Nhìn lại một năm đầy biến động của ông chủ Meta - Mark Zuckerberg

Nhìn lại một năm đầy biến động của ông chủ Meta - Mark Zuckerberg

Nguyễn Lê Tùng Phong
Thứ 7, 29/01/2022 | 14:00
Trong năm 2021, mạng xã hội lớn nhất thế giới đã trải qua nhiều biến cố và thay đổi, từ việc lộ thông tin nội bộ về ảnh hưởng xã hội cho đến sự thay đổi thương hiệu.

Năm 2021 là một năm đầy những biến động của giới công nghệ toàn cầu, đặc biệt là với người khổng lồ mạng xã hội Facebook (nay có tên là Meta). Thách thức mà tập đoàn này phải đối đầu bao gồm cả những chỉ trích từ phía công luận về ảnh hưởng của Facebook và Instagram đối với công luận và sức khỏe, cùng với đó là những chính sách và hành động gay gắt hơn của các chính phủ.

Hồ sơ Facebook: Tác động của mạng xã hội lớn nhất thế giới

Công nghệ - Nhìn lại một năm đầy biến động của ông chủ Meta - Mark Zuckerberg

Cựu nhân viên Facebook Frances Haugen điều trần trước Thượng viện Mỹ. Ảnh: Drew Angerer/Getty Images.

Vào khoảng giữa tháng 9/2021, một số tờ báo danh tiếng tại Mỹ, dẫn đầu là Wall Street Journal đã bắt đầu đăng tải những bài viết chi tiết về ảnh hưởng tiêu cực của Facebook đối với người dùng và xã hội nói chung. Chuỗi bài viết của Wall Street Journal, và sau đó là các tờ báo khác như Washington Post và New York Times, dần mang tên Hồ sơ Facebook. Người tiết lộ những báo cáo nội bộ hình thành nên cốt lõi của Hồ sơ Facebook sau đó đã công khai danh tính của mình là Frances Haugen - một cựu nhân viên Facebook.

Trước hết, về bản thân môi trường tương tác của người dùng trên Facebook, nghiên cứu nội bộ của công ty này cho thấy rằng kể từ khi triển khai các loại phản ứng khác nhau như “yêu”, “Wow”, “buồn” và “phẫn nộ”, thuật toán của Facebook đã khuyến khích các bài đăng nhận được nhiều phản ứng “phẫn nộ” từ người dùng hơn. Lý do ở đây rất đơn giản: những bài đăng như vậy thường được người dùng quan tâm, chia sẻ và bình luận hơn; và hoạt động của Facebook phụ thuộc vào việc người dùng tương tác với nhau như vậy.

Công nghệ - Nhìn lại một năm đầy biến động của ông chủ Meta - Mark Zuckerberg (Hình 2).

Mô hình tương tác và gợi ý cho người dùng của Facebook bị cáo buộc là gây ra môi trường chia rẽ và cực đoan. Ảnh minh họa: Tobias Rose-Stockwell.

Tuy nhiên, việc ưu tiên những bài đăng nhận nhiều phản ứng “phẫn nộ” tất yếu dẫn đến hậu quả là những nội dung chất lượng thấp, thông tin sai lệch hoặc dễ tạo phản ứng đối lập đều dễ hiện trước người dùng hơn so với những nội dung khác, tạo ra một môi trường chia rẽ, thiếu bình tĩnh và khiến thông tin thật giả càng dễ lẫn lộn hơn. Thêm vào đó, dường như CEO Mark Zuckerberg cũng đã lờ đi những lo ngại của nhân viên để đặt lợi nhuận lên trên việc duy trì môi trường văn minh hơn trên sản phẩm của mình.

Bên cạnh việc thuật toán của Facebook bị cáo buộc gây ra môi trường chia rẽ và cực đoan, tác động từ sản phẩm của Facebook còn đến từ một ứng dụng khác - Instagram. Theo Wall Street Journal, nghiên cứu nội bộ của Facebook cho thấy rằng Instagram có khả năng cao gây tổn hại sức khỏe tâm lý của thanh thiếu niên, đặc biệt là thiếu niên nữ. Sự tập trung vào hình ảnh cơ thể và lối sống trên ứng dụng chia sẻ ảnh này đã dẫn đến việc nhiều thiếu niên cảm thấy thất vọng về bản thân mình, thậm chí đến mức có ý định tự tử.

Việc tác động xấu của Instagram đã gây ra nhiều phản ứng từ giới lập pháp Mỹ, đặc biệt sau khi Frances Haugen ra điều trần trước Thượng viện Mỹ. Sau đó, Instagram đã thông báo tạm ngừng dự án “Instagram dành riêng cho trẻ em” và hứa hẹn sẽ thêm các tính năng để phụ huynh kiểm soát tài khoản của con mình và bảo vệ thanh thiếu niên khỏi nội dung độc hại. Đến đầu tháng 12/2021, đích thân người đứng đầu Instagram Adam Mosseri đã phải ra giải trình trước Thượng viện về những vấn đề xung quanh ứng dụng này.

