Panama -

Panama - "thiên đường thuế" lý tưởng cho giới siêu giàu?

Nguyễn Lê Tùng Phong
Thứ 2, 11/10/2021 | 17:28
Panama một lần nữa trở thành một địa điểm đáng chú ý sau khi Hồ sơ Pandora cáo buộc công ty luật Alcogal tại nước này che giấu tài sản của nhiều chính khách.

Trong Hồ sơ Pandora vừa được hé lộ vừa qua về khối tài sản khổng lồ được giấu ở nước ngoài của nhiều chính khách, quan chức và tỷ phú, cái tên Alcogal hiện lên khá nổi bật về lượng tài liệu và số chính khách mà công ty này cung cấp dịch vụ - 2.185.783 bản ghi và 161/334 chính khách có tên trong hồ sơ. 

Alcogal, hay còn được gọi với tên đầy đủ Alemán, Cordero, Galindo & Lee, là công ty luật có trụ sở tại Panama - một trong số những quốc gia thường xuyên được sử dụng để né thuế nhờ các "công ty ma". Công ty luật này đã trở thành một trong những tâm điểm của Hồ sơ Pandora, giống như Mossack Fonseca trong Hồ sơ Panama trước đó vào năm 2017.

Vậy yếu tố nào đã dẫn đến việc Panama trở thành địa điểm hấp dẫn cho tài sản cần né thuế đến vậy, và Alcogal đóng vai trò thế nào trong đó?  

“Thiên đường thuế” Panama

Khái niệm “thiên đường thuế” thường được hiểu theo nhiều nghĩa trong các ngữ cảnh nhất định do mức độ phức tạp của vấn đề tài chính toàn cầu, nhưng theo “định nghĩa truyền thống” có nghĩa là một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ có mức thuế thực tế thấp hoặc bằng không, che giấu kỹ càng thông tin về các cá nhân là chủ hoặc người nước ngoài tham gia các thực thể tài chính tại đây, và có mức độ thiếu minh bạch nhất định.

Những điều này sẽ lôi kéo các cá nhân và doanh nghiệp nước ngoài sử dụng dịch vụ hoặc "công ty ma"/quỹ tín thác nhằm đưa tài sản của mình tới “thiên đường thuế”, qua đó tránh được nhiều khoản thuế tại quốc gia gốc.

Với hậu quả là một lượng lớn tài sản chịu thuế biến mất, các “thiên đường thuế” trở thành vấn đề nhức nhối đối với chính quyền và người dân nhiều quốc gia, đặc biệt là khi một số chính khách dùng chúng để tẩu tán tài sản tham nhũng hoặc thiếu minh bạch.

Panama bắt đầu trở thành một nơi như vậy từ đầu thế kỷ 20, khi nước này cho phép tàu thuyền nước ngoài đăng ký hoạt động nhằm tránh nghĩa vụ thuế và các quy định khác. Dần dần, luật pháp Panama cho phép người nước ngoài lập doanh nghiệp ngoại biên và không phải nộp thuế, miễn là chỉ hoạt động ngoài Panama. 

Vào những năm 1970 và 1980, Panama trở thành một trung tâm cung cấp nhiều dịch vụ tài chính ngoại biên, bao gồm lập công ty và các loại quỹ cùng dịch vụ ngân hàng ngoại biên, theo Investopedia. Luật về bảo mật thông tin tài chính và doanh nghiệp nước ngoài cũng tạo điều kiện cho quốc gia này trở thành nơi che giấu tài sản - danh sách các cổ đông của công ty và quỹ đặt tại Panama không cần được đăng ký công khai, và quy định về bảo mật thông tin chủ tài khoản nước ngoài rất chặt chẽ. 

Những hé lộ trước đó

Thế giới - Panama - 'thiên đường thuế' lý tưởng cho giới siêu giàu?

Jürgen Mossack (trái) và Ramón Fonseca (phải), 2 nhà sáng lập công ty luật Mossack Fonseca. Ảnh: ICIJ

Vào tháng 4/2016, Hiệp hội Nhà báo Điều tra Quốc tế (ICIJ) đã công bố Hồ sơ Panama - 11,5 triệu tài liệu rò rỉ từ công ty luật có trụ sở tại Panama Mossack Fonseca. Hồ sơ Panama bao gồm thông tin về hơn 214.000 công ty ngoại biên có liên quan đến các cá nhân từ hơn 200 quốc gia. Nhiều người trong số đó là các chính khác, quan chức, và thậm chí là nguyên thủ quốc gia - như Thủ tướng Iceland và Thủ tướng Pakistan.

