Người dân chủ động nhường đất, dời nhà
Dự án cao tốc Vinh – Thanh Thủy với tổng mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng đang bước vào giai đoạn nước rút quan trọng nhất trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Tại các địa phương có tuyến đường đi qua, cả hệ thống chính trị cùng người dân đang tập trung cao độ, đẩy nhanh tiến độ tháo dỡ công trình và di dời mồ mả để kịp thời bàn giao đất sạch cho các đơn vị thi công.

Người dân xã Nam Đàn chủ động tháo dỡ nhà cửa bàn giao mặt bằng cho dự án cao tốc Vinh - Thanh Thuỷ. ảnh T.Tình.
Tại địa bàn xã Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cấp ủy và chính quyền cơ sở đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong công tác mặt bằng. Nhờ làm tốt khâu tuyên truyền, nhiều hộ dân vùng ảnh hưởng đã chủ động tháo dỡ nhà cửa, công trình kiên cố và khẩn trương di chuyển tài sản để bàn giao đất sạch. Tính đến thời điểm hiện tại, đã có 107 trên tổng số 127 hộ dân đồng thuận ký biên bản, đồng ý với phương án bồi thường, hỗ trợ, nhận kinh phí và hoàn tất việc bàn giao mặt bằng cho dự án.
Trong tổng thể dự án, Nam Đàn là một trong những địa phương có diện tích đất ở bị ảnh hưởng lớn nhất. Thực tế này đặt ra áp lực rất lớn cho công tác bồi thường và bố trí tái định cư.
Là hộ dân chủ động di dời sớm, bà Lê Thị Tam (80 tuổi), trú tại xóm Long Bình, xã Nam Đàn cho biết, gia đình bà hoàn toàn đồng thuận sau khi được chính quyền tuyên truyền, giải thích đầy đủ. "Đất đai gắn bó lâu năm dỡ đi ai cũng lưu luyến, nhưng đây là chủ trương chung để phát triển quê hương, đất nước. Gia đình tôi cố gắng thu dọn, chặt cây cối để bàn giao mặt bằng đúng thời gian quy định, không làm ảnh hưởng đến tiến độ chung", bà Tam chia sẻ.
Cán bộ xóm cùng các chiến sĩ Lữ đoàn Tăng thiết giáp 206 đã có mặt tại hiện trường để giúp các gia đình tháo dỡ mái tôn, di dời đồ đạc và sắp xếp lại tài sản. Sự hỗ trợ kịp thời từ lực lượng vũ trang địa phương không chỉ đẩy nhanh tiến độ tháo dỡ mà còn giảm bớt áp lực nhân lực và chi phí cho người dân.

Người dân chủ động di dời tài sản. ảnh T.Tình
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Hoàng Nghĩa Hùng - Chủ tịch UBND xã Nam Đàn - cho biết, dự án nhận được sự đồng thuận cao từ người dân dù nhiều gia đình phải tháo dỡ nhà cửa, chuyển đổi nơi ở. Nhờ nhận thức rõ tầm quan trọng của tuyến cao tốc đối với động lực phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đa số các hộ dân trong diện ảnh hưởng đều chủ động hợp tác, thực hiện nhanh các thủ tục đền bù để sớm bàn giao đất sạch cho đơn vị thi công.
"Tính đến thời điểm hiện tại, tỷ lệ GPMB của dự án đã đạt hơn 90%. Nhằm giải quyết dứt điểm mặt bằng cho các đoạn tuyến còn lại, chính quyền địa phương đang tiếp tục vận động, tháo gỡ vướng mắc cho 20 hộ dân chưa đồng ý với phương án đền bù ban đầu. Địa phương phấn đấu hoàn thành bàn giao đất sạch trước ngày 18/9 theo đúng kế hoạch được giao", Chủ tịch UBND xã Nam Đàn nhấn mạnh.
Tuyến cao tốc qua xã Xuân Lâm nằm trong phạm vi từ Km24+700 đến Km30+600. Khoảng cách địa giới quy hoạch dài 6,1 km, tổng chiều dài thực tế thi công của đoạn tuyến này là 5,90 km. Diện tích ảnh hưởng bao gồm: 4.320 m đất nông nghiệp, 940 m đất lâm nghiệp, 480m đất ở và 160 m đất mặt nước qua sông Lam. Dự án tác động trực tiếp đến 16 hộ dân có đất ở (trong đó có 7 hộ thuộc diện tái định cư), 404 hộ bị ảnh hưởng đất lâm nghiệp và yêu cầu di dời 24 ngôi mộ.
Theo ông Nguyễn Cao Thanh - Chủ tịch UBND xã Xuân Lâm, đến nay, công tác di dời mồ mả cùng khâu giải tỏa đất ở, đất nông - lâm nghiệp tại khu vực đã hoàn thành 100%. Toàn bộ diện tích mặt bằng sạch này đã được địa phương bàn giao trực tiếp cho các đơn vị thi công để triển khai máy móc đồng loạt trên thực địa. Chìa khóa giúp khâu mặt bằng tại đây diễn ra thuận lợi là sự thấu hiểu của người dân về tầm quan trọng của tuyến cao tốc. Sự chủ động nhường đất của các gia đình thuộc diện di dời toàn bộ đã giúp xã đảm bảo đúng các mốc thời gian bàn giao trước kế hoạch.
Tập trung nguồn lực, đặt mốc hoàn thành vào Quý I/2029
Song song với việc đẩy nhanh bàn giao mặt bằng của chính quyền địa phương, ban điều hành dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy đang quyết liệt đôn đốc thi công tại gói thầu XL01, XL02. Việc tập trung cao độ nhân lực và thiết bị hiện đại tại các mũi cốt lõi được kỳ vọng sẽ giúp dự án nhanh chóng bù đắp tiến độ và sớm hoàn thành các mục tiêu đề ra.

