Nhà Trắng cho biết, các cuộc đàm phán hòa bình với Iran vẫn đang tiếp diễn và đạt tiến triển tốt, đồng thời nhấn mạnh những gì Tehran phát biểu công khai khác với nội dung trao đổi riêng với phía Mỹ.
"Bất chấp những tuyên bố từ chính quyền Iran và thông tin sai lệch, các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp tục và diễn ra tốt. Những gì được nói công khai rõ ràng rất khác với những gì họ trao đổi riêng với chúng tôi", Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói tại một cuộc họp báo hôm thứ Hai (ngày 30/3 giờ địa phương).
Bà cũng cho biết, Tổng thống Donald Trump quan tâm đến việc kêu gọi các quốc gia Ả rập chi trả chi phí cho cuộc chiến với Iran, song không cung cấp thêm chi tiết và cho rằng ông Trump sẽ trực tiếp đề cập vấn đề này.
Nhận định của bà Leavitt về tiến trình đàm phán tương đồng với phát biểu trước đó của Ngoại trưởng Marco Rubio, người cho biết Mỹ đã nhận được những tín hiệu tích cực trong các trao đổi riêng.
Ông Rubio nói rằng đang tồn tại những "rạn nứt" nội bộ trong Cộng hòa Hồi giáo Iran và Mỹ kỳ vọng các nhân vật "có khả năng đưa ra quyết định" sẽ nắm quyền.
"Chúng tôi hy vọng điều đó sẽ xảy ra", ông Rubio nói trên chương trình "Nước Mỹ, chào buổi sáng" của ABC News.
"Rõ ràng có những người ở đó đang trao đổi với chúng tôi theo cách mà trước đây chưa từng có, cùng với một số đề xuất mà họ sẵn sàng thực hiện", ông cho biết.
Tuy vậy, ông Rubio cũng chỉ trích mạnh mẽ Iran, khẳng định mục tiêu của cuộc chiến là chấm dứt năng lực phát triển vũ khí hạt nhân của nước này, điều mà Tổng thống Donald Trump tuyên bố đã đạt được sau một cuộc tấn công năm ngoái.
Iran phủ nhận việc theo đuổi vũ khí hạt nhân, trong khi cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc cho biết chưa có dấu hiệu bom hạt nhân sắp được chế tạo.
Cảnh báo từ Tổng thống Donald Trump
Phát biểu của ông Rubio được đưa ra cùng ngày Tổng thống Donald Trump cảnh báo sẽ phá hủy trung tâm xuất khẩu dầu - đảo Kharg cùng các giếng dầu và nhà máy điện của Iran nếu nước này không nhanh chóng đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến sự.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết Mỹ đang tiến hành "các cuộc thảo luận nghiêm túc" với "một chính quyền hợp lý hơn" tại Tehran.
"Đã đạt được tiến triển lớn, nhưng nếu vì bất kỳ lý do nào mà thỏa thuận không sớm được ký kết và nếu eo biển Hormuz không ngay lập tức được 'mở cửa trở lại', chúng tôi sẽ kết thúc 'sự hiện diện' của mình tại Iran bằng cách phá hủy hoàn toàn tất cả các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg (và có thể cả các nhà máy khử mặn), những mục tiêu mà chúng tôi đã chủ ý chưa 'đụng tới'", ông viết.
Vai trò then chốt của đảo Kharg
Đảo Kharg, nằm cách bờ biển Iran khoảng 24 km ở phía bắc Vịnh Ba Tư, là trung tâm then chốt đối với hoạt động xuất khẩu dầu và nền kinh tế của nước này.
Bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào hạ tầng năng lượng tại đây đều có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu - vốn đã ở trạng thái căng thẳng.
Khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran được vận chuyển qua hòn đảo này, chủ yếu hướng tới Trung Quốc và các thị trường châu Á khác.
Dù diện tích tương đối nhỏ (dài khoảng 8 km và rộng 4-5 km, đảo Kharg lại sở hữu hệ thống hạ tầng quy mô lớn, bao gồm các bể chứa, đường ống và các cảng bốc dỡ ngoài khơi.
Các cảng tại đây có thể xử lý khoảng 1,3 - 1,6 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, nhờ độ sâu tự nhiên cho phép các tàu chở dầu siêu lớn cập cảng.
Thế Hải (Theo Euronews)

