Chiều 2/2, sau 7 ngày làm việc, HĐXX TAND Tp. Hà Nội tuyên án với 23 bị cáo trong vụ án đưa và nhận hối lộ, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, diễn ra giữa Công ty dược LanQ và Công ty dược Sơn Lâm và 13 bệnh viện, trung tâm y tế toàn quốc.
Trong vụ án, ông Huỳnh Nguyễn Lộc – cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc Tp.Hồ Chí Minh bị tuyên án 14 năm tù về tội Nhận hối lộ. Ông Lộc là người bị cáo buộc nhận hối lộ nhiều nhất trong vụ án với tổng số tiền hơn 47 tỷ đồng (chiếm gần 2/3 tổng số tiền hối lộ).
Trong giai đoạn từ năm 2017 đến 2023, Lộc đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi nhận hối lộ từ Công ty Sơn Lâm trong quá trình mua bán dược liệu phục vụ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Với vai trò người quyết định lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng, Lộc yêu cầu doanh nghiệp chi tiền "hoa hồng" từ 20% đến 25% giá trị mỗi hóa đơn nhằm tạo điều kiện thuận lợi, không gây khó khăn trong quá trình thực hiện hợp đồng.
Theo kết luận điều tra, Công ty Sơn Lâm đã trúng thầu và thực hiện 10 hợp đồng cung cấp dược liệu cho Viện với tổng giá trị hơn 232,7 tỷ đồng. Trong quá trình này, Lộc đã nhiều lần nhận tiền mặt và tiền chuyển khoản từ Công ty Sơn Lâm. Tổng số tiền Lộc nhận là 47,15 tỷ đồng.
Sau khi nhận tiền, Lộc sử dụng một phần để ủng hộ phòng, chống dịch Covid-19 và hoàn trả lại một phần cho phía Công ty Sơn Lâm sau khi vụ án bị phát giác.
Cùng tội danh, ông Thân Đức Lại - cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang bị tuyên 5 năm tù; bà Trương Thị Thu Hương - cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Thái Nguyên, 9 năm 6 tháng; Võ Thị Kim Loan - cựu giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Bến Tre, 5 năm 6 tháng.
Ông Huỳnh Nguyễn Lộc – cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc Tp.Hồ Chí Minh bị tuyên án 14 năm tù.
Ông Phạm Văn Cách - Chủ tịch Công ty cổ phần dược phẩm Sơn Lâm (người đưa hối lộ 71 tỷ đồng) bị phạt 7 năm tù về tội Đưa hối lộ và 8 năm tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tổng hợp 15 năm; ông Nguyễn Mạnh Quyền - cựu Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Y dược LanQ, bị tuyên 19 năm. Các bị cáo còn lại lĩnh 2 năm đến 8 năm 6 tháng tù về tội Nhận hối lộ.
HĐXX đánh giá hành vi của các bị cáo là nghiêm trọng, cần xử lý nghiêm để răn đe. Tuy nhiên, khi quyết định mức án, tòa cân nhắc các tình tiết giảm nhẹ, vai trò trong vụ án, thành tích công tác... để đưa ra mức hình phạt phù hợp.
Thông qua vụ án, HĐXX kiến nghị Bảo hiểm Xã hội các tỉnh, thành phố và Sở Y tế tăng cường quản lý hoạt động cung ứng thuốc theo bảo hiểm y tế, nhằm bảo đảm quyền lợi cho người tham gia.
Bà Trương Thị Thu Hương - cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Thái Nguyên.
Theo kết luận điều tra, đây là vụ án đầu tiên được phát hiện, xử lý liên quan đến hành vi lừa đảo chiếm đoạt tiền bảo hiểm xã hội thông qua đấu thầu và thực hiện hợp đồng mua bán thuốc khám, chữa bệnh BHYT tại cơ sở y tế tư nhân.
Theo đó, cuối năm 2019, sau khi Thông tư 15/2019 của Bộ Y tế cho phép các cơ sở y tế tư nhân tự lựa chọn nhà cung cấp thuốc theo Luật Đấu thầu, Nguyễn Mạnh Quyền đã bàn bạc, thống nhất với Phạm Văn Cách tổ chức đấu thầu theo hướng gian dối.
Hai bên dựng hồ sơ mời thầu, đưa ra tiêu chí có lợi để Công ty Sơn Lâm trở thành đơn vị duy nhất trúng thầu với giá cao, nhằm hợp thức hóa giá thuốc đầu vào, quyết toán và chiếm đoạt tiền từ BHXH tỉnh Bắc Giang.
Để tránh bị phát hiện, các bị can còn sử dụng Công ty cổ phần Dược phẩm Nam Hà (chi nhánh Nam Định) làm "quân xanh". Sau khi trúng thầu, Công ty Sơn Lâm ký hợp đồng cung cấp thuốc với Công ty LanQ ngày 16/1/2020.
Phạm Văn Cách - Chủ tịch Công ty Sơn Lâm.
Để được trúng thầu và tiêu thụ thuốc, các bị cáo đã chi tiền "hoa hồng", hối lộ hàng chục tỷ đồng cho nhiều cá nhân có thẩm quyền trong lĩnh vực y tế. Hành vi này tạo thành chuỗi sai phạm có tổ chức, kéo dài trong nhiều năm, với sự tham gia của cả doanh nghiệp và cán bộ quản lý nhà nước.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, các bị can móc nối với công ty dược khác để mua thuốc giá rẻ, không hóa đơn. Công ty Sơn Lâm xuất hóa đơn theo giá trúng thầu, cung cấp bao bì, nhãn mác để hợp thức hóa nguồn gốc thuốc, hưởng lợi 18% giá trị hóa đơn khống.
Cơ quan điều tra xác định, từ tháng 3/2020 đến tháng 4/2021, Công ty Sơn Lâm đã xuất 100 hóa đơn cho Công ty LanQ với tổng giá trị hơn 55 tỷ đồng. Trên cơ sở đó, Công ty LanQ đã lập hồ sơ thanh toán, chiếm đoạt hơn 40 tỷ đồng từ BHXH tỉnh Bắc Giang và tiền chi trả của người dân.
Tại phiên toà, các bị cáo như Trương Thị Thu Hương - cựu Giám đốc bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Thái Nguyên; Thân Đức Lại – cựu Giám đốc BHXH tỉnh Bắc Giang khai rằng, bản thân không đòi hỏi doanh nghiệp "chi hoa hồng", "cảm ơn". Khi doanh nghiệp đưa tiền thì chỉ suy nghĩ doanh nghiệp bán được hàng thì "chia sẻ lại cho bệnh viện".
Trái ngược lại, Phạm Văn Cách khai rằng Công ty Sơn Lâm đã chủ động tính phương án "lại quả" cho lãnh đạo các bệnh viện nhằm tránh bị gây khó dễ, không bị trả lại thuốc trong quá trình cung ứng.
Đáng chú ý, ông Cách cho biết nhiều lãnh đạo bệnh viện còn trực tiếp hoặc gián tiếp "đặt vấn đề" về "hoa hồng", thông qua các lý do như: Cần kinh phí mua thiết bị, tổ chức cho cán bộ đi nghỉ mát, làm từ thiện, chi cho công đoàn hoặc các hoạt động chung của đơn vị.
