Phê bình sự phê bình đề thi truyện ngắn “Vợ nhặt”

Phê bình sự phê bình đề thi truyện ngắn “Vợ nhặt”

Hoài Nam
Thứ 5, 29/06/2023 | 17:30
0
Trong đề thi tốt nghiệp THPT môn Văn năm nay, truyện ngắn “Vợ nhặt” của nhà văn Kim Lân được đưa vào như một phần lớn dữ liệu câu hỏi. Và ngay lập tức đã làm xuất hiện nhiều ý kiến “phê bình” - hiểu theo nghĩa là chê/ trách - trên mạng xã hội.

Về đại thể, tôi thấy có hai luồng ý lớn:

  1. Tác phẩm này (Vợ nhặt) cũ quá rồi, lạc hậu quá rồi nếu vẫn còn nằm trong sách giáo khoa Văn (tức là ở diện vẫn có quyền được chọn làm đề thi) trong khi văn chương “ngoài kia” đang chuyển động ào ào. Họ yêu cầu: Phải thay nó đi, hoặc phải bổ sung thêm các tác phẩm văn chương gần đây vào sách giáo khoa để cho nó bắt kịp với đời sống đương đại.
  1. Tác phẩm này nói những chuyện khốn khổ đói khát một thời, nếu còn bắt học sinh bây giờ phải học và nghị luận, thì thật không hợp nhẽ, con em mình có khi bị “ám”, đến không ngóc đầu lên được với thế giới văn minh.
Xi nhan Trái Phải - Phê bình sự phê bình đề thi truyện ngắn “Vợ nhặt”

"Vợ nhặt" vào đề thi Ngữ văn kỳ thi THPT 2023.

Tôi lại có vài ý khác, xin được trình bày như sau:

1.1 Nếu bảo nó (Vợ nhặt) là cũ, thì “Truyện Kiều” với “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” còn cũ hơn, “Bình Ngô đại cáo” còn cũ hơn nữa, và văn thơ Lý Trần thì khỏi nói, xưa như trái đất. Nghĩ theo hướng này thì chả lẽ phải đề nghị đưa hết những áng thiên cổ hùng văn đó ra khỏi sách giáo khoa?

1.2 Để “bắt kịp” với đời sống văn chương đương đại, nên ra... ngoài đường mà bắt, mới kịp, không ai cấm. Ý tôi là hãy chịu khó ra Đinh Lễ hoặc lên tiki mà mua sách mới về đọc. Đừng tìm ở sách giáo khoa. Vì khi có tác phẩm được chọn vào sách giáo khoa, ấy là lúc tấm bia mộ đã được cắm lên một sự nghiệp sáng tác. Coi như xong. Và không có cách nào để sách giáo khoa “bắt kịp” với đời sống hết, ngoài việc mỗi năm lại biên soạn mới một lần. Và đấy là việc tuyệt đối bất khả.

2.1 Bảo “Vợ nhặt” nói toàn chuyện khốn khổ đói khát, xa lạ và không hợp với bây giờ, thì oái oăm thay, cái xa lạ và sự không hợp chẳng phải là một trong những lý do khiến người ta tìm đến văn chương hay sao? Tìm đến để hiểu nó và thấy nó không còn xa lạ với mình nữa, bất chấp độ lùi thời gian hay khoảng cách địa lý hoặc những khác biệt về văn hoá, chủng tộc, tôn giáo.

2.2 Nói sang chuyện đói khổ của “Vợ nhặt”, có cảm giác những người chê trách đề thi nhận thấy bây giờ đang là lúc sung sướng lắm? Tôi lại thấy chúng ta hiện nay cũng nhiều nỗi khổ. Khổ vì chính những nhu cầu mà nền văn minh tiêu thụ tạo ra cho chúng ta, và tự chúng ta đặt lên lưng ta, bắt gánh. Tôi muốn nói vui: Đàn ông Việt hiện nay mờ đời mới có chuyện nhặt được vợ dễ như anh cu Tràng của cụ Kim Lân. Cơm trắng với giò là một ước mơ của thời ấy, ước mơ nhưng dễ thực hiện, bằng cách đi đẩy xe. Còn bây giờ, để thực hiện ước mơ vớ vẩn là nhà biệt thự, xe hơi sang, có khi 90%  chúng ta phải trả nợ ngân hàng mấy kiếp cũng không xong.

Tóm lại, xin đề nghị: “Vợ nhặt” cứ ở yên đấy, trong sách giáo khoa, và nằm trong diện có thể được ra đề thi bất cứ lúc nào, cho đến khi tình hình thay đổi. Học sinh được học thì phải có nghĩa vụ trả bài thi. Học sinh là đi học, chứ có phải đi làm thầy thiên hạ đâu mà đòi hỏi với chê trách cho lắm?

*Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.

