Niềm tin từ mẫu ADN - Bài 2: Đạp xe gần 800km, mang theo lời hẹn đưa các anh trở về

Đạp xe gần 800km để lấy mẫu ADN

Có mặt tại điểm tập kết đưa thân nhân đi lấy mẫu AND ở trụ sở Công an xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An, nhiều người không khỏi xúc động khi nghe về hành trình của cụ Hồ Xuân Trường (75 tuổi), đạp xe gần 800 km từ Kon Tum về quê để lấy mẫu sinh phẩm với hy vọng tìm lại hai người anh là liệt sĩ.

Cụ Trường quê ở xã Quỳnh Thuận (huyện Quỳnh Lưu cũ), nay thuộc xã Quỳnh Phú. Năm 2009, cụ theo con cháu vào Kon Tum sinh sống. Khi biết địa phương tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ, cụ quyết định trở về quê để thực hiện tâm nguyện đã đau đáu suốt nhiều năm.

Vì điều kiện cá nhân, cụ Trường quyết định tự đạp xe từ Kon Tum về Nghệ An để kịp lấy mẫu xét nghiệm ADN. Sau khi kiểm tra sức khỏe, chuẩn bị đầy đủ lương thực, thuốc men và nhận được sự đồng ý của con cháu, cụ bắt đầu hành trình dài gần 800 km.

Rạng sáng 25/6, cụ xuất phát lúc 4 giờ 30 theo tuyến quốc lộ. Ngoài thời gian dừng lại để ăn và nghỉ qua đêm, cụ gần như không nghỉ dọc đường. Đến khuya 26/6, cụ đã có mặt tại Hà Tĩnh.

Thiếu tá Hồ Kiên Trung, Phó Trưởng Công an xã Quỳnh Phú, cho biết: "Trước đó, đơn vị nhận được cuộc gọi của bác Trường đăng ký lấy mẫu sinh phẩm ADN để đối sánh, phục vụ tìm kiếm hai anh trai là liệt sĩ. Khi ấy, bác vẫn đang ở Kon Tum, nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi, và cho biết sẽ cố gắng về quê đúng thời gian lấy mẫu. Chúng tôi đã lập danh sách, gửi giấy mời theo quy định. Đến chiều 27/6, khi liên lạc để nắm tình hình, bác cho biết đã đạp xe đến Hà Tĩnh. Nghe vậy, chúng tôi rất bất ngờ và lo lắng, đề nghị bố trí xe vào đón nhưng bác từ chối, nói vẫn có thể tự đạp xe về quê".

Lý giải về quyết định đạp xe gần 800 km về Nghệ An, ông Trường cho biết bản thân có sức khỏe tốt nhờ nhiều năm duy trì tập luyện xe đạp địa hình. Nhưng hơn cả thể lực, điều giúp ông kiên trì hoàn thành hành trình đúng kế hoạch là niềm hy vọng tìm lại thông tin về hai người anh trai đã hy sinh.

Ông Trường sinh ra trong gia đình có bốn anh em. Khi đất nước có chiến tranh, ba người anh của ông lần lượt lên đường nhập ngũ, nhưng chỉ một người trở về. Liệt sĩ Hồ Văn Hữu hy sinh tại chiến trường miền Nam năm 1964; người anh kế là liệt sĩ Hồ Văn Lập cũng ngã xuống tại chiến trường Quy Nhơn năm 1972.

Sau ngày đất nước thống nhất, cuộc sống còn nhiều khó khăn, gia đình không có điều kiện đi tìm phần mộ của hai liệt sĩ. Đến cuối đời, cha mẹ ông Trường vẫn mang theo nỗi day dứt vì chưa thể đón các con trở về.

Khi điều kiện kinh tế dần ổn định, ông Trường bắt đầu hành trình tìm kiếm hai người anh. Thế nhưng, sau nhiều thập kỷ, dấu vết chiến tranh đã phai mờ. Có lần lặn lội đến Quảng Nam - nơi được biết là địa bàn anh Hồ Văn Hữu hy sinh - ông nghẹn lòng khi nghe người dân kể trận bom dữ dội năm ấy đã san phẳng cả khu vực, khiến hy vọng tìm lại hài cốt người anh ngày càng mong manh.

