Washington, đang mắc kẹt trong cuộc xung đột với Tehran kể từ khi lực lượng Mỹ và Israel mở các đợt không kích quy mô lớn nhằm vào Iran từ ngày 28/2, vẫn chưa thể phá vỡ thế bế tắc hay đạt được tiến triển nào trong việc chấm dứt cuộc xung đột đã làm rung chuyển Trung Đông và khiến giá năng lượng leo thang.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước các phóng viên tại Nhà Trắng ở Washington, DC vào ngày 15/5. (Ảnh: AFP qua Aljazeera)
"Đối với Iran, thời gian đang cạn dần, và họ tốt hơn hết nên hành động nhanh chóng, nếu không sẽ không còn gì sót lại của họ", ông Trump viết trên nền tảng Truth Social. "Thời gian là yếu tố sống còn!"
Cuộc xung đột đã dẫn tới việc phong tỏa trên thực tế eo biển chiến lược Hormuz ( tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu xuất khẩu toàn cầu) đồng thời kéo Israel và Lebanon vào một cuộc xung đột phụ căng thẳng.
Chính quyền Iran, lực lượng bảo trợ của Hezbollah, đã yêu cầu một lệnh ngừng bắn lâu dài tại Lebanon trước khi đạt bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với ông Trump, người đang thất vọng vì Tehran từ chối chấp nhận một thỏa thuận theo các điều kiện của Washington.
Một quan chức quân đội Israel cho biết hôm Chủ nhật rằng Hezbollah đã phóng khoảng 200 quả đạn và rocket nhằm vào Israel, bất chấp việc Israel và Lebanon đã đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn.
Bộ Y tế Lebanon cho biết, các cuộc không kích mới của Israel nhằm vào miền nam nước này hôm Chủ nhật đã khiến 5 người thiệt mạng.
Theo giới chức Lebanon, các cuộc tấn công của Israel kể từ khi chiến sự bùng phát đã khiến hơn 2.900 người thiệt mạng tại Lebanon, trong đó có khoảng 400 người thiệt mạng kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực hôm 17/4.
"Không có nhượng bộ thực chất"
Washington và Tehran đã nhất trí ngừng bắn từ ngày 8/4, nhưng các cuộc đàm phán hòa bình rơi vào bế tắc và những vụ tấn công lẻ tẻ vẫn tiếp diễn.
Truyền thông Iran hôm Chủ nhật cho biết, Mỹ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ cụ thể nào trong phản hồi mới nhất đối với đề xuất nghị trình đàm phán nhằm chấm dứt xung đột do Tehran đưa ra.
Hãng tin Fars cho biết, Washington đã trình một danh sách gồm 5 điểm, trong đó yêu cầu Iran chỉ được duy trì hoạt động một cơ sở hạt nhân và chuyển toàn bộ kho uranium làm giàu ở cấp độ cao sang Mỹ.
Washington cũng từ chối giải phóng "dù chỉ 25%" tài sản bị phong tỏa của Iran ở nước ngoài hoặc bồi thường cho những thiệt hại mà Iran phải gánh chịu trong xung đột, theo Fars.
Trong khi đó, hãng tin Mehr nhận định: "Mỹ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ hữu hình nào nhưng lại muốn giành được những nhượng bộ mà họ không thể đạt được trong xung đột, điều này sẽ dẫn tới bế tắc trong đàm phán".
Ngày Chủ nhật tiếp tục chứng kiến tình trạng bất ổn tại nhiều nơi trong khu vực. Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái đã gây cháy gần một nhà máy điện hạt nhân tại tiểu vương quốc Abu Dhabi, song giới chức cho biết không có thương vong hay ảnh hưởng tới mức độ phóng xạ.
Các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn sở hữu máy bay không người lái (UAV) đang hoạt động tại Iraq, trong khi các đồng minh của Tehran ở Yemen - phiến quân Houthi cũng sở hữu UAV có khả năng tác chiến.
Pakistan đang tích cực đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Iran và Mỹ. Bộ trưởng Nội vụ Pakistan, Mohsin Naqvi, hôm Chủ nhật đã gặp trưởng đoàn đàm phán Iran đồng thời là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf tại Tehran.
Trong bài đăng trên mạng xã hội sau cuộc gặp, ông Ghalibaf cho rằng các hành động quân sự Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã làm mất ổn định toàn bộ Trung Đông.
"Một số chính phủ trong khu vực từng tin rằng sự hiện diện của Mỹ sẽ mang lại an ninh cho họ, nhưng các diễn biến gần đây cho thấy sự hiện diện đó không những không thể bảo đảm an ninh mà còn tạo ra nền tảng cho bất ổn", ông nói.
Thế Hải (Theo France24, Euronews, Aljazeera)
