Nghiên cứu công bố trên tạp chí Acta Psychologica chỉ ra rằng, thói quen liên tục phó mặc sự chú ý cho chuỗi nội dung bất tận gây hại cho nhận thức hơn là tổng thời gian nhìn màn hình. Khảo sát trên nhóm sinh viên từ 18 - 35 tuổi cho thấy, việc lạm dụng điện thoại chủ yếu xuất phát từ khả năng tự kiểm soát kém cùng hội chứng sợ bỏ lỡ (FOMO), thay vì chỉ do các nét tính cách như tính loạn thần kinh hay dễ rơi vào cảm xúc tiêu cực.
Giới trẻ "ôm" điện thoại cả ngày lẫn đêm.
Các nhà khoa học chia người tham gia thành ba nhóm gồm nhóm thuần xã hội, nhóm xử lý nhẹ (dưới 4 - 5 giờ mỗi ngày) và nhóm xử lý nặng chiếm khoảng một phần ba (dành từ 4 - 5 giờ trở lên chủ yếu để xem nội dung thay vì trò chuyện). Tiến sĩ Johanna Takács, chủ nhiệm nghiên cứu khẳng định, tính cách đơn thuần không tự biến ai đó thành người nghiện điện thoại mà mấu chốt nằm ở mức độ kiểm soát hành vi, cảm xúc và xung động của mỗi cá nhân trước nỗi sợ bị bỏ lỡ.
Hành vi xem bảng tin và video ngắn liên tiếp tạo ra chuỗi kích thích dồn dập, khiến nhóm xử lý nặng đạt kết quả đo lường về khả năng chú ý và trí nhớ kém hơn kỳ vọng theo độ tuổi. Họ cũng ngủ kém hơn, tìm kiếm kích thích mãnh liệt hơn và khó cưỡng lại thôi thúc kiểm tra máy, dù nghiên cứu lưu ý đây là mối liên hệ tương quan chứ chưa chứng minh quan hệ nhân quả trực tiếp.
Trong khi cách dùng máy ảnh hưởng tới tâm trí, tổng thời gian sử dụng lại tác động rõ rệt lên thể chất, điển hình là tư thế "cổ tin nhắn" do cúi đầu nhìn điện thoại ngang ngực hoặc thắt lưng. Chuyên gia Beáta Seregély cho biết, tư thế này không chỉ gây đau nhức và thoái hóa sớm các khớp cổ mà còn làm sai lệch tín hiệu truyền từ thụ thể vùng cổ về não bộ, dẫn đến nguy cơ rối loạn thăng bằng và cản trở cử động thường nhật.
Tư thế cúi đầu để coi điện thoại sẽ gây thoái hóa sớm các khớp cổ.
Thay vì cấm đoán điện thoại, nhóm nghiên cứu khuyến nghị người dùng chủ động kiểm soát thiết bị bằng cách tắt thông báo không cần thiết, giới hạn thời gian lướt mạng xã hội, tránh dùng máy trước khi ngủ và nâng màn hình gần tầm mắt. Việc kết hợp rèn luyện hành vi và hỗ trợ tâm lý sẽ giúp củng cố khả năng tự chủ, giải tỏa áp lực FOMO và ngăn chặn nguy cơ hình thành các thói quen dùng máy tiêu cực.
An An (theo SciTechDaily)
