Động lực bứt phá từ những công trình trọng điểm
Tỉnh Nghệ An đang sở hữu những đại công trường có tổng mức đầu tư lớn. Cuối năm 2025, đầu năm 2026 được xem là điểm rơi vàng khi hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược đồng loạt chuyển mình. Nhìn một cách toàn diện, đây chính là chiến lược dọn tổ đón đại bàng và khơi thông nguồn lực hạ tầng, định hình xứ Nghệ trở thành trung tâm kinh tế động lực mới của khu vực miền Trung.
Nghệ An lấy đầu tư công làm mũi nhọn thúc đẩy kinh tế. Bằng việc dồn lực vào hạ tầng chiến lược, tỉnh không chỉ hoàn thiện mạng lưới giao thông, kết nối mà còn mở rộng không gian phát triển mới. Đây chính là bệ phóng để Nghệ An hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 11-12%/năm.
Hiện tại, Nghệ An đang tăng tốc bứt phá với việc triển khai đồng loạt các dự án hạ tầng chiến lược, sở hữu tổng mức đầu tư vượt mốc 97.000 tỷ đồng cho 5 dự án trọng điểm. Nhóm siêu dự án này bao gồm: Cao tốc Vinh - Thanh Thủy gần 24.000 tỷ đồng, Nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập hơn 59.000 tỷ đồng và Cảng nước sâu Cửa Lò 9.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, tỉnh cũng tập trung nguồn lực cho Dự án hạ tầng phát triển đô thị Vinh thích ứng biến đổi khí hậu hơn 4.500 tỷ đồng cùng dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh - Nam Đàn với kinh phí 500 tỷ đồng.
Sức ép từ tổng vốn đầu tư kỷ lục buộc công tác giải phóng mặt bằng, giải ngân và thi công phải chạy đua với thời gian. Trong bối cảnh đó, việc đẩy nhanh tiến độ bồi thường, tái định cư có ý nghĩa quyết định giúp nhà thầu bứt phá trên công trường. Rút ngắn mỗi ngày giải phóng mặt bằng chính là giải pháp trực tiếp để sớm đưa các đại dự án giao thông, năng lượng này về đích, mở đường cho dòng vốn đầu tư và thúc đẩy kinh tế địa phương cất cánh.
Nhận thức rõ mỗi ngày rút ngắn được trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ tạo thêm điều kiện để các nhà thầu tăng tốc triển khai, cấp ủy và chính quyền các địa phương đã nêu cao tinh thần chủ động trong công tác GPMB.
Đặc biệt, ngay từ khi bắt đầu có chủ trương và thông tin về các dự án, các xã đã chủ động đi trước một bước. Chính quyền cơ sở đã nhanh chóng nhập cuộc để rà soát quy hoạch, quản lý hiện trạng đất đai nhằm ngăn chặn tình trạng trục lợi, đồng thời chủ động bám sát địa bàn, tổ chức tuyên truyền, vận động và đối thoại trực tiếp để tạo sự đồng thuận trong nhân dân từ rất sớm..
Theo đó, Dự án Cảng nước sâu Cửa Lò là hạ tầng giao thông chiến lược, được xác định là đòn bẩy để phát triển kinh tế - xã hội cho tỉnh Nghệ An và vùng Bắc Trung Bộ. Với quy mô cho tàu có trọng tải từ 50.000 DWT (tấn) đến 100.000 DWT (tấn), khu hậu phương cảng 32 ha, tổng vốn đầu tư (bao gồm cả đê chắn sóng) khoảng 9.000 tỷ đồng. Dự án góp phần hình thành trung tâm logistics lớn của khu vực, là cửa ngõ ra biển cho nước bạn Lào và vùng Đông Bắc Thái Lan.
Không khí khẩn trương cũng đang hiện hữu tại Cảng nước sâu Cửa Lò. Ngay sau khi khởi công chủ đầu tư và các nhà thầu đã huy động tối đa nhân lực, nguồn lực để thi công đúng tiến độ đề ra.
Xã Hải Lộc bàn giao cơ bản xong phần đất nông nghiệp cho dự án Cảng nước sâu Cửa Lò.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Đậu Xuân Luân – Phó Chủ tịch UBND xã Hải Lộc cho biết: "Từ khi có chủ trương dự án Đảng uỷ và UBND xã cũng đã chủ động chỉ đạo các phòng, ngành vào cuộc đồng bộ để bàn giao mặt bằng đúng độ. Nhờ đi trước, làm chắc, địa phương đã bàn giao xong hơn 9,9 ha/ 32ha cho đơn vị vận tải quốc tế thuê và cơ bản hoàn thành GPMB đất nông nghiệp. Chỉ còn 2 hộ đang vướng vì phát sinh tranh chấp và xác minh nguồn gốc đất và một số phần mộ do yếu tố tâm linh. Hiện tại, chủ đầu tư cũng đã huy động máy móc để thực hiện san lấp mặt bằng thực hiện dự án".
