra, xử lý nghiêm tình trạng vi phạm, mượn mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và gian lận thương mại; thúc đẩy liên kết thực chất giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp thông qua các hợp đồng tiêu thụ dài hạn.
Đắk Lắk có nhiều lợi thế về nông nghiệp, trong đó sầu riêng đang góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân và đưa nông sản Việt Nam ra thị trường quốc tế.
Theo đánh giá, cùng với sự gia tăng về diện tích và sản lượng, hiện ngành hàng sầu riêng vẫn đối mặt với không ít thách thức. Trong đó, sản xuất còn manh mún, liên kết giữa vùng trồng, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp chưa chặt chẽ; một số chủ thể chưa duy trì đầy đủ các yêu cầu về quy trình sản xuất, kiểm soát sinh vật gây hại, ghi chép nhật ký và truy xuất nguồn gốc.
Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Đỗ Hữu Huy phát biểu tại diễn đàn về ngành hàng sầu riêng.
Đặc biệt, quy định kỹ thuật từ các nước nhập khẩu ngày càng khắt khe. Việc Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) siết chặt kiểm tra dư lượng kim loại nặng Cadimi (Cd) và chất màu Vàng O (Auramine O) từ năm 2024 đến nay đặt ra áp lực lớn cho toàn chuỗi giá trị.
Trong khi đó, năng lực kiểm định tại chỗ của địa phương còn thiếu, hạ tầng kho lạnh, công nghệ bảo quản sau thu hoạch và chế biến sâu chưa đáp ứng kịp thời đà tăng trưởng sản lượng.
Chú trọng sản xuất chất lượng, trách nhiệm, ổn định
Tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho rằng sự phát triển nhanh của ngành hàng đang đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, an toàn thực phẩm, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc, bảo quản, logistics, chế biến và xây dựng thương hiệu.
"Không chỉ sản xuất ra nhiều sầu riêng, mà phải sản xuất ra sầu riêng có chất lượng, có trách nhiệm, có thương hiệu và có thị trường ổn định", Thứ trưởng Võ Văn Hưng nhấn mạnh.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng phát biểu tại "Kết nối sản xuất, tiêu thụ sầu riêng - Hệ sinh thái sầu riêng bền vững"
Thứ trưởng kỳ vọng những cam kết được đưa ra tại diễn đàn sẽ sớm được cụ thể hóa thành những vùng nguyên liệu bài bản, chuỗi liên kết thực chất, dự án đầu tư hiệu quả và hợp đồng thương mại bền vững.
"Để ngành hàng phát triển bền vững, không một chủ thể nào có thể làm một mình. Nhà nước cần hoàn thiện cơ chế, chính sách; địa phương tổ chức tốt sản xuất và quản lý vùng nguyên liệu; doanh nghiệp kết nối thị trường, đầu tư chế biến, bảo quản và xây dựng thương hiệu; hợp tác xã làm cầu nối giữa doanh nghiệp và nông dân", Thứ trưởng Võ Văn Hưng bày tỏ.
Đại diện các doanh nghiệp, đơn vị đóng góp ý kiến tại diễn đàn
Cũng tại diễn đàn, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Đỗ Hữu Huy cam kết chính quyền sẽ không đứng ngoài cuộc trước những khó khăn của doanh nghiệp và nông dân. Tỉnh sẽ chuyển mạnh từ quản lý sang phục vụ, kiến tạo; từ giải quyết phân tán sang quản trị bằng dữ liệu tổng hợp. Lấy sự hài lòng, hiệu quả sản xuất kinh doanh và sự thịnh vượng của người dân làm thước đo cuối cùng.
Các đơn vị kết kết biên bản ghi nhớ hợp tác xây dựng chuỗi canh tác ngành hàng sầu riêng bền vững.
Cũng tại diễn đàn, các bên ký kết 8 biên bản ghi nhớ hợp tác liên kết chuỗi giá trị ngành hàng sầu riêng bền vững. Nội dung các ký kết tập trung vào thu hút đầu tư hạ tầng như chợ đầu mối, trung tâm logistics, kho lạnh, trung tâm kiểm định chiếu xạ và nhà máy chế biến sâu; ứng dụng công nghệ, xây dựng dữ liệu và truy xuất nguồn gốc số; đồng thời phát triển các mô hình liên kết từ vật tư đầu vào đến bao tiêu đầu ra.
