NHNN không còn nhiều dư địa để duy trì tỉ lệ lạm phát dưới 4%

Trần Thu Thảo
Thứ 4, 29/06/2022 | 19:20
Khi giá dầu, giá sinh hoạt tăng hằng ngày cùng giá hàng hóa trên thế giới tăng mạnh, việc duy trì lạm phát mục tiêu dưới 4% là thách thức rất lớn.

Trong khuôn khổ tọa đàm "Đầu tư tài chính 2022: Cơ hội trong biến động thị trường chứng khoán" diễn ra chiều ngày 29/6, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu đã có những nhận định về việc FED tăng lãnh suất ảnh hưởng ra sao đến nền kinh tế thế giới và Việt Nam nói riêng.

Ảnh hưởng của việc FED tăng lãi suất

Ông Nguyễn Trí Hiếu chỉ ra, lý do khiến FED nâng lãi suất 75 điểm cơ bản, mức tăng mạnh nhất trong 28 năm chủ yếu là để kiềm chế lạm phát. "Tỉ lệ lạm phát cuối tháng 5 của Mỹ đã tăng lên đến 8,6% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất trong vòng 40 năm nay. Tỉ lệ lạm phát tại Mỹ được dự báo sẽ tiếp tục cho đến cuối năm”, ông nói.

Lạm phát tăng là điều người dân Mỹ hiện đang lo lắng nhất. Ông Nguyễn Trí Hiếu lấy ví dụ, tại gia đình ông, trước đây một năm, khi đi chợ cuối tuần để mua thực phẩm, trung bình sẽ trả 100 USD là đủ thức ăn cho một tuần, thì bây giờ phải trả hơn 150 USD.

"Cứ thế này thì rổ thực phẩm đủ cho một tuần sẽ phải trả 170 USD vào cuối năm nay. Đấy là chưa kể đến đổ xăng mỗi tuần để di chuyển", ông nói. Giá xăng theo ông cũng đã tăng chóng mặt, từ khoảng 4 USD/gallon (khoảng 4 lít xăng) cách đây một năm, nay lên đến 6,5 USD. Tính ra tiền đồng, giá một lít xăng ở bang California hiện khoảng 37.000 đồng, vẫn cao hơn giá xăng ở Việt Nam.

"Lãi suất tăng sẽ làm suy yếu vay tiêu dùng, ảnh hưởng đến thị trường nhà ở, thị trường xe ô tô, thị trường chứng khoán", ông nói.

Kinh tế vĩ mô - NHNN không còn nhiều dư địa để duy trì tỉ lệ lạm phát dưới 4%

Ông Quách Mạnh Hào cho biết giá dầu chạy xe ở Anh trước đây dưới 1 bảng Anh/lít, nay đã hơn 2 bảng Anh/lít do lạm phát.

Tại tọa đàm, ông Quách Mạnh Hào từ Trường Đại học Lincoln - Vương Quốc Anh cũng tham dự qua hình thức trực tuyến. Ông cho biết giá dầu chạy xe ở Anh trước đây dưới 1 bảng Anh/lít, nay đã hơn 2 bảng Anh/lít. "Chính vì vậy lãi suất phải được nâng lên. Các nền kinh tế mạnh như Anh, Mỹ sẽ tăng lãi suất trong năm 2022 và 2023", ông Hảo nói.

Cùng với đó, ông Quách Mạnh Hào cho rằng với triển vọng kinh tế thế giới, niềm tin người tiêu dùng đã sụt giảm, thể hiện qua việc chỉ số chứng khoán thị trường Mỹ đã giảm mạnh gần đây. "Ngân hàng thế giới phải đưa ra lo ngại về lạm phát, tương đối giống khủng hoảng năng lượng", ông nói.

Thách thức của chính sách thắt chặt tiền tệ

Ông Nguyễn Trí Hiếu chỉ ra, Ngân hàng Nhà nước đang chịu nhiều áp lực, đó là kiểm soát lạm phát nhưng không áp dụng chính sách thắt chặt tiền tệ để tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế đang trong giai đoạn phục hồi.

