Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Trường Y Harvard, Bệnh viện Brigham and Women's và Trung tâm Y tế Đại học Rush (Mỹ), thực hiện, bao gồm 1.338 người tham gia, từ 56 tuổi trở lên, nhằm tìm hiểu liệu thời lượng, tần suất và thời điểm ngủ trưa ban ngày có liên quan đến tỉ lệ tử vong sớm ở người lớn tuổi hay không.
Những người tham gia được đeo thiết bị ghi nhận thời lượng ngủ ngày, số lần ngủ ngày và sự thay đổi thời lượng ngủ giữa các ngày.
Thời điểm ngủ ngày được chia thành 3 khoảng phổ biến nhất gồm buổi sáng, đầu giờ chiều và cuối giờ chiều. Sau đó, nhóm nghiên cứu theo dõi tình trạng tử vong của người tham gia.
Kết quả, trong thời gian theo dõi trung bình 8,3 năm, có 926 người tử vong.
Nghiên cứu đã phát hiện thời lượng ngủ dài hơn, ngủ nhiều lần hơn và đặc biệt là ngủ vào buổi sáng có liên quan đến nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn ở người lớn tuổi.
Cụ thể, mỗi giờ ngủ ngày tăng thêm làm tăng 13% nguy cơ tử vong sớm. Tương tự, mỗi lần ngủ trưa tăng thêm trong ngày làm tăng 7% nguy cơ tử vong sớm.
Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ngủ vào buổi sáng có nguy cơ tử vong cao hơn 30% so với những người ngủ vào đầu giờ chiều, theo trang tin y khoa News Medical.
Ảnh minh hoạ.
Điều này cho thấy thời điểm ngủ trưa lý tưởng nhất là vào đầu giờ chiều, khung từ 13 - 15 giờ.
Đây còn được gọi là "giấc ngủ ngắn phục hồi" vì phù hợp với nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể, giúp tăng sự tỉnh táo và phục hồi năng lượng hiệu quả.
Theo nhóm nghiên cứu, ngủ vào buổi sáng có thể phản ánh sự gián đoạn nhịp sinh học hằng ngày do các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng thời lượng ngủ trưa dài hơn, ngủ trưa thường xuyên hơn và đặc biệt là ngủ vào buổi sáng có thể là những dấu hiệu cho thấy tình trạng dễ tổn thương về sức khỏe ở người lớn tuổi.
Đối với người lớn tuổi, các chuyên gia giấc ngủ khuyến cáo nên ngủ trưa khoảng 20 - 30 phút, tốt nhất trong khung giờ 13 - 15 giờ. Đây là khoảng thời gian cơ thể có xu hướng giảm tỉnh táo theo nhịp sinh học tự nhiên, nên một giấc ngủ ngắn có thể giúp cải thiện sự tập trung, tinh thần và mức năng lượng mà không ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm. Ngược lại, ngủ trưa quá lâu hoặc quá muộn trong ngày có thể khiến cơ thể rơi vào giấc ngủ sâu, gây cảm giác uể oải sau khi thức dậy và làm tăng nguy cơ khó ngủ vào ban đêm.
Lợi ích của ngủ trưa
- Giảm áp lực cho mắt: Sau nhiều tiếng đồng hồ làm việc, mắt cần được nghỉ ngơi nhất là với những người làm việc trong môi trường tiếp xúc nhiều với máy tính. Một giấc ngủ trưa sẽ giúp mắt được nghỉ ngơi và thư giãn. Đây cũng là cách giúp bạn không gặp tình trạng đau mỏi mắt.
- Giảm cảm giác buồn ngủ: Khi ngủ trưa từ 10-15 phút hoặc nằm nhắm mắt nghỉ ngơi, cơ thể của bạn sẽ được thư giãn và giảm cảm giác buồn ngủ.
- Cải thiện trí nhớ: Trong khi ngủ trưa, cơ thể sẽ sản sinh ra một lượng serotonin – một chất giúp thư giãn thần kinh. Do vậy sau khi ngủ trưa bạn có thể hoạt động hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, giấc ngủ trưa còn có tác dụng thúc đẩy trí nhớ gần như một giấc ngủ buổi tối. Khi ngủ trưa, bạn vừa có thể tăng cường trí nhớ vừa giúp chuyển những ký ức ngắn hạn thành ký ức dài hạn.
- Cải thiện tâm trạng: Một giấc ngủ trưa sẽ giúp tâm trạng của bạn trong thời gian còn lại của ngày được cải thiện. Đây cũng là thời gian giúp cơ thể được điều hòa cảm giác, giảm tình trạng căng thẳng, từ đó sẽ khiến tâm trạng của bạn được tốt hơn.
- Tăng khả năng miễn dịch: Với những người có bệnh lý nền như (tim mạch, huyết áp, đái tháo đường…) hoặc khả năng miễn dịch suy giảm (cúm, viêm phổi, tiêu chảy, cảm lạnh…) thói quen ngủ trưa sẽ giúp bạn cải thiện được khả năng miễn dịch.
- Tốt cho tim mạch: Khi ngủ trưa, cơ thể bạn sẽ hoạt động chậm lại, nhịp tim và huyết áp cũng thấp hơn bình thường. Đây là lúc tim co bóp và tái tạo năng lượng giúp làm việc hiệu quả hơn. Các nghiên cứu trên những người có thói quen ngủ trưa quá trình tiết hormone sẽ cân bằng hơn từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, kiểm soát tốt huyết áp.
Minh Hoa (t/h theo Thanh Niên, Sức khoẻ & Đời sống)
