Viết tiếp câu chuyện tri ân
Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Việt - Lào được xây dựng từ năm 1976, thuộc địa phận xã Anh Sơn, tỉnh Nghệ An, có diện tích 6,8 ha; hiện là nơi an nghỉ của hơn 11.000 liệt sĩ là quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất nước Lào.
Mỗi năm, Nghĩa trang đón hơn 2.000 đoàn đến dâng hương, tưởng niệm, tìm kiếm thông tin và thực hiện các thủ tục di chuyển, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Trải qua thời gian, một số hạng mục tại Nghĩa trang đã xuống cấp, cần khẩn trương nâng cấp, tu bổ, tôn tạo và mở rộng. Quy mô Nghĩa trang hiện không đáp ứng đủ nhu cầu an táng các liệt sĩ hy sinh trên chiến trường Lào được tìm kiếm, quy tập hằng năm.
Tỉnh Nghệ An đã triển khai kế hoạch đầu tư nâng cấp, tôn tạo, mở rộng Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Việt - Lào, phấn đấu khánh thành vào dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ năm 2027, hướng tới kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao đặc biệt Việt - Lào.
Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Việt - Lào hiện là nơi yên nghỉ của hơn 11.000 phần mộ liệt sĩ của 27 tỉnh, thành phố trên cả nước.
Theo kế hoạch, tỉnh Nghệ An đang triển khai Dự án mở rộng Nghĩa trang Liệt sĩ Việt - Lào thêm 1,06ha tại khu A, đủ điều kiện an táng khoảng 2.700 phần mộ liệt sĩ. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 163 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh.
Song song với dự án mở rộng, tỉnh đang thực hiện Dự án nâng cấp, tu bổ và tôn tạo một số hạng mục hiện hữu của nghĩa trang với tổng mức đầu tư gần 49 tỷ đồng huy động các nguồn lục xã hội và dự kiến hoàn thành vào tháng 5/2027.
Dự án mở rộng khu A, Nghĩa trang ảnh hưởng đến 27 hộ dân, kinh phí bồi thường 58 tỷ đồng.
Xác định công tác dân vận phải đi trước một bước, chính quyền địa phương xã Anh Sơn đã chủ động giải thích rõ ý nghĩa tầm quan trọng của dự án. Đồng thời, mọi phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đều được công khai minh bạch, đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân theo đúng quy định. Địa phương hiện đã quy hoạch khu tái định cư mới và hỗ trợ toàn bộ chi phí thuê nhà cho 27 hộ dân trong thời gian chờ bàn giao đất ở ổn định.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Trần Chương - Phó Chủ tịch UBND xã Anh Sơn cho biết, dự án triển khai nhận được sự đồng thuận cao từ nhân dân. Trước đó, chính quyền địa phương đã tuyên truyền giải thích rõ ý nghĩa tầm quan trọng của dự án. Đến thời điểm hiện tại, các hộ đã thống nhất và bàn giao mặt bằng sạch cho đơn vị thi công. Đây không chỉ là một dự án xây dựng, mà còn là công trình có ý nghĩa đặc biệt về lịch sử, tâm linh. Việc mở rộng sẽ tạo thêm không gian để quản lý, chăm sóc, tưởng niệm các liệt sĩ hiện tại và lâu dài.
Những nghĩa cử cao đẹp của người dân
Việc rời bỏ một ngôi nhà đã định cư ổn định để chuyển đến nơi ở mới luôn là bài toán không dễ dàng với bất kỳ ai. Tuy nhiên, trước yêu cầu mở rộng công trình nghĩa trang liệt sĩ, người dân đã gác lại nỗi niềm riêng, tự nguyện tháo dỡ công trình nhà cửa, nhường đất bàn giao mặt bằng sạch cho đơn vị thi công thực hiện dự án.
Anh Lê Ngọc Phong, trú tại thôn Kim Nhan 2, xã Anh Sơn - người dân trong diện di dời chia sẻ: "Gia đình chúng tôi thuộc diện khó khăn, để xây dựng được căn nhà như thế này là cả một quá trình rất vất vả. Tuy nhiên, khi được Nhà nước tuyên truyền về mục đích mở rộng Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Việt - Lào, chúng tôi rất sẵn sàng nhường lại đất và nhà. Gia đình cũng nhất trí khi được Nhà nước tạo điều kiện đền bù tại khu nhà mới và hiện tại đã bàn giao xong mặt bằng cho các đơn vị thi công".
Người dân xã Anh Sơn đồng thuận dỡ nhà cửa bàn giao mặt bằng triển khai dự án mở rộng Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Việt - Lào.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Sơn cho biết dù mảnh đất gắn bó với gia đình bao năm qua phải bàn giao, ông và người thân đều đồng tình ủng hộ.
"Sau khi tháo dỡ xong nhà cửa, gia đình tôi sẽ dọn dẹp sạch sẽ để bàn giao ngay mặt bằng sạch. Nhường đất để mở rộng nghĩa trang, giúp các liệt sĩ có nơi an nghỉ khang trang hơn là việc nên làm, chúng tôi hoàn toàn đồng lòng", ông Sơn nói.
Người dân chủ động chuyển tài sản, di dời nhà cửa.
Không chỉ có anh Phong, ông Sơn mà gia đình bà Hoàng Thị Huệ cũng đưa ra quyết định đầy dứt khoát dù ngôi nhà đã gắn bó với họ gần bốn thập kỷ. Ngay khi tiếp nhận chủ trương mở rộng nghĩa trang từ chính quyền, bà Huệ và các thành viên trong nhà đã đồng ý tháo dỡ công trình, nhường lại đất. Với bà, việc nhường chỗ cho nơi yên nghỉ của những người đã ngã xuống vì Tổ quốc là một nghĩa vụ thiêng liêng mà gia đình không hề đắn đo.
Nghĩa trang không chỉ là nơi an nghỉ của các liệt sĩ mà còn là địa chỉ đỏ để người dân đến dâng hương, tưởng niệm.
Dự án mở rộng Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Việt - Lào dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Để đảm bảo việc an cư lạc nghiệp cho người dân, xã Anh Sơn đã bố trí một khu tái định cư tập trung cho toàn bộ 27 hộ gia đình bị ảnh hưởng. Trong thời gian chờ khu tái định cư hoàn thiện hạ tầng, chính quyền địa phương cũng đã chi trả đầy đủ chi phí hỗ trợ thuê nhà, giúp các hộ dân sớm ổn định cuộc sống sinh hoạt tạm thời mà không bị xáo trộn.
Quyết định gác lại lợi ích cá nhân của người dân Anh Sơn chính là yếu tố then chốt giúp dự án mở rộng nghĩa trang bảo đảm tiến độ, đồng thời tiếp tục bồi đắp và lan tỏa truyền thống đền ơn đáp nghĩa đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh.