Từ Facebook trở thành Meta: Hướng đến “vũ trụ ảo”

Một sự kiện đáng nói đến trong năm 2021 của mạng xã hội lớn nhất thế giới chính là việc công ty mẹ của Facebook, Instagram và WhatsApp đã đổi tên từ Facebook, Inc. thành Meta Platforms Inc., hay thường được gọi với tên ngắn gọn là Meta.

Việc đổi tên này chính thức được CEO Mark Zuckerberg công bố tại sự kiện Facebook Connect ngày 28/10. Qua việc định hình lại thương hiệu, Meta muốn cho thấy tham vọng mở rộng hoạt động của mình ra ngoài việc vận hành Facebook và Instagram, thay vào đó nhắm đến một mục tiêu xa hơn: “vũ trụ ảo” (metaverse).

Vũ trụ ảo hiện vẫn còn là khái niệm đang được định hình và thảo luận bởi nhiều công ty, chuyên gia và nhà bình luận. Trong bức thư công bố ngày 28/10, Mark Zuckerberg đã vạch ra lý tưởng của mình về vũ trụ ảo mà Meta muốn xây dựng: một nền tảng thế giới ảo cho phép người dùng làm mọi thứ và có được mọi trải nghiệm, từ học tập, làm việc, vui chơi cho đến sáng tạo và mua sắm; cũng như là cái đích cuối cùng của công nghệ mạng xã hội. Theo Zuckerberg, người dùng sẽ trải nghiệm vũ trụ ảo này qua nhiều thiết bị khác nhau, bao gồm kính thực tế ảo (VR), kính thực tế tăng cường (AR), điện thoại và máy tính.

Công nghệ - Nhìn lại một năm đầy biến động của ông chủ Meta - Mark Zuckerberg (Hình 3).

Mark Zuckerberg quảng bá sản phẩm thực tế ảo tại một sự kiện năm 2017. Ảnh: Business Insider.

Facebook/Meta đã có hơn 10.000 nhân viên tham gia xây dựng các sản phẩm phần cứng tiêu dùng như kính thực tế ảo - một thiết bị Mark Zuckerberg tin rằng sẽ dần trở nên phổ biến như smartphone hiện nay. Vào tháng 7/2021, Zuckerberg đã nói rằng trong vòng vài năm tới, Facebook sẽ trở thành một công ty vũ trụ ảo thay vì chỉ được coi là công ty mạng xã hội như hiện nay.

Tuy nhiên, nhiều người cho rằng đổi tên thương hiệu cũng chỉ nhằm mang mục đích tách biệt Mark Zuckerberg và công ty với những chỉ trích mà mạng xã hội Facebook đang phải hứng chịu do những thông tin cựu nhân viên Frances Haugen tiết lộ, bên cạnh việc việc giới quản lý chống độc quyền tại Mỹ và châu Âu đang liên tục đặt Facebook vào tầm ngắm.

Thêm vào đó, nhiều nhà phân tích và công chúng cũng đặt nghi vấn vào viễn cảnh vũ trụ ảo của Meta. Việc dựa vào các thiết bị VR và AR - vốn mới là một thị trường tương đối nhỏ hẹp và có chi phí thiết bị cao - vẫn là giới hạn đối với vũ trụ ảo. Một số chuyên gia cho rằng có thể mất tới 10 năm nữa để Meta có một sản phẩm hoàn thiện đúng nghĩa với lý tưởng của Zuckerberg.

Bên cạnh đó, công chúng còn nghi ngờ rằng vũ trụ ảo mà Meta tạo ra sẽ là một môi trường mở mang tính tích cực, với đầy đủ những tiềm năng và bớt đi những nhược điểm mang tính xã hội hiện diện trên Facebook và Instagram. Nếu vũ trụ ảo của Meta trở thành một thế giới tương tự như Facebook ở thời điểm hiện tại - nơi mà thông tin sai lệch, thái độ và lời lẽ tiêu cực cũng những hành vi phản văn hóa đang lan tràn rộng rãi - có lẽ ít ai sẽ muốn tham gia vào thế giới đó

Meta sẽ cấm quảng cáo nhắm vào chủng tộc, tôn giáo hay chính trị

Thứ 5, 11/11/2021 | 12:19
Meta sẽ ngừng cho phép hiện quảng cáo trên Facebook dựa trên chủng tộc, quan điểm chính trị, tôn giáo và một số khía cạnh khác, nhằm tránh ảnh hưởng tiêu cực.

