Khoa Cấp cứu của Bệnh viện đa khoa tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) tiếp nhận ông Trương (58 tuổi) vào một buổi rạng sáng trong tình trạng cực kỳ nguy kịch. Bệnh nhân nhập viện khi đã hôn mê sâu, bất tỉnh và nôn mửa liên tục sau một cơn đau đầu dữ dội.
Kết quả chụp CT cho thấy một vùng xuất huyết não rất lớn, máu tràn ra gây chèn ép nghiêm trọng các mô não xung quanh. Dù các bác sĩ đã dốc toàn lực cấp cứu, ông Trương vẫn không qua khỏi.
Sự ra đi đột ngột của ông Trương là một cú sốc lớn cho gia đình. Ông đã mắc bệnh cao huyết áp 8 năm nay. Người nhà cho biết họ vẫn mua thuốc đầy đủ và có máy đo tại nhà nên tin rằng huyết áp của ông luôn được kiểm soát tốt.
Tuy nhiên, bác sĩ điều trị chia sẻ rằng bi kịch này bắt nguồn từ chính thói quen dùng thuốc sai cách và lối sống của nạn nhân.
Ông Trương có thói quen uống thuốc hoàn toàn dựa vào cảm giác, chỉ uống khi thấy không khỏe và tự ý ngừng thuốc khi thấy huyết áp bình thường. Thêm vào đó, ông có chế độ ăn nhiều muối, chuộng các món kho đậm vị và thường xuyên thức khuya. Duy trì các thói quen xấu suốt thời gian dài khiến mạch máu não co giãn liên tục, mất độ đàn hồi và dẫn đến kết cục vỡ tung.
Theo bác sĩ Jinxiu của bệnh viện, các dữ liệu lâm sàng cho thấy hơn 60% các trường hợp cấp cứu tăng huyết áp liên quan đến việc dùng thuốc sai cách và lối sống chủ quan.
Từ trường hợp của ông Trương, các bác sĩ khẩn thiết khuyến cáo người bệnh tuyệt đối tránh xa 5 thói quen dưới đây:
Tự ý ngắt quãng và thay đổi liều lượng thuốc
Ảnh minh hoạ.
Nhiều người chỉ dùng thuốc khi thấy đau đầu hoặc tự ý dừng khi thấy chỉ số bình thường. Việc này gây ra hiện tượng tăng huyết áp dội ngược, khiến áp lực máu bùng phát đột ngột và làm vỡ mạch máu não.
Uống thuốc sai lệch khung giờ sinh học
Huyết áp con người thường đạt đỉnh cao nhất vào buổi sáng. Việc uống thuốc không cố định giờ giấc, uống muộn vào buổi chiều hoặc trước khi đi ngủ sẽ bỏ lỡ thời điểm vàng để kiểm soát, khiến mạch máu phải chịu áp lực bấp bênh suốt cả ngày.
Ăn nhiều muối
Ảnh minh hoạ.
Khẩu phần ăn nhiều muối vượt quá 5g/ngày gây tích tụ natri và giữ nước, làm tăng thể tích máu và trực tiếp vô hiệu hóa tác dụng của thuốc hạ áp.
Thường xuyên thức khuya
Việc ngủ muộn hoặc mất ngủ kéo dài kích thích hệ thần kinh giao cảm hoạt động quá mức. Điều này khiến mạch máu bị co thắt liên tục, làm tăng áp lực lên thành mạch và đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch.
Thường xuyên căng thẳng hay tức giận kéo dài
Những cơn tức giận bộc phát hoặc tình trạng stress âm ỉ sẽ kích thích cơ thể tiết ra các hormone làm tim đập nhanh và co mạch đột ngột. Đây là ngòi nổ trực tiếp dẫn đến các ca tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim.
Mẹo kiểm soát huyết áp cao
Ảnh minh hoạ.
-Giảm lượng muối hấp thụ
Nếu bạn bị huyết áp cao và đang cố gắng kiểm soát tình trạng này, hãy đảm bảo cắt giảm lượng muối nạp vào cơ thể. Tiêu thụ quá nhiều natri có thể làm tăng tình trạng giữ nước và do đó làm tăng huyết áp.
Hạn chế lượng natri nạp vào cơ thể dưới 2.300 mg mỗi ngày hoặc lý tưởng là 1.500 mg để có sức khỏe tốt nhất. Người bệnh tăng huyết áp nên tránh thực phẩm chế biến, đọc nhãn thực phẩm cẩn thận và sử dụng các loại thảo mộc để tạo hương vị cho bữa ăn thay vì muối thông thường.
-Tăng cường thực phẩm giàu kali
Một bước quan trọng khác để kiểm soát tăng huyết áp và kiểm soát mức huyết áp là đưa kali vào chế độ ăn uống. Chế độ ăn giàu kali làm giảm căng thẳng từ các mạch máu, có thể góp phần đáng kể vào việc hạ huyết áp cao một cách tự nhiên.
- Uống nhiều chất lỏng
Uống đủ nước giúp duy trì thể tích máu ổn định, loại bỏ natri dư thừa, cải thiện chỉ số huyết áp, tăng cường tuần hoàn máu, giảm áp lực lên hệ thống tuần hoàn, giảm huyết áp. Nên duy trì lượng nước vừa đủ từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày để quá trình đào thải natri diễn ra thuận lợi. Bên cạnh nước lọc, có thể bổ sung một số loại nước có lợi cho huyết áp như nước ép táo, nước ép lựu, nước cam, chanh... giúp tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ điều hòa huyết áp;
-Duy trì cân nặng khỏe mạnh và tập luyện thường xuyên
Kiểm soát cân nặng là điều quan trọng để kiểm soát huyết áp và ngăn ngừa tăng huyết áp. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng béo phì hoặc thừa cân góp phần đáng kể làm tăng huyết áp. Do đó, kiểm soát tốt cân nặng, tập thể dục thường xuyên là điều rất quan trọng để kiểm soát huyết áp.
-Quản lý căng thẳng
Căng thẳng không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần mà còn gây ra các vấn đề về huyết áp. Do đó, hãy cố gắng kiểm soát mức độ căng thẳng bằng cách thêm các hoạt động chánh niệm vào thói quen hàng ngày của bạn, chẳng hạn như yoga, thiền…
-Ăn chế độ ăn tốt cho tim (Chế độ ăn DASH)
Chế độ ăn uống là điều quan trọng nhất đóng vai trò lớn trong việc kiểm soát tăng huyết áp hoặc huyết áp cao. Ăn uống đúng cách rất quan trọng để giữ cho cơ thể khỏe mạnh và kiểm soát huyết áp. Bạn có thể lựa chọn ngũ cốc nguyên hạt và các siêu thực phẩm xanh như cải xoăn, rau bina…
Minh Hoa (t/h)
