Theo trang ABC, chỉ sau khoảng 1 năm ra mắt công chúng, Yuri đã có hàng nghìn khán giả tập trung tại Thượng Hải, Trung Quốc để xem cô biểu diễn trực tiếp. Trên màn hình rộng 100m tại một khán phòng ở khu vực Bến Thượng Hải, Yuri xuất hiện với hình dáng một phụ nữ trưởng thành, hát bằng tiếng Trung và tiếng Anh, đồng thời thay đổi trang phục gần như ngay lập tức. Thế nhưng, Yuri không phải người thật mà là một thần tượng ảo được tạo ra bằng AI.
Yuri xuất hiện lộng lẫy trước mọi người.
Yuri trở thành “người ảo” đầu tiên được cấp giấy tờ định danh
Đầu năm nay, Yuri trở thành "người ảo" đầu tiên tại Trung Quốc được cấp giấy tờ định danh theo chương trình thí điểm của chính quyền. Giấy tờ này bao gồm các thông tin như tên, ngày sinh, địa chỉ và đặc điểm khuôn mặt của Yuri.
Việc có danh tính chính thức giúp đội ngũ vận hành Yuri mở ví tiền kỹ thuật số phục vụ hoạt động kinh doanh, đồng thời tạo điều kiện để nhân vật này hợp tác thương mại trong nhiều lĩnh vực như thời trang, trò chơi điện tử và ô tô.
"Căn cước công dân" đầu tiên của một thần tượng ảo.
Chương trình thí điểm tại Bắc Kinh cũng đưa Yuri trở thành nghệ sĩ AI đầu tiên được cấp chứng nhận hoạt động tại Trung Quốc.
Theo báo cáo năm 2025 của Đại học Truyền thông Trung Quốc, có ít nhất 1,3 triệu doanh nghiệp tại nước này liên quan đến lĩnh vực người ảo. Tháng trước, Bắc Kinh ban hành hướng dẫn mới đối với hoạt động phát sóng và cung cấp video trực tuyến, trong đó khuyến nghị các đơn vị đăng ký danh tính cho những người ảo được sử dụng trên nền tảng.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều cơ quan Trung Quốc đưa ra các kế hoạch quản lý công nghệ người ảo, cùng với định hướng phát triển “lực lượng sản xuất chất lượng mới” và tăng cường năng lực tự chủ về AI.
Những người ủng hộ cho rằng việc định danh có thể giúp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và hạn chế các vụ lừa đảo trực tuyến. Trong khi đó, một số chuyên gia lo ngại hệ thống này có thể làm giảm tính ẩn danh của người dùng và tăng khả năng giám sát trong không gian số.
Ngày càng có nhiều "người ảo" phủ sóng trong cuộc sống.
Người ảo ngày càng phổ biến tại Trung Quốc
Được biết, lĩnh vực người ảo tại Trung Quốc đang phát triển nhanh, với quy mô thị trường ước tính khoảng 48 tỷ nhân dân tệ (khoảng 10 tỷ USD) vào năm 2025.
Công nghệ này được sử dụng trong nhiều lĩnh vực như truyền hình, livestream, phim ngắn, thương mại điện tử và nội dung tuyên truyền. Ban đầu, người dùng tạo avatar kỹ thuật số để che giấu danh tính khi xuất hiện trong video hoặc livestream. Khi công nghệ học máy phát triển, những nhân vật này dần chuyển từ các hình ảnh dẫn chương trình theo kịch bản thành những người có khả năng tương tác với khán giả theo thời gian thực.
Yuri hiện có hơn 100.000 người theo dõi trên các mạng xã hội Trung Quốc, trở thành một trong những TikToker AI được chú ý tại nước này. Một đội ngũ con người chịu trách nhiệm xây dựng, duy trì hệ thống và quản lý hoạt động tương tác của Yuri với người hâm mộ.
Lượng người theo dõi đông đảo của Yuri trên Douyin.
Theo trang Chinese Digital Human Influence Index Report, điểm khác biệt của Yuri là nhân vật này được tạo dựng bằng công nghệ AI, trong khi khuôn mặt hoặc giọng nói của nhiều "người ảo" khác lại được lấy từ người thật.
Người ảo cũng nhanh chóng được ứng dụng trong ngành livestream của Trung Quốc nhờ khả năng hoạt động liên tục 24/7 với chi phí thấp hơn so với việc sử dụng nhân sự thật. Một số cơ quan chính quyền địa phương còn triển khai các “nhân viên ảo” để trả lời câu hỏi của người dân.
Năm ngoái, Bắc Kinh sử dụng hai "người ảo" để thảo luận về Báo cáo Công tác Chính phủ, đánh dấu lần đầu công nghệ này xuất hiện tại các sự kiện chính trị lớn của Trung Quốc.
Tranh luận về trách nhiệm và quyền riêng tư
Sự phát triển nhanh của "người ảo" cũng kéo theo những tranh luận về trách nhiệm pháp lý. Báo chí Trung Quốc từng đưa tin một số video sử dụng người ảo đóng giả bác sĩ để quảng bá thông tin y tế sai lệch.
Một quảng cáo kính áp tròng sử dụng influencer AI cũng gây tranh cãi sau khi cư dân mạng đặt câu hỏi về việc một nhân vật ảo có thể khẳng định sản phẩm “mang lại cảm giác dễ chịu” như thế nào.
Các nhân vật ảo trở thành gương mặt đắt show quảng cáo.
Ngoài ra, khuôn mặt và giọng nói của một số người nổi tiếng Trung Quốc từng bị sử dụng trái phép để tạo deepfake khiêu dâm hoặc quảng cáo thương mại.
Theo Jeannie Paterson, chuyên gia thuộc Trung tâm Trí tuệ nhân tạo và Đạo đức kỹ thuật số của Đại học Melbourne, doanh nghiệp đứng sau những người ảo cần chịu trách nhiệm bởi bản thân nhân vật AI không thể bị kiện hay chịu án tù. Bà cho rằng việc định danh kỹ thuật số có thể giúp truy ngược hành vi sai phạm về đơn vị tạo ra và vận hành nhân vật đó.
Ở chiều ngược lại, Lennon Chang - chuyên gia an ninh mạng tại Đại học Deakin cảnh báo việc bắt buộc đăng ký danh tính có thể làm mất đi tính ẩn danh của người dùng. Theo ông, điều này có thể khiến doanh nghiệp và người sáng tạo tự kiểm duyệt nhiều hơn, đặc biệt khi hoạt động trực tuyến tại Trung Quốc vốn chịu sự quản lý chặt chẽ.
An An (theo abc.net.au)
