Trong bối cảnh xung đột tiếp diễn ở châu Âu, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18/10 đã lên tiếng bảo vệ quyết định nới lỏng một số biện pháp trừng phạt bổ sung đối với Nga, đồng thời tiếp tục cho rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky không muốn chấm dứt giao tranh.
"Quyết định của tôi đối với Nga rất đơn giản. Tôi đang trong quá trình đàm phán hòa bình cho cuộc chiến giữa Nga và Ukraine, và tôi không muốn thực hiện bất kỳ hành động nào một cách thiếu khôn ngoan, khiến Nga rời bỏ bàn đàm phán", Tổng thống Mỹ viết trên nền tảng Truth Social.
"Ông Zelensky chẳng bận tâm đến điều đó; thực lòng mà nói, với tất cả số tiền mà châu Âu vẫn thường xuyên rót cho ông ta… ông ta không hề muốn chấm dứt cuộc chiến này, và có lẽ chưa bao giờ thực sự muốn như vậy", ông Trump nói thêm.
Những phát biểu của ông Trump được đưa ra sau khi người đứng đầu Nhà Trắng ký một sắc lệnh hành pháp vào ngày 16/10, tạm hoãn một gói biện pháp trừng phạt mới trên quy mô lớn nhắm vào nền kinh tế Nga.
Vị Tổng thống cũng đã tạm thời dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với dầu diesel của Nga, cho phép nguồn cung này tiếp cận thị trường toàn cầu nhằm hạ giá nhiên liệu trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào ngày 3/11.
Những điều này đã vấp phải phản ứng gay gắt từ Kiev và các đồng minh, làm gia tăng căng thẳng trong mối quan hệ giữa ông Trump và ông Zelensky.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: UAWire
Trong ngày 18/10, ông Zelensky cảnh báo rằng Ukraine sẽ thua trong cuộc chiến phòng thủ chống lại Nga nếu Mỹ thay đổi lập trường và quay sang ủng hộ Moscow.
"Nếu Mỹ đứng về phía Nga, tất nhiên chúng tôi sẽ không thể giành chiến thắng", ông Zelensky phát biểu trong chương trình Meet the Press trên NBC News, đồng thời gọi việc rút lại sự hỗ trợ từ phía Mỹ là "một sai lầm lịch sử và là một bi kịch lớn".
Ông cho biết, Washington đã nối lại việc chia sẻ thông tin tình báo sau một khoảng thời gian bị "gián đoạn", đồng thời nói thêm rằng Ukraine đã bỏ lỡ các thông tin tình báo quan trọng về các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo trong suốt 3 ngày.
Tổng thống Zelensky chỉ trích các hạn chế từ phía Mỹ gây ảnh hưởng đến nỗ lực chiến đấu của Ukraine. "Chúng ta là đối tác chiến lược, nhưng chúng tôi không thể hoan nghênh khi có ai đó quay lưng lại với Ukraine", ông nhấn mạnh.
Song song với đó, trong bối cảnh căng thẳng bao trùm liên quan đến sự ủng hộ của Mỹ dành cho Ukraine, Tổng thống Zelensky vẫn gửi lời cảm ơn tới chính quyền Trump vì đã khôi phục hoạt động chia sẻ thông tin tình báo giữa hai nước.
"Chỉ có Mỹ mới sở hữu nguồn thông tin tình báo độc nhất vô nhị này để thông báo cho phía chúng tôi mỗi khi Nga sử dụng tên lửa đạn đạo", ông Zelensky chia sẻ.
"Hiện tại mọi thứ đã hoạt động trở lại. Chúng tôi vô cùng biết ơn vì điều này", ông Zelensky nói.
Đồng thời, ông cho biết Ukraine vẫn đang phải đối mặt với các hạn chế về tốc độ đối với việc sử dụng Starshield – phiên bản quân sự của hệ thống Internet vệ tinh Starlink do SpaceX phát triển.
Khi được hỏi liệu Tổng thống Mỹ Trump hay Giám đốc điều hành SpaceX, ông Elon Musk, có phải là người trực tiếp ra lệnh áp đặt các hạn chế này hay không, ông Zelensky cho biết ông không rõ, nhưng tin rằng "cả hai" đều có liên quan.
Ông nói thêm rằng nếu ông Trump quyết định dỡ bỏ các hạn chế này, dịch vụ sẽ trở lại trạng thái như trước đây.
Trong các phát biểu vào ngày 18/10, ông Zelensky cũng bày tỏ hy vọng rằng các cuộc đàm phán với Mỹ có thể diễn ra vào tuần tới, bất chấp những khó khăn hiện tại giữa Kiev và Washington.
"Tôi hoàn toàn cởi mở với điều này, ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn hiện nay", ông nói, đồng thời dự đoán một cuộc gặp có thể diễn ra vào ngày 20-21/10.
Ông Zelensky cũng bác bỏ các tuyên bố từ Điện Kremlin – đôi khi được ông Trump lặp lại – cho rằng ông phản đối các cuộc bầu cử dân chủ tại Ukraine.
Ông khẳng định, nếu Mỹ và Nga cho rằng Ukraine phải tổ chức bầu cử trong thời chiến, thì Moscow phải chấp nhận một lệnh ngừng bắn vô điều kiện kéo dài 60 ngày đối với Kiev.
Nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh rằng khoảng thời gian tối thiểu 60 ngày là cần thiết để Ukraine sửa đổi luật pháp, chuẩn bị cơ sở hạ tầng bầu cử và đảm bảo các binh sĩ có cơ hội thực hiện quyền bỏ phiếu.
"Nếu các vị cho rằng tôi không muốn bầu cử thì điều đó không đúng, và cũng không công bằng", ông Zelensky nói.
Ông cũng cho biết ông sẽ tiếp tục tranh cử nếu các cuộc bầu cử diễn ra trong thời chiến, với lý do đó là trách nhiệm phải tiếp tục bảo vệ đất nước mình.
Minh Đức (Theo The Guardian, Kyiv Independent)