Theo ông, Ngân hàng Nhà nước đang cố gắng duy trì lạm phát mục tiêu dưới 4%. Tỉ lệ lạm phát dự báo cho quý II/2022 là 3,1%. "Ngân hàng Nhà nước không còn nhiều dư địa để duy trì tỉ lệ lạm phát dưới 4% cho cả năm trong khi giá dầu, giá sinh hoạt tăng hằng ngày. Bên cạnh đó giá hàng hóa trên thế giới tăng mạnh, với đà tăng nhập khẩu của Việt Nam, lạm phát nhập khẩu là điều đương nhiên. Việc duy trì lạm phát mục tiêu dưới 4% là một thách thức rất lớn", ông nhận định.

Kinh tế vĩ mô - NHNN không còn nhiều dư địa để duy trì tỉ lệ lạm phát dưới 4% (Hình 2).

Quang cảnh tọa đàm "Đầu tư tài chính 2022: Cơ hội trong biến động thị trường chứng khoán".

Thêm vào đó, vấn đề tỷ giá cũng đang được cân nhắc kỹ lưỡng. Tỷ giá USD/VND chính thức đã tăng khoảng 1,6% từ đầu năm. Đặc biệt tỷ giá tăng mạnh trong tháng 6 là tháng FED tăng lãi suất và đẩy giá trị của đồng bảng xanh lên. Tỷ giá của tiền đồng tăng có lợi cho xuất khẩu mà xuất khẩu là một trong những cột trụ quan trọng nhất của nền kinh tế. Thế nhưng, tỷ giá tăng sẽ làm tăng giá nhập khẩu và cũng làm gia tăng nhập khẩu lạm phát từ các nước xuất khẩu hàng sang Việt Nam.

"Một đề xuất của tôi cho chính sách tiền tệ là hãy để mặt bằng lãi suất cho vay tăng khoảng 1-1,5% từ nay đến cuối năm để kiểm soát lạm phát, nhưng đồng thời khẩn trương giúp Chính phủ thực hiện các gói hỗ trợ kinh tế, trong đó có gói hỗ trợ lãi suất 40.000 tỷ đồng", ông nói.

"NHNN nên công bố bảng cân đối kế toán"

Theo ông Nguyễn Trí Hiếu, tại nhiều quốc gia tiên tiến, các Ngân hàng Trung ương thường công bố bảng cân đối kế toán để các thành phần kinh tế có thể nhận dạng chính sách tiền tệ đang được thực hiện theo hướng mở rộng hay thắt chặt.

"Một trường hợp điển hình là FED công bố bảng cân đối kế toán hằng năm và được kiểm toán độc lập bởi Công ty KPMG. Mỗi tuần Fed cũng công bố bảng cân đối kế toán trên Website của FED cùng với nhiều chú thích và diễn giải", ông nói. 

Cụ thể, ông Hiếu chỉ ra, trên bảng cân đối của FED, tài sản chủ yếu là trái phiếu Chính phủ và chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp, chiếm tỉ trọng khoảng 98% tổng tài sản có của FED. Vế bên kia của bảng cân đối kế toán là tài sản nợ của FED, gồm lượng tiền mặt đang lưu hành, chiếm khoảng 25% tổng nguồn vốn, tài khoản nợ trên thị trường mở chiếm 25%, tiền gửi từ các định chế tài chính và Bộ Ngân khố Mỹ chiếm khoảng 40% và vốn chủ sở hữu chỉ chiếm khoảng 0,5% tổng nguồn vốn.

Kinh tế vĩ mô - NHNN không còn nhiều dư địa để duy trì tỉ lệ lạm phát dưới 4% (Hình 3).

