Cụ thể, theo bác sĩ Trần Vinh Kiên, một bệnh nhân 40 tuổi đã đến bệnh viện vì cảm thấy khó thở. Cô vốn cho rằng do cân nặng của bản thân khá cao đã dẫn tới tình trạng này.
Tuy nhiên, sau khi khám đã phát hiện hai bên phổi của cô đều xuất hiện những mảng trắng xoá. Bác sĩ Trần Vinh Kiên cho biết, chức năng phổi của bệnh nhân của chỉ còn 40% - tức chỉ gần bằng một nửa so với người thường và vĩnh viễn không thể phục hồi.
Khi tìm hiểu bệnh sử, sinh hoạt thường ngày, bác sĩ Trần Vinh Kiên đã phát hiện nguyên nhân dẫn đến điều này chính là bởi thói quen nguy hại. Người phụ nữ cho biết tuy thường xuyên làm việc tại công trường có khói bụi độc hại nhưng lại không có thói quen đeo khẩu trang. Ngay cả khi làm bếp cũng không mở máy hút mùi vì muốn tiết kiệm điện.
Ngoài việc tránh xa các tác nhân gây hại như hút thuốc, uống rượu, ô nhiễm không khí... thì mọi người cũng nên chú ý đến các thói quen sinh hoạt thường ngày có thể ảnh hưởng đến sức khoẻ của phổi.
Khói dầu ăn
Ảnh minh họa.
Nếu làm nóng dầu ở nhiệt độ nhất định, dầu ăn sẽ phân hủy và tạo ra các thành phần có hại cho sức khỏe như acrolein. Đặc biệt, những loại dầu ăn kém chất lượng với thành phần chính là triglycerid rất dễ phân hủy thành glyxerin và các axit béo. Sau khi đun nóng ở nhiệt độ cao, glyxerin sẽ mất nước và bị oxy hóa, giải phóng các chất độc gây hại cho cơ thể, đặc biệt là phổi. Chính vì vậy, khi lựa chọn dầu ăn trong gia đình nên chọn những loại dầu có nguồn gốc rõ ràng, tránh đun sôi dầu ở nhiệt độ quá cao cũng như không nên chờ dầu ăn sôi đến bốc khói mới cho thực phẩm vào.
Cùng với đó, khi nấu nướng nên mở cửa trong bếp để không gian thoáng đãng, tránh khói dầu tập trung. Nếu gian bếp nhỏ và thông với phòng khách, nên sử dụng máy hút mùi để đảm bảo sức khỏe.
Chất tẩy rửa hóa học
Ảnh minh họa.
Các chất tẩy rửa hóa học, làm bóng đồ đạc... thường xuyên xuất hiện trong gia đình với công dụng làm sạch và khử khuẩn. Tuy nhiên, nếu sử dụng quá thường xuyên và không đúng cách có thể gây suy giảm chức năng phổi không kém thuốc lá.
Các loại hóa chất có trong những chất tẩy rửa này chứa nhiều chất kích thích tác động trực tiếp vào đường hô hấp và tích tụ tại phổi, gây xơ hóa mô phổi và những hậu quả nặng nề hơn. Cùng với đó, nhiều loại thuốc tẩy rửa có thể sản sinh khí clo gây khó chịu cho đường hô hấp, dẫn đến các triệu chứng khó thở. Để đảm bảo sức khỏe, khi sử dụng các sản phẩm này nên đeo găng tay và khẩu trang, đảm bảo không gian thông thoáng.
Hút thuốc lá và hút thuốc thụ động
Theo các nghiên cứu, khói thuốc lá là một trong những nguy cơ gây ung thư phổi hàng đầu. Hút thuốc ngoại trừ gây hại cho phổi còn có thể gây tổn thương não, họng, vị giác, mạch máu, tim... Chính vì vậy, dừng hút thuốc ở cả gia đình lẫn nơi công cộng là hành vi bảo vệ sức khỏe không chỉ cho bản thân, gia đình và cả những người xung quanh
4 bí quyết giúp phổi khỏe mạnh, tăng cường hệ miễn dịch hô hấp
-Luyện tập thể dục thường xuyên
Tập luyện thể lực nói chung ở các cường độ khác nhau đều có vai trò làm tăng thể tích khí lưu thông (tăng thông khí phổi), tăng khả năng sử dụng oxy của các mô ở các mức độ khác nhau cả khi gắng sức lúc tập và khi nghỉ ngơi. Điều này có được là do luyện tập thể lực cải thiện cơ lực và tính bền bỉ của các cơ hô hấp, làm giãn nở lồng ngực, cải thiện tưới máu phổi nhờ những thay đổi của hệ mạch máu ở phổi. Luyện tập thể lực còn có tác dụng tăng cường chức năng hô hấp thông qua những biến đổi của tim, hệ tuần hoàn và máu.