Trong hạ tầng giao thông, tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ dự án Cao tốc Vinh - Thanh Thủy được khởi công đầu năm 2026 với mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng. Dự án được triển khai là một bước ngoặt hạ tầng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra không gian phát triển chiến lược và thúc đẩy giao thương kinh tế cho tỉnh Nghệ An.
Các nhà thầu đồng loạt mở mũi thi công trên tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy
Nhận thức rõ tầm vóc của công trình lớn, ngay từ khi dự án bắt đầu có chủ trương, cấp ủy và chính quyền các địa phương dọc tuyến đã nêu cao tinh thần chủ động, đi trước một bước trong mọi công đoạn. Từ việc nhanh chóng họp dân thông báo chủ trương, công khai minh bạch chính sách đền bù, đến việc siết chặt quản lý hiện trạng đất đai để ngăn chặn trục lợi, tất cả đã tạo nên sự đồng thuận cao trong nhân dân ngay từ giai đoạn khởi động. Hiện nay, trên khắp các công trường, không khí chạy đua với thời gian đang diễn ra vô cùng khẩn trương khi các địa phương đang nỗ lực tối đa để bàn giao mặt bằng sạch đúng tiến độ cho đơn vị thi công.
Đặc biệt, tại huyện Hưng Nguyên, các nhà thầu đã đồng loạt triển khai các mũi thi công ngay trên những phần diện tích vừa được bàn giao.
Đến nay, xã Hưng Nguyên cơ bản hoàn thành chi trả tiền đền bù đất nông nghiệp, bàn giao xong mặt bằng đất ở cho dự án Cao tốc Vinh - Thanh Thuỷ.
Từ khi có chủ trương, xã Hưng Nguyên tập trung cao độ để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, đảm bảo bàn giao mặt bằng sạch cho các dự án trọng điểm, đồng thời phải đặt quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người dân lên hàng đầu. Đối với dự án Cao tốc Vinh – Thanh Thuỷ lãnh đạo xã đã trực tiếp đối thoại, giải thích rõ ràng các chính sách hỗ trợ sản xuất, đồng thời yêu cầu cơ quan chuyên môn công khai minh bạch phương án áp giá đền bù và có giải pháp xử lý dứt điểm những diện tích đất nông nghiệp bị ảnh hưởng không thể canh tác. "Đến nay, địa phương đã cơ bản hoàn thành chi trả tiền đền bù đất nông nghiệp, bàn giao xong mặt bằng đất ở. Địa phương chỉ còn một hạng mục di dời trường bắn của đơn vị quân đội. Hiện xã đang chờ phía tỉnh họp bàn lên phương án để tháo gỡ nút thắt cuối cùng của dự án", ông Bùi Hồng Quân – Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên cho biết.
Các xã Kim Bảng, Hoa Quân, Nam Đàn,... cũng đang nỗ lực hoàn thành GPMB để bàn giao đất sạch cho các đơn vị thi công. Thông tin về tiến độ dự án Cao tốc Vinh Thanh Thuỷ, Giám đốc Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An – ông Hoàng Sỹ Kiện cho biết, Ban đang tập trung đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công gói thầu XL01. Đồng thời, các thủ tục đấu thầu đối với những gói thầu còn lại cũng đang được đơn vị khẩn trương hoàn tất.
Dự án mở rộng và cải tạo Quốc lộ 46 cũng đang được chủ đầu tư và các đơn vị thi công nước rút để hoàn thành đúng tiến độ.
Dự án mở rộng và cải tạo Quốc lộ 46 cũng đang được chủ đầu tư và các đơn vị thi công nước rút để hoàn thành đúng tiến độ. Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Anh Dũng – Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Quốc lộ 46 (Ban Quản lý dự án 85) khẳng định, ngay sau khi chính quyền địa phương bàn giao mặt bằng sạch vào ngày 15/5, phía nhà thầu đã lập tức dồn tổng lực nhân, vật lực để đẩy nhanh tiến độ thi công, dù việc triển khai trong khu vực dân cư đông đúc gặp không ít khó khăn. Với sự vào cuộc đồng bộ, các đơn vị thi công cam kết bám sát tiến độ hợp đồng, quyết tâm hoàn thành dự án đúng thời hạn trước 30/8/2026 theo chỉ đạo của UBND tỉnh.