Tại gia đình ông Nguyễn Trí Hiếu, trước đây một năm, khi đi chợ cuối tuần để mua thực phẩm, trung bình sẽ trả $100 là đủ thức ăn cho một tuần, thì bây giờ phải trả hơn $150 do lạm phát.

Ông nhận định, sự mở rộng hay thu hẹp bảng cân đối kế toán qua việc mua bán trái phiếu thể hiện chính sách nới lỏng hay thắt chặt chính sách tiền tệ của FED. Theo ông, nhờ bảng cân đối, mọi người cũng sẽ nhìn thấy khối lượng tiền mặt đang lưu hành trong nền kinh tế, và sự thay đổi về lượng tiền gửi của các tổ chức tài chính và Chính phủ Mỹ với FED.

"Sau 4 thập kỷ đi vào kinh tế thị trường, Ngân hàng Nhà nước nên xem xét việc trở thành một Ngân hàng trung ương của Việt Nam thay vì chỉ là một Ngân hàng Nhà nước thuộc Chính phủ", ông cho hay.

"Cùng với đó là việc công khai hóa bảng cân đối kế toán, thể hiện sự minh bạch của chính sách tiền tệ và giúp các thành phần kinh tế hiểu rõ sự vận hành của Ngân hàng Nhà nước", ông Nguyễn Trí Hiếu nói.

Xem thêm >>> "Vẫn còn nhiều cơ hội trên thị trường chứng khoán"

Người hưởng lợi từ việc FED "hạ nhiệt" nền kinh tế

Thứ 3, 21/06/2022 | 08:25
Việc FED nâng lãi suất cơ bản, "hạ nhiệt" nền kinh tế không hoàn toàn là tin xấu với tất cả mọi người. Người gửi tiết kiệm đang hưởng lợi sau nhiều năm lãi suất thấp

5 tác động lớn từ chính sách của FED đến kinh tế Việt Nam

Thứ 2, 20/06/2022 | 08:00
Lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại có thể tăng lên 6-6,2%/năm vào cuối năm 2022, vẫn thấp hơn so với mức trước đại dịch là 7%/năm.

Chứng khoán Việt Nam sẽ ảnh hưởng ra sao khi FED tăng lãi suất kỷ lục?

Thứ 7, 18/06/2022 | 16:30
Không có nhóm cổ phiếu dẫn dắt và thông tin nổi bật, chuyên gia cho rằng chứng khoán sẽ giằng co bởi định giá P/E vẫn rẻ, dòng tiền sẽ không rút khỏi thị trường.
Cùng tác giả

Cổ phiếu thép bứt phá, chứng khoán tăng hơn 10 điểm

Thứ 6, 12/08/2022 | 16:58
VN-Index bị kéo xuống dưới tham chiếu song đến phiên chiều, lực cầu dâng cao ở nhóm thép, chứng khoán... giúp chỉ số chứng khoán kết thúc ở mức cao nhất ngày.

Phát hành 1.500 tỷ đồng trái phiếu, vì sao Seaside Homes bị xử phạt?

Thứ 6, 12/08/2022 | 16:39
Không công bố đầy đủ thông tin trong đợt phát hành 1.500 tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ, Seaside Homes bị Ủy ban Chứng khoán xử phạt 70 triệu.

Bộ Tài chính đề nghị tăng cường công tác quản lý, bình ổn giá

Thứ 6, 12/08/2022 | 13:41
Cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành pháp luật về giá, các biện pháp kê khai, niêm yết giá và xử lý nghiêm trường hợp lợi dụng để tăng giá bất hợp lý.

SHB được chấp nhận tăng vốn điều lệ lên trên 26.600 tỷ đồng

Thứ 6, 12/08/2022 | 13:37
Ngoài ra, thực hiện nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông lần thứ 30, SHB sẽ tiếp tục tăng vốn điều lệ lên 36.459 tỷ đồng trong năm 2022.

