Bác sĩ chuyên khoa thận Giang Thủ Sơn (Jiang Shoushan) tại Đài Loan (Trung Quốc) mới đây đã chia sẻ về trường hợp của một nam bệnh nhân 39 tuổi họ Điền.
Câu chuyện bắt đầu khi nam bệnh nhân đến phòng khám của ông vì chứng mất ngủ kéo dài. Tuy nhiên, ông nhận ra ở bệnh nhân rất điều bất thường nên yêu cầu kiểm tra tổng quát kết hợp vài hạng mục sâu để tiến hành loại trừ theo đánh giá ban đầu.
Kết quả xét nghiệm máu khiến tất cả bất ngờ: Nồng độ chì trong máu của anh Điền ở mức báo động, kéo theo chỉ số chức năng thận sụt giảm nghiêm trọng. Bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh suy thận mãn tính do ngộ độc chì.
Cuộc điều tra nguyên nhân ban đầu rơi vào bế tắc khi nguồn nước sinh hoạt và thực phẩm tại nhà bệnh nhân đều hoàn toàn sạch bóng kim loại nặng. "Sau đợt điều trị thải độc khẩn cấp, chỉ số thận tạm thời bình ổn. Nhưng chỉ 3 tháng sau, bệnh nhân quay lại tái khám với nồng độ chì trong máu tiếp tục tăng vọt" , bác sĩ Giang kể.
Ảnh minh họa.
Lúc này, ông tiếp tục yêu cầu rà soát lại toàn bộ vật dụng tiếp xúc trực tiếp với cơ thể hàng ngày. "Thủ phạm" cuối cùng lộ diện khiến ai nấy đều bàng hoàng: Bồn tắm tráng men tại nhà bệnh nhân.
"Một cái bồn tắm thì gây suy thận thế nào được? Quá vô lý!". Đó là điều anh Điền nói với bác sĩ Giang. Thế nhưng, nhìn vào các chỉ số kiểm tra chất liệu bồn tắm và sự phân tích cặn kẽ của bác sĩ, anh bắt đầu hiểu ra tất cả.
Hóa ra, bồn tắm nhà anh đã cũ và nứt vỡ nhiều mảng lớn nhiều năm qua. Anh Điền lại có sở thích ngâm mình lâu trong bồn mỗi ngày. Mỗi lần anh ngồi ngâm mình thư giãn, toàn bộ cơ thể, nhất là phần da mỏng đã tiếp xúc trực tiếp với đúng lớp kim loại chứa hàm lượng chì cực cao bên dưới lớp men vỡ. Độc tố chì từ đó thẩm thấu liên tục qua da, xông thẳng vào hệ tuần hoàn và tích tụ âm thầm nhiều năm làm hoại tử tế bào thận.
Thận chịu trách nhiệm đào thải chất thải chuyển hóa, điều hòa huyết áp và cân bằng chất điện giải. Tuy nhiên, kim loại nặng như chì lại là "kẻ thù" đối với cơ quan này.
Bác sĩ Giang giải thích, khi đi vào cơ thể qua đường ăn uống, hô hấp hay thẩm thấu trực tiếp qua da, chì không thể tự phân hủy mà sẽ bám chặt vào hệ xương và tấn công các ống thận.
Sự hiện diện của độc tố chì khiến các tế bào thận rơi vào trạng thái quá tải cấp tính, kích hoạt các phản ứng viêm mãn tính và làm đứt gãy chuỗi liên kết mô thận khỏe mạnh. Khi tổn thương tiến triển không thể đảo ngược, bệnh suy thận sẽ xuất hiện. Đáng lo ngại hơn, ngộ độc chì mãn tính còn dẫn đến biến chứng lên toàn bộ cơ thể:
- Tấn công hệ thần kinh: Gây ức chế vỏ nổi, dẫn đến mất ngủ dai dẳng, lo âu, suy giảm trí nhớ và làm tổn thương các dây thần kinh ngoại biên.
- Tàn phá hệ tuần hoàn: Cản trở quá trình tổng hợp hồng cầu gây thiếu máu trầm trọng, kích hoạt các cơn tăng huyết áp kịch phát kéo dài.
- Ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa: Gây ra các đợt đau bụng dữ dội, nôn mửa liên tục, chán ăn kéo dài và làm suy giảm chức năng hấp thu dinh dưỡng.
- Suy giảm chức năng sinh sản: Làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thụ thai ở cả nam và nữ, tăng rủi ro xảy ra các kết quả thai kỳ bất lợi.
Ảnh minh họa.
Theo dữ liệu từ Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hồng Kông (Trung Quốc), bệnh thận giai đoạn đầu và suy thận mãn tính thường diễn tiến cực kỳ "lặng lẽ". Đa số bệnh nhân chỉ phát hiện ra khi tổn thương đã bước sang giai đoạn muộn, buộc phải can thiệp bằng chạy thận, lọc màng bụng hoặc ghép thận để duy trì sự sống.
Những người có tiền sử tiểu đường, cao huyết áp hoặc viêm cầu thận thuộc nhóm nguy cơ cao nhất. Tuy nhiên, trường hợp của anh Điền cho thấy bất kỳ ai cũng có thể trở thành nạn nhân của suy thận nếu lơ là trước các mối nguy môi trường. Ăn uống không lành mạnh, thức khuya kéo dài, lạm dụng thuốc... cũng có thể trở thành nguyên nhân suy thận.
Để bảo vệ sức khỏe hệ tiết niệu và phòng tránh rủi ro ngộ độc kim loại nặng, bác sĩ Giang khuyến cáo:
- Rà soát vật dụng sinh hoạt: Thay mới ngay các loại chậu rửa, bồn tắm, chén bát tráng men bị sứt mẻ hoặc bong tróc để ngăn chì rò rỉ.
- Ngủ sớm: Tạo thói quen ngủ trước 23h giúp cơ thể giải tỏa áp lực và tối ưu hóa quá trình phục hồi các cơ quan.
- Hạn chế căng thẳng: Giữ tinh thần thoải mái nhằm hạn chế hormone cortisol gây viêm nhiễm và làm cản trở quá trình lưu thông máu.
- Uống đủ nước: Uống đủ 2 lit nước mỗi ngày giúp thận hoạt động trơn tru, hỗ trợ đào thải các độc tố thừa ra khỏi cơ thể hiệu quả.
- Tầm soát định kỳ: Thực hiện xét nghiệm nước tiểu và siêu âm thận 6 tháng một lần để theo dõi sát sao và phát hiện sớm tổn thương ngầm.
Dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu thường gặp
Ngáy lớn dai dẳng: Thường xảy ra cùng với tình trạng ngưng thở khi ngủ. Việc giảm lượng oxy có thể tạo áp lực lên thận, khiến chúng dần trở nên yếu hơn.
Yếu tố cơ thể: Thận giảm sản xuất erythropoietin, một hormone quan trọng trong việc tạo ra hồng cầu. Bạn có thể gặp tình trạng thiếu máu, cảm thấy mệt mỏi và dễ bị kiệt sức.
Da nổi ban và ngứa: Khi chức năng thận kém, các độc tố và khoáng chất tích tụ trong máu, dẫn đến tình trạng da khô và ngứa khó chịu.
Đau lưng: Cảm giác đau nhức âm ỉ ở khu vực thắt lưng dưới có thể liên quan đến vấn đề về thận, đặc biệt khi kèm theo những thay đổi trong nước tiểu.
Khó thở: Tình trạng tích tụ dịch trong phổi hoặc thiếu máu do suy thận có thể khiến bạn cảm thấy khó khăn khi thở hoặc hụt hơi.
Hôi miệng: Nồng độ urê trong máu cao có thể phát ra mùi từ hơi thở, khiến cho miệng có cảm giác khó chịu.
Phù nề: Sưng tấy ở mắt, chân hoặc mắt cá có thể xảy ra do thận giữ nước và muối, hoặc là kết quả của rò rỉ protein trong nước tiểu.
Tiểu tiện không bình thường: Các triệu chứng như tiểu đêm nhiều lần, nước tiểu có bọt, đi tiểu ra máu hoặc giảm lượng nước tiểu đều là những dấu hiệu cảnh báo sớm.
Minh Hoa (t/h)