Siết chặt tiến độ, quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng
Coi phát triển hạ tầng là mũi nhọn trong ba đột phá chiến lược, Nghệ An đang tập trung mọi nguồn lực để giải tỏa các nút thắt phát triển. Sự xuất hiện của các siêu dự án như Cảng nước sâu Cửa Lò, Cao tốc Vinh - Thanh Thủy và Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập mang ý nghĩa then chốt không chỉ giúp tỉnh hướng ra biển lớn mà còn nâng tầm vị thế chiến lược của Nghệ An trong chuỗi cung ứng toàn vùng.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, công tác kiểm tra hiện trường được lãnh đạo tỉnh duy trì thường xuyên, kịp thời tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy tiến độ thi công. Mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải đã chủ trì cuộc làm việc chuyên đề về tiến độ 5 dự án trọng điểm trên. Sau khi nghe báo cáo của các sở, ngành, chủ đầu tư và chính quyền các xã, phường liên quan, Chủ tịch UBND tỉnh giao rõ mốc thời gian, trách nhiệm và đầu việc đối với từng đơn vị.
Đối với Dự án đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy, mục tiêu được xác định là bảo đảm đủ điều kiện triển khai đồng loạt 6/6 gói thầu xây lắp trước ngày 30/9/2026. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các xã tập trung cao độ cho công tác giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh các thủ tục, hoàn thành việc bàn giao theo đúng tiến độ đã cam kết.
Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải giao rõ mốc thời gian, trách nhiệm và đầu việc đối với từng đơn vị các dự án trọng điểm. Ảnh Thành Duy.
Còn Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh - Nam Đàn do Ban Quản lý dự án 85, Bộ Xây dựng làm chủ đầu tư, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu chủ đầu tư huy động tối đa nhân lực, thiết bị và vật tư, tận dụng điều kiện thời tiết thuận lợi để tăng tốc thi công, sớm khắc phục những bất cập ảnh hưởng đến đời sống người dân và an toàn giao thông. Đại diện Ban Quản lý dự án 85 cam kết hoàn thành hạng mục thảm bê tông nhựa mặt đường trước ngày 30/8/2026.
Đối với Dự án Cảng nước sâu Cửa Lò, Chủ tịch UBND tỉnh giao xã Hải Lộc hoàn thành công tác GPMB để bàn giao cho chủ đầu tư. Ban Quản lý Khu Kinh tế Đông Nam hoàn thành việc đánh giá tác động môi trường dự án. Sở Tài nguyên và Môi trường hoàn thành việc cấp phép cho các mỏ vật liệu phục vụ dự án.
Đồng thời giao Chủ đầu tư khẩn trương hoàn thành lập nhiệm vụ và đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu hậu phương cảng; thực hiện đầy đủ các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường đã cam kết nhằm kiểm soát bụi, che chắn khu vực thi công, không để phát sinh bụi ảnh hưởng đến nhà dân.
Các dự án trọng điểm còn lại, Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo cụ thể, trong đó yêu cầu chung được đặt ra là đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng, tổ chức thi công đúng kế hoạch và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư.
Giai đoạn 2026–2030, Nghệ An đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 11–12%/năm. Áp lực từ quy mô nền kinh tế mở rộng buộc tỉnh phải tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới mạnh mẽ hơn. Trong đó, đầu tư công đóng vai trò chuyển dịch hạt nhân, kích hoạt dòng vốn tư nhân và thúc đẩy thu hút FDI thông qua hoàn thiện kết cấu hạ tầng kỹ thuật. Tập trung nguồn lực cho hạ tầng chiến lược song hành với nâng cao hiệu suất dòng vốn là giải pháp nền tảng để Nghệ An hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Tốc độ tăng trưởng 6 tháng ước tăng 9,65% so với cùng kỳ (quý 1 tăng 9,62%, quý 2 ước tăng 9,68%), đứng thứ 12/34 địa phương trong cả nước và là mức tăng cao nhất kể từ năm 2012 đến nay. Công nghiệp tiếp tục là động lực chính với chỉ số sản xuất tăng 23,01%. Thu ngân sách đạt trên 17.926 tỷ đồng (đạt 76,1% dự toán, tăng 28,8% cùng kỳ). Kim ngạch xuất khẩu đạt 3,15 tỷ USD, tăng 58,4%. Du lịch đón 6,75 triệu lượt khách, doanh thu đạt gần 21 nghìn tỷ đồng. Thu hút FDI đứng thứ 3 cả nước với tổng vốn đầu tư cấp mới và tăng thêm đạt trên 76,6 nghìn tỷ đồng, riêng vốn FDI đạt 2,41 tỷ USD - mức cao nhất từ trước đến nay.
