Đẩy lùi hủ tục, lạc hậu
Xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị được hình thành trên cơ sở sáp nhập 2 xã cũ là Thượng Trạch và Tân Trạch (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình cũ). Với diện tích tự nhiên gần 1.100km2, dân số trên 870 hộ/gần 3.750 người, phân bố tại 20 bản, chủ yếu là đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều và Chứt (chiếm 95,6%).
Đây là xã biên giới đặc biệt khó khăn của tỉnh Quảng Trị, tỉ lệ hộ nghèo chiếm tới 64,73%.
Hiện nay, xã Thượng Trạch có 32 đảng bộ, chi bộ trực thuộc với 429 đảng viên. Mỗi tổ "Đảng viên bám bản" là một đội quân tinh nhuệ gồm: cán bộ xã, giáo viên, chiến sĩ biên phòng, công an, kiểm lâm, già làng và những người có uy tín.
Định kỳ ít nhất 2 ngày mỗi tuần, các thành viên đều về bản để sống cùng, làm cùng bà con, lấy hiệu quả công việc làm thước đo mức độ thực thi công việc cuối năm.
Lực lượng biên phòng trực tiếp đến nhà trò chuyện, nắm bắt tâm tư của người dân.
Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", thời gian qua, hơn 250 lượt đảng viên của các tổ "Đảng viên bám bản" ở xã Thượng Trạch đã về cơ sở để tuyên truyền trực tiếp nhiều nội dung thiết thực, bổ ích cho người dân như: vận động bà con bỏ hủ tục, không tảo hôn để tránh vi phạm pháp luật; hướng dẫn ăn chín uống sôi, giữ gìn vệ sinh môi trường, sức khỏe…
Sự thay đổi tư duy sản xuất của người dân được xem là một trong những kết quả lớn nhất của mô hình này. Thay vì phó mặc cho tự nhiên, các đảng viên bám bản đã cầm tay chỉ việc, hướng dẫn bà con làm chuồng trại chăn nuôi kiên cố, cách xa nơi ở của người dân để hạn chế ô nhiễm môi trường.
Xã Thượng Trạch xây dựng 8 mô hình phát triển kinh tế và 15 hộ gia đình làm điểm trồng rau nhiệt đới mùa đông. Các mô hình bước đầu đã hình thành, giúp đồng bào dần từ bỏ tâm lý "an phận", biết cách tiết kiệm chi tiêu và đầu tư tái sản xuất.
Không chỉ dừng lại ở sản xuất nông nghiệp, tinh thần "bám bản" còn thể hiện rõ trong công tác chuyển đổi số. Ngay sau khi được Đảng, Nhà nước quan tâm xóa vùng "lõm điện, lõm sóng viễn thông" cho 100% các bản vào trung tuần tháng 12/2025, các tổ "Đảng viên bám bản" xã Thượng Trạch đã khẩn trương, kiên trì hỗ trợ người dân cài đặt định danh điện tử VNeID.
Đến nay, toàn xã có 120 trường hợp đạt mức độ 1 và 695 trường hợp đạt mức độ 2. Đây là bước đệm quan trọng để người dân vùng biên tiếp cận gần hơn với dịch vụ công hiện đại.
Đem luồng sinh khí mới đến các bản
Ông Phan Chí Dũng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thượng Trạch, cho biết, sự hiện diện của đảng viên bám bản đã đem luồng sinh khí mới đến các bản. Các chi bộ bản được hướng dẫn kiện toàn nhân sự, các đoàn thể được củng cố.
"Thời gian qua, các tổ 'Đảng viên bám bản' ở địa phương còn phát huy tốt vai trò tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện nếp sống mới, tránh các hủ tục lạc hậu, bảo vệ môi trường; nắm chắc tình hình đời sống và tâm tư, nguyện vọng của bà con để tham mưu cho cấp trên có hướng giải quyết phù hợp, hiệu quả.
Hướng dẫn người dân kiến thức trồng trọt, chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh; đầu tư sản xuất, tiết kiệm chi tiêu, giảm uống bia rượu, đau ốm phải đi khám, chữa bệnh, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống", Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thượng Trạch Phan Chí Dũng cho biết.
Một góc xã biên giới Thượng Trạch.
Tại bản A Ki, xã Thượng Trạch hiện có 38 hộ, với 168 nhân khẩu, toàn bộ đều là người Ma Coong. Đây là bản có vị trí nằm sát với đường biên giới nước bạn Lào, nên có vai trò rất quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh biên giới, đường biên, cột mốc.
Trung tá Nguyễn Hồng Cường, nhân viên Đội trinh sát Đồn Biên phòng Cà Roòng, là thành viên của tổ "Đảng viên bám bản" tại bản A Ki, cho biết: "Xác định được tầm quan trọng đó, tổ đã kịp thời tham mưu cho lãnh đạo Đồn Biên phòng Cà Roòng, UBND xã Thượng Trạch thành lập 2 tổ bảo vệ đường biên cột mốc và tổ an ninh tự quản.
Cùng với đó, để đẩy lùi nghèo khó, tổ chúng tôi còn vận động người dân bản A Ki đẩy mạnh phát triển kinh tế bằng nhiều hoạt động thiết thực như: phát triển tổng đàn trâu, bò, dê toàn bản lên gần 200 con; duy trì trồng lúa rẫy, sắn trên 30ha; tham gia trồng mới và bảo vệ hiệu quả 10ha diện tích rừng thay thế, với các loài cây như: dổi, lim, huê; trồng rừng kinh tế đạt bình quân 1ha cây keo lai/hộ; tranh thủ sự hỗ trợ của cấp trên để thực hiện xóa được gần 100% nhà tạm, nhà dột nát cho các hộ nghèo, khó khăn ở bản…".
Anh Đinh Nít, một người dân bản A Ki, chia sẻ, kể từ khi có 2 tổ bảo vệ đường biên cột mốc và tổ an ninh tự quản tại bản A Ki, mọi mâu thuẫn trong bản đều được hóa giải ngay từ cơ sở, không để phát sinh trở thành mâu thuẫn lớn.
Người dân bản A Ki cũng nâng cao cảnh giác với những đối tượng lạ ra vào địa bàn có hành vi mờ ám, từ đó kịp thời báo ngay cho bộ đội, công an để có hướng xử lý, giải quyết phù hợp.
