Ảnh: Pexels.
Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ đề cập về vấn đề vấn đề trao đổi vũ khí với đảo Đài Loan, một vấn đề nhạy cảm gây căng thẳng lâu nay cho quan hệ Mỹ-Trung, trong cuộc họp với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến viếng thăm vào cuối tuần này.
Bên cạnh đó, ông cũng dự kiến sẽ thảo luận về các vấn đề khác như vấn đề cuộc xung đột Mỹ-Iran, trí tuệ nhân tạo, vũ khí hạt nhân, và cân nhắc gia hạn thỏa thuận trao đổi các loại khoáng sản quan trọng.
Đây sẽ là lần đầu tiên nguyên thủ hai cường quốc với nền kinh tế lớn nhất thế giới này gặp mặt trong 6 tháng qua, nhằm ổn định hóa quan hệ giữa hai nước vốn đã trở nên căng thẳng do các bất đồng về thương mại, cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran và các vấn đề khác.
Ông Trump và ông Tập Cận Bình đã gặp mặt trực tiếp lần cuối vào tháng 10/2025 tại Hàn Quốc và vào thời điểm đó, hai nhà lãnh đạo này đã thống nhất tạm ngừng cuộc chiến thương mại giữa hai nước.
Ông Trump dự kiến sẽ tới Bắc Kinh vào thứ Tư ngày 14/5 tới, và cuộc gặp được dự kiến sẽ được tổ chức vào thứ Năm và thứ Sáu sau đó. Đây sẽ là lần đầu tiên ông Trump công du tới Trung Quốc từ sau năm 2017.
Các quan chức cho biết chính phủ hai nước được kỳ vọng sẽ đưa ra quyết định hợp tác về thương mại và đầu tư, và chính phủ Trung Quốc được kỳ vọng sẽ công bố về quyết định thu mua máy bay Boeing cũng như các sản phẩm năng lượng và nông nghiệp của Mỹ.
Một quan chức cũng cho biết đã có một số kế hoạch thành lập Ủy ban Thương mại và Ủy ban Đầu tư giữa hai nước, tuy nhiên những kế hoạch này vẫn cần được cải thiện trước khi đạt tiêu chuẩn.
Bên cạnh đó, chính phủ hai nước cũng sẽ thảo luận về việc gia hạn một thỏa thuận đình chiến trong cuộc chiến thương mại, cho phép chính phủ Mỹ tiếp tục mua đất hiếm từ Trung Quốc.
Thỏa thuận này đã được ký kết giữa hai nước vào mùa Thu năm 2025, và đã có hiệu lực kể từ thời điểm đó tới nay. Các quan chức cho biết chưa rõ về khả năng thỏa thuận này sẽ được quyết định gia hạn trong tuần này, tuy nhiên họ tin rằng quyết định gia hạn chắc chắn sẽ được đưa ra, và họ "sẽ công bố về quyết định gia hạn vào thời điểm phù hợp".
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington đã từ chối các yêu cầu bình luận.
Bên cạnh những vấn đề trên, ông Trump cũng dự kiến sẽ đề cập tới một số vấn đề nhạy cảm đã gây căng thẳng cho quan hệ hai nước từ lâu, bao gồm vấn đề thỏa thuận trao đổi vũ khí giữa Mỹ và đảo Đài Loan, cuộc chiến tại Iran, và vấn đề về vũ khí hạt nhân.
Chính phủ Trung Quốc tiếp tục giữ vững quan hệ với chính phủ Iran, và là khách hàng tiêu thụ dầu chính của Iran. Ông Trump đã thường xuyên kêu gọi chính phủ Trung Quốc hối thúc chính quyền Tehran ký kết thỏa thuận hòa bình với chính quyền Washington và kết thúc cuộc chiến bùng nổ trong cuối tháng 2/2026 giữa Mỹ-Israel và Iran.
Đồng thời, ông Tập Cận Bình cũng đã thể hiện sự thiếu thỏa mãn về quan hệ giữa chính quyền Washington và đảo Đài Loan. Chính phủ Mỹ là nhà cung cấp vũ khí chính cho Đài Bắc, và trong tháng 12/2025 vừa rồi, ông Trump đã tuyên bố sẽ cung cấp gói viện trợ vũ khí cho Đài Bắc với trị giá chưa từng có trong lịch sử ở mức 11 tỷ USD.
Mặc dù chính phủ Trung Quốc lên án những quyết định của Mỹ về viện trợ vũ khí cho Đài Loan, chính phủ Mỹ nhìn chung không đưa ra công nhận chính thức nào về chủ quyền hòn đảo này, và đã kêu gọi các chính quyền liên quan giải quyết các vấn đề xoay quanh hòn đảo này một cách hòa bình.
Trả lời câu hỏi về khả năng căng thẳng Mỹ-Trung sẽ bùng nổ về vấn đề Mỹ viện trợ vũ khí cho đảo Đài Loan, ông Trump phát biểu: "Tôi không nghĩ điều đó sẽ xảy ra. Tôi nghĩ rằng mọi điều sẽ ổn. Quan hệ giữa tôi và ông Tập Cận Bình là rất vững mạnh. Ông ấy hiểu tôi không muốn [việc bùng nổ căng thẳng] xảy ra".
Bên cạnh đó, các cố vấn trong chính quyền tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã thể hiện nhiều lo ngại xoay quanh việc những mô hình trí tuệ nhân tạo tối tân đang được phát triển tại Trung Quốc, và họ tin rằng chính phủ hai nước cần có "một kênh đối thoại" để tránh xảy ra xung đột xoay quanh cách hai nước sử dụng các mô hình trí tuệ nhân tạo này.
Ngoài ra, chính quyền Washington cũng mong muốn đặt ra các thảo luận với chính quyền Bắc Kinh về vấn đề vũ khí hạt nhân, tuy nhiên, chính phủ Trung Quốc vẫn tiếp tục giữ quan điểm không sẵn sàng thảo luận về kho vũ khí hạt nhân của họ. Theo một quan chức Mỹ, qua các kênh riêng tư, chính phủ Trung Quốc đã thể hiện không có ý định thảo luận về thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân hay những thỏa thuận tương tự trong thời điểm hiện tại.
Nguyễn Quang Minh (Theo: Reuters, Al Jazeera)