Dù việc lập công ty và quỹ tín thác ngoại biên không bị cấm, một số công ty có liên quan đến Mossack Fonseca đã bị phát hiện được dùng để lừa đảo, rửa tiền, trốn thuế cùng một số hoạt động tội phạm khác. Điều này đã dẫn đến việc Mossack Fonseca phải đóng cửa năm 2018, cùng với đó là 2 nhà sáng lập Jürgen Mossack và Ramón Fonseca bị điều tra và cáo buộc tội trốn thuế và rửa tiền.

Chính quyền Panama cũng đã có động thái phản ứng với Hồ sơ Panama ngoài việc điều tra các đối tượng nghi vấn được hé lộ. Một số quan chức cho rằng đây là hành động tấn công vào hệ thống dịch vụ tài chính hợp pháp của Panama và làm tổn hại đến hình ảnh đất nước. 

Hồ sơ Pandora và Alcogal 

Khi Hồ sơ Pandora được công khai gần đây, Alcogal trở nên nổi bật vì số lượng bản ghi liên quan và số các chính khách sử dụng dịch vụ của công ty này. 

Theo ICIJ, Alcogal đã cung cấp dịch vụ của mình cho các nhân vật liên quan đến bê bối tham nhũng của tập đoàn Odebrecht tại Brazil, vụ bê bối tham nhũng FIFA năm 2015, và quá trình biển thủ tài sản công tại Venezuela. 

Thế giới - Panama - 'thiên đường thuế' lý tưởng cho giới siêu giàu? (Hình 2).

Hãng luật Alcogal là một trong những công ty nằm ở tâm điểm Hồ sơ Pandora.

Cụ thể hơn, Alcogal bị cáo buộc đã giúp lập 2 công ty ma Odebrecht sử dụng để đưa 30 triệu USD tiền hối lộ với mục đích thắng thầu các dự án công tại Panama. Alcogal cũng là đơn vị đăng ký Firelli International Limited - một cổ đông lớn của công ty này là cựu chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Brazil đã bị bắt vào năm 2015 do liên quan đến bê bối tham nhũng FIFA.

Alcogal cũng từng thành lập hơn 200 công ty ma do yêu cầu của ngân hàng Banca Privada d'Andorra, các công ty này sau đó được sử dụng bởi một số quan chức Venezuela nhằm biển thủ tài sản công và rửa tiền. Alcogal cắt đứt quan hệ với các công ty này sau khi Banca Privada d'Andorra bị giới chức Mỹ cho vào danh sách đen do lo ngại về rửa tiền năm 2015. 

Phản ứng lại các cáo buộc dựa trên Hồ sơ Pandora, Alcogal nói rằng công ty này luôn tuân thủ pháp luật ở các quốc gia đang hoạt động, đồng thời thực hiện các hành động vào báo cáo đầy đủ khi phát hiện khách hàng mang rủi ro cao, cho dù bản chất mối quan hệ hay dịch vụ như thế nào đi nữa.

Liệu Hồ sơ Pandora có khiến giới tinh hoa chùn tay?

Thứ 5, 07/10/2021 | 12:24
Hồ sơ Panama đã có ảnh hưởng nhất định đến một số nhân vật, tuy nhiên ICIJ cho rằng không nên trông đợi những biến cố đến từ Hồ sơ Pandora sẽ ngay lập tức xảy ra.

Giới chính trị thế giới phản ứng với Hồ sơ Pandora

Thứ 4, 06/10/2021 | 11:41
Ngay sau khi được công khai, “Hồ sơ Pandora” - tài liệu về tài sản nước ngoài của giới tinh hoa khắp thế giới - đã gây nhiều phản ứng từ các chính khách được gọi tên

"Hồ sơ Pandora" tiết lộ tài sản ngoại biên khổng lồ của giới tinh hoa

Thứ 3, 05/10/2021 | 11:43
Khối dữ liệu khổng lồ của “Hồ sơ Pandora” đã hé lộ lượng tài sản của các chính khách, tỷ phú và nhiều nhân vật quan trọng tại các "thiên đường thuế".
Cùng tác giả

Kinh nghiệm tiếp cận đa bên nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm rác thải nhựa

Thứ 3, 30/11/2021 | 20:50
Để có thể xây dựng thành công nền kinh tế tuần hoàn và giảm thiểu rác thải nhựa tại Việt Nam, cần có sự tham gia của các bên từ Chính phủ, doanh nghiệp và người dân.

Sách trắng Eurocham Việt Nam 2021 có gì mới?

Thứ 6, 26/11/2021 | 21:06
Eurocham Việt Nam đã ra mắt Sách trắng 2021 vào ngày 25/11 cùng sự kiện “Gặp gỡ Châu Âu 2021: Đối tác Việt Nam-EU hậu Covid-19”, với nhiều khuyến nghị mới và cũ.