Thi tốt nghiệp THPT 2023: Những việc quan trọng trong giai đoạn nước rút

Thứ 2, 26/06/2023 | 11:55
Kỳ thi tốt nghiệp THPT Quốc gia 2023 đang đến rất gần. Trong giai đoạn này, các thí sinh không chỉ cần tập trung ôn luyện kiến thức mà còn cần nắm bắt đầy đủ thông tin liên quan tới kỳ thi để có sự chuẩn bị tốt nhất.

Dự báo thời tiết trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023 ở cả 3 miền

Chủ nhật, 25/06/2023 | 19:08
Dự báo thời tiết trong các ngày thi tốt nghiệp THPT năm 2023, cả 3 miền đều có nắng, có nơi nắng nóng, chiều tối có mưa rào và dông rải rác.

Thi tốt nghiệp THPT 2023: Bỏ túi những lưu ý quan trọng để tránh "trượt oan"

Thứ 2, 26/06/2023 | 07:00
Theo quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2023, mỗi buổi thi, thí sinh phải có mặt tại phòng thi đúng thời gian quy định, nếu đến chậm quá 15 phút sẽ không được dự thi.

Đáp án đề thi môn Toán tốt nghiệp THPT 2022 chuẩn nhất mã đề 112

Thứ 5, 07/07/2022 | 17:03
Đáp án đề thi môn Toán mã đề 112 Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 cập nhật nhanh và chính xác nhất trên tạp chí Người Đưa Tin Pháp luật. Mời độc giả đón xem.
Cùng tác giả

Kịch đang là “một cái gì đó”

Thứ 7, 11/11/2023 | 07:30
Sân khấu Việt Nam đang thiếu trầm trọng những những kịch bản hay.

Vinh quang của hư cấu

Thứ 5, 02/11/2023 | 07:00
Bất kể đón đợi tác phẩm nghệ thuật là nguy hiểm hay vinh quang, thì hư cấu vẫn là điều tối cần thiết với người làm nghệ thuật, như một phẩm chất, như một thuộc tính.

Phải biết mình là ai

Thứ 3, 31/10/2023 | 07:00
“Phải biết mình là ai chứ”. Tôi không nhớ rõ câu này xuất hiện trong hoàn cảnh nào, từ bao giờ, hình như trong một tiểu phẩm hài hay một bộ phim truyền hình gì đấy.

Nguy hiểm của hư cấu

Chủ nhật, 29/10/2023 | 15:21
Trong nghệ thuật, nhất là những nghệ thuật đặt căn bản trên trên sự trần thuật/ tự sự, như tiểu thuyết, truyện ngắn, phim truyện (điện ảnh hoặc truyền hình), kịch (kịch nói hoặc kịch hát), thì hư cấu là một đòi hỏi và một phẩm chất vô cùng quan trọng.

Phim “Đất rừng phương Nam”: Một nồi lẩu điện ảnh

Thứ 5, 26/10/2023 | 07:00
Việc nói phim điện ảnh “Đất rừng phương Nam” là một nồi lẩu. Tại sao thế? Vì rằng, giống như cái cách chúng ta ăn lẩu khá phổ biến hiện nay.
Cùng chuyên mục

Trước tiền…

Thứ 2, 09/10/2023 | 07:00
Từ năm 1998, pháp lệnh chống tham nhũng đã được ban hành, và về danh nghĩa nó phải được thực hiện nghiêm túc từ hồi ấy.

Chơi mạng xã hội

Thứ 2, 25/09/2023 | 07:00
Vụ án bà Phương Hằng vừa chấm dứt với bà, còn một số người liên quan vẫn đang... chờ.

Quân hồi vô phèng

Thứ 4, 20/09/2023 | 07:37
Thú thực, cho đến bây giờ tôi vẫn không rõ lắm cái câu mà ngày xưa tôi thấy mẹ tôi hay dùng để mắng chúng tôi khi chúng tôi làm gì đấy mà cụ cho rằng vô tổ chức, vô kỷ luật, trên dưới lộn tùng phèo...

Lại nói về văn học trong nhà trường phổ thông

Thứ 7, 09/09/2023 | 07:07
Văn chương khi được đưa vào nhà trường phổ thông, buộc phải qua một quá trình lựa chọn vô cùng khắt khe...

Phê bình sự phê bình đề thi truyện ngắn “Vợ nhặt”

Thứ 5, 29/06/2023 | 17:30
Trong đề thi tốt nghiệp THPT môn Văn năm nay, truyện ngắn “Vợ nhặt” của nhà văn Kim Lân được đưa vào như một phần lớn dữ liệu câu hỏi. Và ngay lập tức đã làm xuất hiện nhiều ý kiến “phê bình” - hiểu theo nghĩa là chê/ trách - trên mạng xã hội.
     
Nổi bật trong ngày

Từ chuyện nghệ sĩ Đỗ Kỷ

Thứ 2, 27/11/2023 | 07:00
Tổng biên tập một tờ Tạp chí của một hội trí thức vừa đăng lên facebook một cái đơn tố cáo... mình. Đơn nặc danh, tất nhiên...