Mang pháp luật đến gần người dân
Một lời chế giễu ngoại hình, hành vi cô lập bạn cùng lớp hay đăng thông tin xúc phạm người khác trên mạng có thể bị xem là trò đùa tuổi học trò. Những hành động ấy có thể gây tổn thương cho người khác, thậm chí dẫn đến hậu quả pháp lý.
Đó là những vấn đề tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài, giảng viên Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng, đưa vào các buổi tuyên truyền pháp luật cho học sinh. Cô lựa chọn tình huống quen thuộc, lồng ghép các quy định để các em nhận diện hành vi bạo lực, hiểu trách nhiệm của mình và biết cách ứng xử khi gặp nguy hiểm.

Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài, giảng viên Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng, có hơn 15 năm tham gia các hoạt động phổ biến pháp luật và phục vụ cộng đồng.
Tại Trường THCS Lê Lợi, THCS Nguyễn Văn Cừ và THPT Trần Phú, nội dung phổ biến tập trung vào bạo lực học đường, lừa đảo và mất an toàn trên không gian mạng.
Bạo lực học đường không chỉ là đánh nhau. Chế giễu ngoại hình, xúc phạm danh dự, cô lập bạn bè hay đăng thông tin nhằm làm nhục người khác cũng là những hành vi cần được nhận diện, ngăn chặn. Qua từng tình huống, học sinh hiểu hơn về hậu quả của những việc tưởng chừng nhỏ nhặt và trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội.
Là báo cáo viên pháp luật của Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, cô Tài còn tham gia tuyên truyền tại nhiều địa bàn, trong đó có vùng sâu, vùng xa và nơi sinh sống của đồng bào dân tộc thiểu số. Nội dung mỗi buổi được lựa chọn theo nhu cầu tìm hiểu của người nghe.
Tại xã Tam Hải, cô tập trung vào phòng ngừa lừa đảo, những nguy cơ mất an toàn trên mạng, giúp người dân thận trọng hơn khi tiếp nhận thông tin và giao dịch trực tuyến.
Ở xã Đông Giang, câu chuyện pháp luật gắn với đất đai, bồi thường, hỗ trợ tái định cư và giải phóng mặt bằng. Đây là những vấn đề liên quan trực tiếp đến tài sản, đời sống người dân. Nắm rõ quy định, người dân có thêm cơ sở thực hiện quyền, nghĩa vụ và hạn chế vướng mắc do thiếu thông tin.
Còn tại phường An Hải và xã Hòa Vang, cô phổ biến nội dung về Luật Dân số, chính sách an sinh xã hội cho cán bộ làm công tác dân số và người dân.

Không chỉ giảng dạy tại đại học, tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài còn trực tiếp phổ biến kiến thức pháp luật cho học sinh, người dân tại nhiều địa phương ở Đà Nẵng.
Riêng năm 2026, cô thực hiện 9 buổi tuyên truyền pháp luật, tiếp cận hơn 7.000 học sinh và 400 người dân tại Đà Nẵng. Mỗi nhóm người nghe có mối quan tâm riêng, đòi hỏi người truyền đạt lựa chọn cách giải thích phù hợp, gắn quy định với những việc họ gặp trong đời sống.
Hiện cô là giảng viên chính, Trưởng ngành Giáo dục công dân và Pháp luật, Khoa Sử - Địa - Chính trị, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng. Bên cạnh giảng dạy, nghiên cứu, cô có hơn 15 năm tham gia hoạt động phục vụ xã hội, cộng đồng. Năm 2026, cô được Hội Luật gia Việt Nam trao tặng Kỷ niệm chương, ghi nhận những đóng góp ấy.
Khi nghiên cứu pháp luật gắn với bảo vệ con người
Không chỉ truyền đạt kiến thức trong các buổi tuyên truyền, tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài còn dành sự quan tâm cho những vấn đề pháp lý liên quan đến người lao động, đặc biệt là nguy cơ bị lừa đảo, bóc lột và cưỡng bức lao động. Cô là tác giả cuốn sách Phòng, chống lao động cưỡng bức – Lý luận và thực tiễn được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản.
Đằng sau những lời mời gọi việc nhẹ, lương cao, cơ hội làm việc ở nước ngoài có thể là những chiếc bẫy mà người lao động khó nhận diện khi thiếu thông tin.

Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài dành nhiều tâm huyết nghiên cứu các vấn đề pháp lý liên quan đến quyền con người, đặc biệt là phòng, chống lao động cưỡng bức và bảo vệ người lao động.
Có trường hợp người lao động bị dụ dỗ bằng những lời hứa hẹn hấp dẫn, nhưng sau khi ra nước ngoài lại bị thu giữ giấy tờ, khống chế, ép buộc làm việc, thậm chí bị cưỡng ép tham gia các hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Những nguy cơ ấy cho thấy việc bảo vệ người lao động không chỉ đặt ra khi hành vi vi phạm đã xảy ra, mà còn cần bắt đầu bằng khả năng nhận diện và phòng ngừa.
Trong cuốn sách, cô Tài đi sâu phân tích những vấn đề lý luận về lao động cưỡng bức, đối chiếu các quy định của pháp luật Việt Nam với pháp luật quốc tế, đánh giá thực tiễn thực hiện và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả phòng, chống.
Đáng chú ý, cuốn sách làm rõ mối quan hệ giữa phòng, chống lao động cưỡng bức với bảo vệ quyền con người và phòng, chống mua bán người.
Từ góc độ nghiên cứu pháp lý, công trình hướng đến việc nhận diện những hình thức xâm phạm quyền của người lao động, đồng thời góp phần hoàn thiện các giải pháp bảo vệ con người trước nguy cơ bị bóc lột sức lao động.
Cuốn sách không chỉ phục vụ hoạt động nghiên cứu khoa học mà còn là tài liệu tham khảo cho giảng viên, sinh viên, nhà quản lý và những người làm công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật.
Nếu những buổi tuyên truyền tại trường học, địa phương giúp người nghe nhận diện các nguy cơ trong cuộc sống, thì công trình nghiên cứu về lao động cưỡng bức tiếp cận vấn đề ở chiều sâu pháp lý, làm rõ cơ sở để phòng ngừa và bảo vệ quyền lợi của người lao động.
Hai công việc có hình thức khác nhau nhưng cùng hướng đến một mục tiêu: đưa hiểu biết pháp luật trở thành công cụ giúp con người chủ động bảo vệ mình.

Kỷ niệm chương của Hội Luật gia Việt Nam và cuốn sách Phòng, chống lao động cưỡng bức – Lý luận và thực tiễn ghi dấu những đóng góp của tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài trong hoạt động pháp luật và nghiên cứu khoa học.
Nhìn lại hành trình hơn 15 năm tham gia các hoạt động cộng đồng của cô Tài, dấu ấn không chỉ nằm ở những buổi tuyên truyền hay công trình nghiên cứu. Đó còn là sự gắn kết giữa kiến thức được giảng dạy, những vấn đề được nghiên cứu với nhu cầu thực tế của xã hội.
Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, câu chuyện của tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài gợi lên một khía cạnh khác trong công việc của người thầy: không chỉ truyền đạt kiến thức cho sinh viên mà còn góp phần đưa tri thức đến với cộng đồng.
Hiện nay, với vai trò Trưởng ngành Giáo dục công dân - Pháp luật, Khoa Sử - Địa - Chính trị, Trường Đại học Sư phạm - ĐH Đà Nẵng; cô Tài quan điểm giảng đường không phải là không gian duy nhất để truyền đạt kiến thức.
Những buổi phổ biến pháp luật ở trường học, khu dân cư, vùng sâu, vùng xa cũng là nơi kiến thức chuyên môn được vận dụng vào đời sống.
Và khi một người hiểu hơn về quyền lợi của mình, biết nhận diện nguy cơ và tìm cách tự bảo vệ, những kiến thức pháp luật được truyền đạt đã có thêm ý nghĩa ngoài trang sách.
Đưa kiến thức pháp luật trở thành giá trị thiết thực cho cộng đồng
Ông Nguyễn Bá Sơn, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, cho biết, điểm đáng quý ở tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài là sự kết hợp giữa năng lực chuyên môn, tâm huyết của người làm giáo dục và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Cô không chỉ nghiên cứu, giảng dạy pháp luật mà còn chủ động đưa kiến thức đến với những người thực sự cần, nhất là học sinh, người dân vùng sâu, vùng xa. Cách truyền đạt gần gũi, gắn với những tình huống thực tế giúp người dân hiểu rõ hơn quyền, nghĩa vụ và biết vận dụng pháp luật để bảo vệ mình. Đây là đóng góp thiết thực, thể hiện vai trò và trách nhiệm xã hội của người trí thức.