Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày Chủ nhật cho biết, ông dự kiến các cuộc đàm phán với Iran sẽ nối lại vào tuần tới, bất chấp việc bác đề xuất của Tehran về một lệnh ngừng bắn kéo dài 7 ngày, sau đó mở lại eo biển Hormuz. Ông Trump đã đề cập khả năng nối lại các cuộc không kích nhằm vào Iran, nhưng nói với Axios rằng ông dự kiến các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục.
Các quan chức Iran đã mang tới Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York một kế hoạch ngừng bắn 7 ngày, sau đó mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.
Ông Trump bác bỏ kế hoạch này và từng đề cập khả năng nối lại các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu của Iran, nhưng nói với Axios rằng ông kỳ vọng các cuộc đàm phán sẽ nối lại.
"Họ muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng đó không phải là thỏa thuận mà tôi muốn đạt được", ông Trump nói với Axios. "Đó có thể là điều chúng tôi đã đồng ý cách đây một năm".
"Họ đã đi quá xa", ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn được công bố hôm Chủ nhật.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trở về Nhà Trắng sau chuyến đi đến Tennessee, ngày 26/9/2026. (Ảnh: Alex WROBLEWSKI, AFP qua France24)
Dẫn lời các nguồn tin am hiểu vấn đề, Axios đưa tin các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Washington và Tehran có thể diễn ra sớm nhất vào thứ Hai (giờ địa phương).
Ngày Chủ nhật, Iran vẫn giữ nguyên các điều kiện để mở lại eo biển Hormuz, khiến cuộc xung đột ở Trung Đông rơi vào thế bế tắc, trong khi giao tranh vẫn diễn ra dữ dội tại Yemen.
"Chúng tôi sẽ không lùi bước"
Hormuz là một điểm nghẽn hàng hải quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu và hiện trở thành tâm điểm trong cuộc xung đột giữa Washington và Tehran, bắt đầu cách đây gần 7 tháng khi Mỹ và Israel tiến hành một loạt cuộc tập kích nhằm vào Iran.
Theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, kế hoạch của Tehran kêu gọi chấm dứt mọi hành động thù địch tại Trung Đông, bao gồm cả tại Lebanon, đồng thời khôi phục các điều kiện của một thỏa thuận ngừng bắn trước đó đã đổ vỡ.
Thỏa thuận này, vốn sụp đổ trong các cuộc giao tranh liên quan đến eo biển Hormuz, quy định việc giải phóng các tài sản của Iran đang bị phong tỏa, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran và chấm dứt hoạt động phong tỏa hải quân của Mỹ.
"Các điều kiện của chúng tôi rất rõ ràng và mọi động thái hướng tới việc mở lại eo biển Hormuz đều phụ thuộc vào việc những điều kiện này được đáp ứng. Chúng tôi sẽ không lùi bước trước những điều kiện đó", ông Araghchi nói hôm Chủ nhật, theo đài truyền hình nhà nước IRIB.
"Chúng tôi chưa bao giờ đóng cánh cửa ngoại giao hay đàm phán, nhưng đồng thời, chúng tôi cũng chưa bao giờ từ bỏ các quyền của mình".
Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cáo buộc Tehran đòi hỏi quá nhiều để đổi lấy việc quay trở lại bàn đàm phán.
"Tôi cho rằng đây là một nỗ lực khá hoài nghi nhằm đưa ra một đề xuất mà họ biết là không thể chấp nhận được. Họ yêu cầu chấm dứt phong tỏa, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, trong đó có các lệnh trừng phạt quốc tế, và được tiếp cận hàng tỷ USD tài sản, chỉ để đổi lấy việc đàm phán", ông nói với NBC News trong cuộc phỏng vấn được phát sóng hôm Chủ nhật.
"Tôi nghĩ điều đó khá dễ hiểu khi Tổng thống lần này không còn nhiều niềm tin, sau khi chúng tôi vừa thử cách đây vài tháng".
Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày Chủ nhật cho biết đã bắt giữ một thiết bị lặn không người lái của Mỹ tại eo biển Hormuz.
IRGC cho biết phương tiện dưới nước này được sử dụng "cho mục đích do thám", đồng thời nói rằng thiết bị hiện "nằm trong tay các chuyên gia của lực lượng để khôi phục dữ liệu".
"Công cụ gây sức ép"
Washington và Tehran đã ký một bản ghi nhớ vào tháng 6 nhằm chấm dứt cuộc xung đột, mở lại eo biển Hormuz và khởi động các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.
Tuy nhiên, thỏa thuận nhanh chóng đổ vỡ sau đó khi Iran nổ súng nhằm vào các tàu thương mại tại Hormuz, với cáo buộc những tàu này đi chệch khỏi tuyến đường được phê duyệt qua eo biển.
Iran yêu cầu các tàu phải được cấp phép trước khi đi qua, với lý do an ninh và chủ quyền.
Những tàu từ chối tuân thủ thường xuyên trở thành mục tiêu tấn công, trong khi Mỹ thỉnh thoảng tiến hành các cuộc không kích vào các khu vực ven biển Iran để đáp trả.
Phát biểu tại Liên Hợp Quốc, ông Araghchi cho biết, Iran đã thông qua Qatar chuyển tới Mỹ một kế hoạch cụ thể kéo dài 7 ngày, đồng thời nói: "Giờ đây, lựa chọn thuộc về Mỹ".
Hossein Mohebi, người phát ngôn của IRGC, được hãng thông tấn Tasnim dẫn lời nói: "Chúng tôi sẽ không ngừng trừng phạt Mỹ cho đến khi 7 điều kiện của Iran được đáp ứng".
Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với AFP hôm thứ Ba tuần trước, ông Mohebi cho biết, chấm dứt các hành động thù địch tại Yemen cũng nằm trong số những yêu cầu của Tehran.
Thế Hải (Theo France 24, AFP và Trtworld)