Đoạn đầu của tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thuỷ.
Để bảo đảm tiến độ chung của toàn dự án trọng điểm này, phân đoạn đầu tuyến tại Gói thầu XL01 (thi công xây dựng đoạn từ Km0+00 đến Km6+300) đang được tập trung triển khai quyết liệt. Hạng mục quan trọng này do liên danh Công ty Cổ phần Tập đoàn Đèo Cả và Công ty Cổ phần Xây lắp Thương mại Delta chịu trách nhiệm xây dựng. Toàn bộ hệ thống máy móc, thiết bị hiện đại và lực lượng công nhân đã được đồng loạt tung ra các mũi thi công khẩn trương ngay từ những ngày đầu.

Công tác GPMB gói thầu XL01 đã đạt tỉ lệ 91%.
Theo báo cáo từ Ban quản lý Dự án công trình giao thông tỉnh Nghệ An, tính đến 4/9, công tác giải phóng mặt bằng của gói thầu XL01 đã hoàn thành được 5,7km trên tổng số 6,3km (đạt tỉ lệ 91%). Đoạn tuyến còn lại chưa bàn giao dài khoảng 520m thuộc địa bàn xã Hưng Nguyên. Trong đó, có 80m liên quan đến đất ở của 9 hộ dân (hiện đã có 1 hộ chủ động tháo dỡ một phần công trình) và 440m thuộc phạm vi đất quốc phòng đang được các bên tích cực phối hợp xử lý.

Việc san lấp mặt bằng đang được các nhà thầu triển khai.
Bên cạnh việc khơi thông mặt bằng tuyến, công tác chuẩn bị nguồn vật liệu phục vụ dự án cũng đạt kết quả tích cực khi mỏ đất Hồng Tân 1 đã được bàn giao cho đơn vị thi công để tổ chức khai thác. Đây là nguồn lực quan trọng giúp nhà thầu chủ động hoàn toàn về nguồn đất đắp, sẵn sàng cho việc bứt phá các hạng mục đắp nền đường.
Tiếp nối đoạn đầu tuyến, Gói thầu XL02 đảm nhiệm thi công xây dựng phân đoạn dài gần 25km, từ Km6+300 đến Km31+125. Công tác bàn giao mặt bằng tại Gói thầu XL02 hiện cũng đạt kết quả khả quan với 20,9km trên tổng số 24,8km đã được khơi thông, đạt tỉ lệ 84,2%.
Đối với Gói thầu XL03 (phân đoạn từ Km31+125 đến Km50+170), công tác chuẩn bị cũng đang được triển khai ráo riết. Đến nay, chủ đầu tư đã hoàn thành tổ chức lựa chọn nhà thầu xây lắp, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để sớm đưa lực lượng nhân sự và máy móc vào công trường triển khai thi công đồng bộ.
Theo kế hoạch, các gói thầu còn lại của dự án hiện đang được khẩn trương hoàn thiện các thủ tục pháp lý, dự kiến sẽ phê duyệt ngay trong tháng 9/2026. Sau khi hoàn tất công tác lựa chọn nhà thầu, các phân đoạn này sẽ đồng loạt triển khai thi công ngay trong tháng, nhằm khép kín toàn bộ mạch thi công trên tuyến cao tốc.
Trước yêu cầu cấp bách của dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy, ông Hoàng Phú Hiền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An - đã ký văn bản yêu cầu Ban Quản lý dự án lập biểu tiến độ tổng thể, mục tiêu hoàn thành toàn bộ dự án vào Quý I/2029. Trong đó, gói thầu XL01 phải hoàn thành vào Quý I/2028 và gói thầu XL02 vào Quý II/2028. Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh việc làm rõ tiến độ chi tiết từng hạng mục, xây dựng phương án bù tiến độ nếu chậm trễ và báo cáo trước ngày 25/9/2026. Đồng thời, Giám đốc Ban Quản lý dự án phải chịu trách nhiệm lựa chọn nhà thầu minh bạch, đủ năng lực; kiên quyết xử phạt hoặc thay thế ngay các nhà thầu yếu kém để không ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Cao tốc Vinh - Thanh Thủy là một trong những công trình trọng điểm của Nghệ An giai đoạn 2026-2030. Toàn tuyến dài khoảng 60 km, quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, các cầu được xây dựng với quy mô 6 làn. Những đoạn đào sâu, đắp cao được bố trí nền đường 6 làn nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển lâu dài. Điểm đầu tuyến kết nối cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt tại xã Hưng Nguyên, điểm cuối kết nối Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy. Tổng mức đầu tư dự án gần 24.000 tỷ đồng.
Đây là dự án hạ tầng giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tỉnh Nghệ An, khu vực Bắc Trung Bộ và hành lang kinh tế Đông - Tây giữa Việt Nam và Lào. Tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy là một hợp phần quan trọng trong tổng thể tuyến cao tốc Hà Nội - Viêng Chăn; đồng thời kết nối trực tiếp với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đường Hồ Chí Minh và hệ thống hạ tầng giao thông quốc gia.