-Không hút thuốc lá
Ảnh minh họa.
Hút thuốc là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi và còn gây ra nhiều bệnh khác ảnh hưởng đến chức năng phổi. Khi chúng ta hít vào, không khí sẽ vào đường hô hấp trên qua mũi và miệng, nơi không khí được lọc, sưởi ấm và làm ẩm. Không khí hít vào sẽ đi qua khí quản để vào phổi.
Khi khói thuốc đi vào qua miệng thì người hút thuốc đã vô tình bỏ qua cơ chế bảo vệ thứ nhất, đó là quá trình lọc ở mũi. Những người hút thuốc thường bài tiết nhiều đờm hơn những người không hút thuốc mà khả năng đưa đờm ra khỏi đường hô hấp lại kém hơn.
Khói thuốc cũng làm thay đổi cấu trúc các tuyến tiết nhầy, thành phần của chất nhầy cũng bị thay đổi. Đôi khi các tuyến tiết nhầy bị tắc lại làm giảm khả năng bài tiết đờm. Hậu quả cuối cùng là chất nhầy ở những người hút thuốc bị nhiễm bởi các chất độc hại, bị giữ lại nhiều trong tổ chức phổi cản trở sự lưu thông trao đổi khí. Vì thế, để phổi khỏe mạnh hãy bỏ thói quen hút thuốc lá.
Hạn chế tiếp xúc với ô nhiễm
Ô nhiễm không khí hay môi trường ô nhiễm gây tác hại đối với con người là rất nghiêm trọng, ô nhiễm môi trường không khí chính là tác nhân chính khiến cho tỉ lệ người mắc bệnh về hô hấp, ung thư…. ngày càng tăng. Ngoài ra ô nhiễm môi trường không khí còn làm trầm trọng hơn các bệnh hen suyễn, ung thư phổi. Chúng còn tác động lên hệ thần kinh trung ương, làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer, Parkinson, tự kỷ hay dễ cáu gắt.
Chính vì vậy, hãy giữ không khí trong lành trong môi trường sống và làm việc. Nếu các công việc đòi hỏi tiếp xúc nhiều với khói bụi, hóa chất, bạn cần có biện pháp phòng tránh, bảo hộ đúng cách.
Thay đổi chế độ ăn uống, dinh dưỡng tốt cho phổi
Chế độ dinh dưỡng cân bằng, lành mạnh, giàu chất xơ, chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất giúp nâng cao hệ miễn dịch, chức năng của phổi. Bên cạnh các thực phẩm tốt cho phổi, bạn cũng cần tránh một số thực phẩm gây hại, làm tổn thương phổi như:
Thực phẩm nhiều muối bởi nếu ăn nhiều muối dễ bị viêm phế quản kéo dài. Và chế độ ăn nhiều muối có thể làm trầm trọng hơn các triệu chứng hen suyễn. Vì thế, cần giảm lượng muối trong chế độ ăn bằng cách hạn chế nêm nếm, giảm sử dụng gia vị nhiều muối như nước tương, nước mắm, thịt chế biến sẵn, thực phẩm đóng gói và đọc kỹ nhãn sản phẩm về hàm lượng muối khi chọn mua.
Tránh xa đồ uống có cồn như rượu, bia, các chất kích thích vì có thể làm nặng thêm các triệu chứng của bệnh hen suyễn và ảnh hưởng đến tế bào phổi của bạn. Nếu uống quá nhiều, có nhiều khả năng bị viêm phổi và các vấn đề về phổi khác. Nên uống rượu ở mức độ vừa phải, tốt nhất nên lựa chọn uống rượu vang sẽ có lợi hơn cho phổi.
Minh Hoa (t/h)
