Công tác sắp xếp, xử lý nhà, đất còn nhiều tồn tại
Thanh tra Chính phủ vừa công khai Kết luận thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Ngoại giao.
Theo kết luận, đến ngày 30/4/2026, Bộ Ngoại giao quản lý tổng cộng 233 cơ sở nhà, đất, gồm 130 cơ sở trong nước và 103 cơ sở ở nước ngoài. Trong thời gian từ ngày 1/3/2025 - 30/4/2026, có một cơ sở nhà, đất được xác định là dôi dư do sắp xếp.
Thanh tra Chính phủ ghi nhận Bộ Ngoại giao đã ban hành các văn bản chỉ đạo, phân công trách nhiệm trong việc sắp xếp tổ chức bộ máy, trụ sở và nơi làm việc; giao Cục Quản trị - Tài vụ làm đầu mối quản lý cơ sở nhà, đất.
Bộ Ngoại giao cũng đã tổng kiểm kê tài sản năm 2025, trong đó có nhà, đất; xác định lại giá trị quyền sử dụng đất và cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công. Về hồ sơ pháp lý, 124 cơ sở đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, 6 cơ sở đang làm thủ tục cấp giấy chứng nhận. Tuy nhiên, công tác sắp xếp, xử lý nhà, đất vẫn còn nhiều tồn tại.
Hồi tháng 10/2025, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra nhiều sai phạm tại dự án trụ sở Bộ Ngoại giao xây trên đường Lê Quang Đạo, Tp. Hà Nội(Ảnh: Hữu Thắng).
Đáng chú ý, cơ sở nhà, đất tại số 7B ngõ Phan Chu Trinh, phường Cửa Nam, thành phố Hà Nội có diện tích khuôn viên 253m2. Từ tháng 3/2019, cơ sở này đã để trống, không sử dụng.
Đến tháng 4/2025, Bộ Ngoại giao xác định phương án sắp xếp theo hướng chuyển giao cho Hà Nội quản lý do không còn nhu cầu sử dụng. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, việc bàn giao vẫn chưa hoàn thành.
Thanh tra Chính phủ cho rằng, trong giai đoạn từ tháng 3/2020 - 6/2024, Bộ Ngoại giao và Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài không có phương án hoặc kế hoạch đưa cơ sở này vào sử dụng. Việc quản lý, sử dụng trong thời gian dài không bảo đảm nguyên tắc sử dụng tài sản công tiết kiệm, hiệu quả.
Nguyên nhân chậm bàn giao được xác định một phần do có chênh lệch giữa diện tích ghi trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và diện tích thực tế, phải đo đạc, thống nhất lại với địa phương. Đến cuối tháng 5/2026, các bên mới thống nhất được diện tích và sau đó tiếp tục hoàn thiện thủ tục bàn giao.
Hơn 42 tỷ đồng phải nộp ngân sách
Một trường hợp khác được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là cơ sở nhà, đất tại số 120 Trần Quốc Hoàn (Hà Nội). Sau khi điều chuyển 13.089m2 đất và tài sản gắn liền với đất từ Văn phòng Bộ sang Học viện Ngoại giao, phần diện tích còn lại 6.700m2 chưa được sắp xếp đầy đủ.
Trong đó, 6.000m2 đã để trống từ tháng 7/2025. Mặc dù khu đất nằm trong định hướng quy hoạch chức năng trường tiểu học, Bộ Ngoại giao chưa xây dựng phương án sắp xếp theo quy định.
Đến tháng 1/2026, lãnh đạo Bộ đồng ý để Trung tâm Vận tải đối ngoại V75 sử dụng diện tích này làm nơi quản lý, bảo vệ xe lễ tân nhà nước nhưng đến thời điểm thanh tra vẫn chưa lập phương án sử dụng, chưa xin ý kiến UBND Tp.Hà Nội.
Đối với 700m2 còn lại có khu nhà công vụ, hiện còn 17 hộ dân sinh sống kéo dài nhiều năm. Đây là những người từng là nhân viên lái xe được bố trí ở tạm trong quá trình công tác từ những năm 1990. Phần lớn đã nghỉ chế độ hoặc chuyển công tác nhưng chưa bàn giao lại nhà.
Thanh tra Chính phủ cho rằng, việc xử lý khu nhà công vụ này chưa dứt điểm và kiến nghị Bộ Ngoại giao, Trung tâm V75 phối hợp với các cơ quan liên quan đề xuất phương án xử lý theo quy định.
Tại Cục Phục vụ Ngoại giao đoàn, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra một số cơ sở nhà, đất sử dụng chưa hiệu quả. Điển hình, cơ sở số 2 ngõ 294 Kim Mã có diện tích 9.563m2 nhưng để trống từ tháng 2/2017 đến nay.
Ngày 25/5/2026, cơ sở này được tổ chức đấu giá quyền thuê và có đơn vị trúng đấu giá, song đến tháng 6/2026 vẫn chưa ký hợp đồng thuê.
Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ yêu cầu Cục Phục vụ Ngoại giao đoàn thực hiện nộp ngân sách Nhà nước số tiền hơn 42 tỷ đồng thu từ việc cho khách thuê sử dụng cơ sở nhà, đất khi đã hết hạn hợp đồng; đồng thời thu hồi số tiền còn phải thu và nộp ngân sách theo quy định.
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Ngoại giao rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân qua các thời kỳ; nếu có đủ căn cứ thì xem xét trách nhiệm, xử lý theo quy định.
Đồng thời, Bộ Ngoại giao phải rà soát, lập đầy đủ danh mục các cơ sở nhà, đất thuộc và không thuộc phạm vi sắp xếp; khẩn trương khắc phục các tồn tại, hoàn thiện phương án xử lý những cơ sở còn bỏ trống, sử dụng chưa hiệu quả.
