Cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran đang gây ra những hậu quả nặng nề cho nền kinh tế toàn cầu, nhưng đồng thời cũng tạo ra những "người thắng cuộc" bất ngờ.
Trong khi IMF hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 xuống còn 3,1%, và có thể chỉ còn 2,5% trong kịch bản tồi tệ nhất do giá năng lượng và hàng hóa tăng vọt, một số ngành công nghiệp và thực thể lại đang hưởng lợi rõ rệt.
Theo Al Jazeera, những "người thắng cuộc" lớn bao gồm Phố Wall, các công ty vũ khí, trí tuệ nhân tạo (AI) và năng lượng tái tạo.
Đầu tiên phải kể đến các ngân hàng đầu tư lớn trên Phố Wall. Sự biến động mạnh trên thị trường do chính sách "không thể đoán trước" của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khiến khối lượng giao dịch tăng vọt. Khách hàng liên tục điều chỉnh danh mục đầu tư, làm tăng phí môi giới và chênh lệch giá.
Kết quả kinh doanh quý I/2026 cho thấy Morgan Stanley lãi 5,57 tỷ USD (tăng 29% so với năm trước), Goldman Sachs lãi 5,63 tỷ USD (tăng 19%), và JP Morgan Chase lãi 16,49 tỷ USD (tăng 13%).
Sự biến động gần đây đã khiến một số nhà đầu tư lo lắng, nhưng các "ông lớn" này lại hưởng lợi khi kiếm được hàng triệu USD tiền hoa hồng và doanh thu từ khối lượng giao dịch tăng vọt, theo ông Sean Dunlap, giám đốc nghiên cứu cổ phiếu tại Morningstar Research Services.
"Khách hàng muốn tái định vị vị thế, vì vậy họ giao dịch thường xuyên", ông Dunlap nói với Al Jazeera. "Chênh lệch giá có xu hướng tăng lên, điều này làm tăng lợi nhuận cho các trung gian thương mại như ngân hàng".
Màn hình điện thoại thông minh hiển thị bản đồ MarineTraffic khu vực eo biển Hormuz trong bối cảnh cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran, ngày 27/3/2026. Ảnh: Getty
Trong khi các ngân hàng truyền thống ở Phố Wall lãi đậm, các nền tảng dự đoán dựa trên tiền mã hóa như Polymarket cũng thu về khoản lợi khổng lồ.
Chỉ trong những ngày đầu tháng 4, Polymarket đã kiếm hơn 1 triệu USD mỗi ngày từ phí giao dịch bằng cách cho phép người dùng đặt cược ngang hàng vào mọi thứ, từ các giải đấu thể thao đến các cuộc bầu cử.
Các nền tảng đối thủ như Kalshi, Novig và Robinhood cũng theo đuổi mô hình kinh doanh tương tự, nhưng Polymarket nổi bật vì nền tảng này thậm chí còn cho phép người dùng đặt cược vào kết quả của các cuộc xung đột như xung đột Iran.
Sau khi điều chỉnh cấu trúc phí ngày 30/3, nền tảng này thu về hơn 21 triệu USD phí chỉ trong 15 ngày đầu tháng 4, so với 11,6 triệu USD cả tháng 3. Nếu xu hướng tiếp tục, Polymarket có thể kiếm 342 triệu USD phí trong cả năm 2026.
Ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng cũng bùng nổ mạnh mẽ. Với hàng loạt xung đột diễn ra đồng thời liên quan đến Ukraine, Iran, Sudan, Gaza, Lebanon, nhiều quốc gia trên thế giới đã tăng chi tiêu quân sự.
Theo một báo cáo tháng 4 của IMF, khoảng một nửa số quốc gia trên thế giới đã tăng ngân sách quân sự trong 5 năm qua, điều đó có nghĩa là họ cũng đang mua sắm mọi thứ từ máy bay không người lái đến tên lửa – nhiều hơn bao giờ hết.
Nhu cầu đang tăng trưởng đặc biệt nhanh ở châu Âu, nơi các nước NATO đã cam kết tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào năm 2035.
Ngành công nghiệp quốc phòng đã chứng kiến những khoản lợi nhuận lớn trên thị trường chứng khoán. Chỉ số MSCI World Aerospace and Defence Index – theo dõi cổ phiếu hàng không vũ trụ và quốc phòng trên 23 thị trường toàn cầu – đã báo cáo lợi nhuận ròng 32% so với cùng kỳ năm ngoái vào cuối tháng 3.
AI tục cho thấy sức bền đáng kinh ngạc bất chấp bối cảnh xung đột. Các công ty dẫn đầu như Anthropic và OpenAI vẫn lên kế hoạch IPO trong năm nay.
Năng lượng tái tạo là lĩnh vực hưởng lợi rõ nét từ góc độ an ninh năng lượng. Xung đột Iran là cú sốc năng lượng thứ ba trong thập kỷ này, sau đại dịch Covid-19 và xung đột Nga-Ukraine.
Nick Marro từ Economist Intelligence Unit nhận định rằng xung đột đã "thúc đẩy" năng lượng tái tạo vì nhu cầu cấp thiết phải giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và đa dạng hóa nguồn cung.
Nhiều nước châu Á đã đẩy nhanh chính sách hỗ trợ điện mặt trời, điện gió và thậm chí khởi động lại các nhà máy điện hạt nhân. Chỉ số S&P Global Clean Energy Transition tăng tới 70,92% trong năm.
Tuy nhiên, không phải ai cũng muốn một bên nào đó thắng lợi. "Không nằm trong lợi ích của chúng tôi và cũng không thể nằm trong lợi ích của Mỹ khi Nga trở thành người thắng cuộc trong cuộc chiến Iran", Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil cho biết khi phát biểu bên lề các cuộc họp mùa xuân của IMF ở Washington, DC.
Ông Klingbeil cho biết, kinh tế Nga đang tăng trưởng và kiếm lợi từ tình hình năng lượng do xung đột Trung Đông gây ra. Vị quan chức Đức nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục đoàn kết hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến chống lại Nga, ngay cả khi dư luận đang chú ý nhiều đến tình hình Iran.
Như vậy, trong khi phần lớn thế giới chịu thiệt hại từ cuộc xung đột Iran, Phố Wall, ngành vũ khí, AI, năng lượng xanh và một phần gián tiếp là Nga đang nổi lên như những bên hưởng lợi.
Câu trả lời cho câu hỏi "ai thực sự thắng" không chỉ nằm ở chiến trường mà còn ở bảng cân đối kế toán và chiến lược địa chính trị dài hạn.
Minh Đức (Theo Al Jazeera, Reuters)