ADB quan ngại về lạm phát thúc đẩy lãi suất trái phiếu khu vực Đông Á

Thứ 6, 26/11/2021 | 10:01
Theo báo cáo của ADB, thị trường trái phiếu của Việt Nam đã tăng 8,1% so với quý trước lên mức 83,7 tỷ USD, trong đó trái phiếu Chính phủ là 62,1 tỷ USD.

Châu Âu thông qua dự luật kiểm soát Big Tech

Thứ 4, 24/11/2021 | 16:01
Việc thông qua Đạo luật Thị trường Số được kỳ vọng sẽ siết chặt hơn nữa hệ thống luật chống độc quyền và bảo vệ người tiêu dùng EU trước quyền lực của giới công nghệ

WB: Kiều hối về Việt Nam đạt 18,7 tỷ USD, đứng thứ 8 thế giới

Thứ 3, 23/11/2021 | 15:12
Ngân hàng Thế giới (WB) và KNOMAD dự báo kiều hối trở về Việt Nam ở mức 18,1 tỷ USD trong năm 2021, khi lượng kiều hối toàn cầu tăng trưởng bất chấp đại dịch.
Cùng chuyên mục

Cựu Thủ tướng Áo Sebastian Kurz rời bỏ chính trường

Thứ 5, 02/12/2021 | 22:16
Cựu Thủ tướng Áo Sebastian Kurz tuyên bố sẽ rời bỏ chính trường, vài tuần sau khi văn phòng của ông bị các công tố viên khám xét.

Cần 50 tỷ USD để tiêm chủng cho toàn thế giới

Thứ 5, 02/12/2021 | 16:33
Tăng tỉ lệ tiêm chủng ở một số khu vực là yêu cầu cấp thiết để phục hồi kinh tế đi đúng hướng và không tạo ra "lò ấp cho những biến chủng nguy hiểm hơn".

Grab niêm yết tại Mỹ qua thương vụ SPAC lớn nhất thế giới

Thứ 5, 02/12/2021 | 14:54
Được định giá 40 tỷ USD, “kỳ lân công nghệ” Đông Nam Á - Grab niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ đánh dấu thương vụ IPO thông qua phương thức SPAC lớn nhất thế giới.

Lạm phát có khiến Fed hành động nhanh hơn?

Thứ 5, 02/12/2021 | 13:13
Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cần phải tính đến tác động của biến thể mới Omicron khi họ quyết định cách siết chặt chính sách tiền tệ của mình.

Nhà virus học người Mỹ: Biến thể Omicron chưa chắc nguy hiểm hơn Delta

Thứ 5, 02/12/2021 | 10:34
So sánh các đột biến của Delta và Omicron, nhà virus học người Mỹ Robert Garry cho rằng nhiều đột biến không đồng nghĩa sẽ tạo thành một loại virus nguy hiểm hơn.
     
Nổi bật trong ngày

Nhà virus học người Mỹ: Biến thể Omicron chưa chắc nguy hiểm hơn Delta

Thứ 5, 02/12/2021 | 10:34
So sánh các đột biến của Delta và Omicron, nhà virus học người Mỹ Robert Garry cho rằng nhiều đột biến không đồng nghĩa sẽ tạo thành một loại virus nguy hiểm hơn.

Grab niêm yết tại Mỹ qua thương vụ SPAC lớn nhất thế giới

Thứ 5, 02/12/2021 | 14:54
Được định giá 40 tỷ USD, “kỳ lân công nghệ” Đông Nam Á - Grab niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ đánh dấu thương vụ IPO thông qua phương thức SPAC lớn nhất thế giới.

EU công bố kế hoạch cơ sở hạ tầng toàn cầu trị giá 300 tỷ Euro

Thứ 5, 02/12/2021 | 07:39
Tuy không đề cập đến BRI, nhưng “Global Gateway” của EU được cho là một nỗ lực của châu Âu nhằm thách thức sáng kiến đầu tư cơ sở hạ tầng của Trung Quốc.

Niềm tin người tiêu dùng Mỹ suy giảm

Thứ 4, 01/12/2021 | 10:16
Cuộc khảo sát được tiến hành trước khi biến thể Covid-19 Omicron mới được công bố và “giáng một đòn mạnh” vào nỗ lực kiểm soát đại dịch của nhiều nước trên thế giới.

Cần 50 tỷ USD để tiêm chủng cho toàn thế giới

Thứ 5, 02/12/2021 | 16:33
Tăng tỉ lệ tiêm chủng ở một số khu vực là yêu cầu cấp thiết để phục hồi kinh tế đi đúng hướng và không tạo ra "lò ấp cho những biến chủng nguy hiểm hơn".