VN-Index "trở mặt", kết phiên trong sắc đỏ

Thứ 5, 11/08/2022 | 16:13
Chứng khoán tăng mạnh khi mở cửa phiên với sắc xanh lan tỏa khắp các nhóm cổ phiếu ngân hàng, thủy sản, xây dựng... song đến cuối phiên áp lực bán bất ngờ dâng cao.
Cùng chuyên mục

Cả nước tiết kiệm hơn 66.700 tỷ đồng tiền điện giai đoạn 2010 - 2021

Thứ 6, 12/08/2022 | 20:50
EVN mới trình Thủ tướng Chính phủ kế hoạch tiết kiệm điện giai đoạn 2022 - 2025 với mục tiêu giảm tổn thất điện năng trên toàn hệ thống điện xuống 6%.

Nghiên cứu hỗ trợ ngư dân bị ảnh hưởng bởi giá xăng dầu tăng cao

Thứ 6, 12/08/2022 | 19:20
Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành nghiên cứu kiến nghị của Bộ Công Thương về chính sách hỗ trợ giá xăng dầu cho ngư dân yên tâm bám biển.

76% dân số di chuyển bằng ô tô, người Mỹ vật lộn khi giá xăng tăng

Thứ 6, 12/08/2022 | 18:04
Gần 64% người trưởng thành Hoa Kỳ đã thay đổi thói quen lái xe vì giá xăng tăng mạnh. Nhiều người đang chuyển đến các khu vực rẻ hơn để sinh sống.

Bão giá vật liệu: Đừng để chủ mỏ thách thức nhà thầu, nhà đầu tư

Thứ 6, 12/08/2022 | 16:10
Một trong những nguyên dẫn đến tình trạng bão giá vật liệu trong thời gian là do cơ chế cấp phép, quản lý, khai thác các mỏ vật liệu chưa được thỏa đáng.

Vẫn còn thách thức đối với ngành da giày những tháng cuối năm

Thứ 6, 12/08/2022 | 07:00
Trong 5 tháng còn lại của năm 2022, doanh nghiệp ngành da giày xác định đối mặt với nhiều khó khăn, trong đó nổi cộm là thiếu thông tin thị trường.
     
Nổi bật trong ngày

Vẫn còn thách thức đối với ngành da giày những tháng cuối năm

Thứ 6, 12/08/2022 | 07:00
Trong 5 tháng còn lại của năm 2022, doanh nghiệp ngành da giày xác định đối mặt với nhiều khó khăn, trong đó nổi cộm là thiếu thông tin thị trường.

Sớm đưa thương hiệu VIETCHEM lên bản đồ ngành hóa chất Đông Nam Á

Thứ 6, 12/08/2022 | 16:16
Công ty CP XNK Hóa chất và Thiết bị Kim Ngưu – VIETCHEM đã trở thành thương hiệu lớn mạnh trong ngành hóa chất với rất nhiều chi nhánh trải dài từ Bắc vào Nam.

Nghiên cứu hỗ trợ ngư dân bị ảnh hưởng bởi giá xăng dầu tăng cao

Thứ 6, 12/08/2022 | 19:20
Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành nghiên cứu kiến nghị của Bộ Công Thương về chính sách hỗ trợ giá xăng dầu cho ngư dân yên tâm bám biển.

Bão giá vật liệu: Đừng để chủ mỏ thách thức nhà thầu, nhà đầu tư

Thứ 6, 12/08/2022 | 16:10
Một trong những nguyên dẫn đến tình trạng bão giá vật liệu trong thời gian là do cơ chế cấp phép, quản lý, khai thác các mỏ vật liệu chưa được thỏa đáng.

76% dân số di chuyển bằng ô tô, người Mỹ vật lộn khi giá xăng tăng

Thứ 6, 12/08/2022 | 18:04
Gần 64% người trưởng thành Hoa Kỳ đã thay đổi thói quen lái xe vì giá xăng tăng mạnh. Nhiều người đang chuyển đến các khu vực rẻ hơn để sinh sống.