"Nhằm thực hiện di nguyện của cha mẹ, tôi đã trở về Nghệ An để tham gia lấy mẫu xét nghiệm ADN với hy vọng tìm được mộ của hai anh. Tôi gửi lời cảm ơn đến Đảng, Nhà nước và các đơn vị phối hợp. Hoạt động lấy mẫu sinh phẩm này đã tiếp thêm hy vọng to lớn cho gia đình trong việc tìm kiếm thông tin phần mộ các liệt sĩ trong tương lai gần", ông Trường chia sẻ.

89 tuổi vẫn chờ ngày anh trở về

Với mong muốn tìm được anh trai – liệt sĩ Hoàng Văn Hợi hy sinh ở mặt trận Điện Biên Phủ, cụ Hoàng Thị Dần, 89 tuổi, trú tại xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An cũng đến điểm lấy mẫu ADN từ sớm. Ở cái tuổi gần đất xa trời, khi quỹ thời gian không còn nhiều, tâm nguyện tìm anh của người em gái tóc bạc phơ ấy chính là lời nhắc nhở thiêng liêng về đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.

Theo lời kể bà Dần, gia đình có 3 anh em, nhưng các cuộc chiến tranh đã cướp mất hai anh em ruột thịt của bà. Người anh cả Hoàng Văn Hợi đi theo tiếng gọi của Tổ quốc từ năm 17 tuổi, gửi lại thanh xuân nơi chiến trường Điện Biên Phủ khốc liệt và nằm lại đâu đó dưới lòng đất ấy. Người em trai út sau đó cũng không qua khỏi do tai nạn bom đạn .

Nỗi đau mất con liên tiếp đã bào mòn sức khỏe và tinh thần của người mẹ, khiến cụ qua đời vào năm 1968 trong niềm khắc khoải khôn nguôi về phần mộ của con trai cả. Mang thân phận phụ nữ, lại già yếu không thể lặn lội đi khắp các nghĩa trang tìm kiếm, việc cơ quan chức năng triển khai lấy mẫu sinh phẩm ADN chính là "chiếc phao cứu sinh", là tia hy vọng cuối cùng giúp bà hoàn thành di nguyện của người mẹ quá cố.

Hy vọng rằng, với sự phát triển của khoa học công nghệ y sinh và sự nỗ lực hết mình của các cơ quan ban ngành, điều kỳ diệu sẽ đến với cụ Hoàng Thị Dần và ông Hồ Xuân Trường. Mong rằng tâm nguyện đưa các anh trở về đất mẹ Nghệ An của cụ sẽ sớm thành hiện thực, mang lại sự an lòng cho người ở lại và người đã khuất.

Thượng tá Nguyễn Công Dung – Phó Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Nghệ An cho biết, sau 7 ngày triển khai chiến dịch tại 7 điểm cố định, Công an tỉnh Nghệ An đã thu nhận hơn 17.500 mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ. Kết quả này đạt trên 90% kế hoạch đề ra, hỗ trợ đắc lực cho việc tìm kiếm và xác định danh tính của hơn 22.000 liệt sĩ. Hiện tại, một số trường hợp vẫn chưa thể lấy mẫu sinh phẩm. Nguyên nhân do liệt sĩ không còn thân nhân thuộc diện ưu tiên, hoặc thân nhân ở xa chưa kịp trở về. 

Ngoài ra, nhiều người tuổi cao, sức khỏe yếu nên không thể di chuyển đến các điểm thu nhận tập trung. Để giải quyết vấn đề này, các bộ, ngành và địa phương sẽ tiếp tục xây dựng kế hoạch lấy mẫu bổ sung trong thời gian tới.

Để chuẩn bị cho chiến dịch, dữ liệu thân nhân được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời tiếp tục đối chiếu, làm sạch thông tin nhằm hạn chế tối đa sai sót, 372 cán bộ, chiến sĩ được huy động làm việc liên tục tại các điểm thu nhận.

(Còn nữa)