Facebook ngừng nhận diện khuôn mặt, nhưng Meta thì không

Thứ 6, 05/11/2021 | 10:48
Facebook đã thông báo sẽ dừng sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt trên mạng xã hội này, nhưng công ty mẹ Meta nói rằng không áp dụng với sản phẩm vũ trụ ảo.

Văn hóa làm việc "mở" phản lại Facebook như thế nào?

Thứ 3, 12/10/2021 | 15:26
Văn hóa minh bạch trong nội bộ công ty đã giúp Facebook đạt đến đỉnh cao ngày nay, nhưng chính nó đã phản lại công ty này với những tài liệu nội bộ bị lộ ra ngoài.
Cùng tác giả

Kinh tế Việt Nam tháng 4/2022: Vững chắc trước căng thẳng thế giới

Thứ 2, 16/05/2022 | 16:22
Kinh tế Việt Nam đang tiếp tục đà phục hồi bất chấp xung đột Nga - Ukraine, tuy nhập khẩu chậm lại do tình hình phong tỏa tại Trung Quốc.

ADB tham vấn chính sách nâng cao hiệu quả chiếu sáng đô thị

Thứ 4, 27/04/2022 | 21:08
Các chuyên gia ADB đã hỗ trợ Cục HTKT ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về chiếu sáng đô thị, đề xuất các phương thức đầu tư phù hợp cho từng địa phương.

ADB cam kết hơn 22 tỷ USD năm 2021 đối phó đại dịch và phục hồi xanh

Thứ 2, 25/04/2022 | 10:02
Trong số các cam kết năm 2021 của ADB, 13,5 tỷ USD nhằm ứng phó đại dịch, và nhiều cam kết mang tính dài hạn, có tác động ngay cả khi đại dịch kết thúc.

WB: Kinh tế Việt Nam tiếp tục phục hồi, tuy còn khó khăn về lạm phát

Thứ 6, 15/04/2022 | 19:17
Ngân hàng Thế giới cho rằng với diễn biến giá cả tăng, Việt Nam cần chính sách điều chỉnh tác động giá trong ngắn hạn và cải cách để thích nghi trong trung hạn.

Chuyên gia kinh tế trưởng ADB: Lạm phát Việt Nam sẽ dưới mức kiểm soát

Thứ 4, 06/04/2022 | 19:47
Ông Nguyễn Minh Cường, chuyên gia kinh tế trưởng ADB, cho rằng kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng tốt năm 2022, dù xung đột Nga-Ukraine có thể gây ảnh hưởng gián tiếp.
Cùng chuyên mục

Nhìn lại bản chất Twitter giữa thương vụ mua lại của Elon Musk

Thứ 2, 16/05/2022 | 11:27
Với quy mô của mình, Twitter vừa là một diễn đàn cho phép mọi người trao đổi thông tin và kiến thức, nhưng cũng là nơi đầy rẫy thông tin sai lệch và nội dung độc hại

Elon Musk tạm dừng thương vụ mua Twitter

Thứ 7, 14/05/2022 | 10:19
Tỷ phú Elon Musk nói rằng ông muốn Twitter xác nhận số lượng tài khoản giả và bot trước khi tiếp tục thương vụ và vẫn cam kết muốn mua lại Twitter.

Apple thử nghiệm USB-C cho iPhone, có thể chuyển đổi từ 2023

Thứ 7, 14/05/2022 | 08:15
Mẫu iPhone ra mắt năm 2023 có thể sử dụng cổng kết nối USB-C thay vì Lightning như hiện nay, chủ yếu do yêu cầu về cổng sạc chung của Liên minh Châu Âu (EU).

TerraUSD, Luna và "tuần ác mộng" của tiền mã hóa stablecoin

Thứ 6, 13/05/2022 | 13:21
Chỉ trong thời gian ngắn, giá trị của stablecoin TerraUSD và Luna đã lao dốc dựng đứng và cho thấy thuật toán đứng sau một số loại tiền mã hóa vẫn còn rất mong manh.

Vốn hóa Twitter giảm 9 tỷ USD so với đề nghị mua lại của Elon Musk

Thứ 6, 13/05/2022 | 12:13
Theo đà giảm chung của cổ phiếu công nghệ và lo ngại về thương vụ từ phía tỷ phú Elon Musk, cổ phiếu Twitter đã giảm sâu so với đề nghị mua lại của ông Musk.
     
Nổi bật trong ngày

Nhìn lại bản chất Twitter giữa thương vụ mua lại của Elon Musk

Thứ 2, 16/05/2022 | 11:27
Với quy mô của mình, Twitter vừa là một diễn đàn cho phép mọi người trao đổi thông tin và kiến thức, nhưng cũng là nơi đầy rẫy thông tin sai lệch và nội dung độc hại