Đặc sản ẩm thực, văn hóa các dân tộc thiểu số hội tụ tại Lam Kinh
Lam Kinh là Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt, là nơi người anh hùng dân tộc Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa đánh đuổi giặc Minh (1418-1428). Ông Đỗ Quang Trọng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa cho biết, Sở phối hợp với UBND xã Lam Sơn tổ chức chương trình Liên hoan văn nghệ dân gian - Phiên chợ vùng cao. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện Lễ hội Lam Kinh năm 2026.
Theo ông Đỗ Quang Trọng, văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số là một bộ phận quý báu trong văn hóa di sản văn hóa xứ Thanh. Mỗi làn điệu dân ca, điệu múa, sắc màu, trang phục, sản phẩm thủ công hay món ăn truyền thống đều chứa đựng tri thức, tâm hồn, bản sắc của cộng đồng và được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đưa những giá trị đó về hội tụ tại Lam Kinh là dịp để tôn vinh di sản, tri ân những người đã bền bỉ gìn giữ văn hóa các dân tộc. Đồng thời, đây là dịp khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm của mỗi người nhất là thế hệ trẻ đối với quê hương.
Hàng nghìn người dân và du khách có mặt tại đêm khai mạc Liên hoan văn nghệ dân gian - Phiên chợ vùng cao tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Lam Kinh.
Thông qua Liên hoan văn nghệ dân gian – Phiên chợ vùng cao là dịp để các địa phương giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa. Đây cũng là cơ hội trưng bày, bán các sản phẩm đặc trưng, kết nối văn hóa du lịch, đưa các sản phẩm thủ công truyền thống đến với du khách, góp phần tạo sinh kế và nâng cao đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số.
Tại liên hoan, mỗi đơn vị tham gia một gian hàng trưng các sản vật, món ăn đặc trưng của địa phương nhằm quảng bá, giới thiệu và kết nối giao thương. Tại không gian này, các nghệ nhân trực tiếp trình diễn, chế biến để giới thiệu đặc sản ẩm thực tới du khách. Đồng thời, các đơn vị tham gia tổ chức diễn trình văn hóa thường xuyên tại không gian trưng bày nhằm quảng bá đến nhân dân và du khách những giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương mình.
Các đơn vị tham gia sinh hoạt văn hóa cộng đồng, lựa chọn biểu diễn trò chơi, trò diễn dân gian tiêu biểu như: đánh đu, ném còn, nhảy sạp, khua luống, kéo co…. Không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng là nơi để nhân dân và du khách thập phương tham gia trực tiếp các trò chơi, trò diễn dân gian cùng các đoàn. Thông qua đó tạo sân chơi văn hóa lành mạnh, giúp nâng cao thể chất, ý chí phấn đấu, giáo dục ý thức cộng đồng và tinh thần đoàn kết cho nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
Bà Hà Thị Em nướng thịt lợn mán phục vụ du khách tại đêm khai mạc Phiên chợ vùng cao.
Gian hàng của xã Pù Luông được đông đảo du khách tham quan, mua sắm.
Khách tăng đột biến nhờ khai thác văn hóa làm du lịch
Vừa nướng thịt để phục vụ du khách, bà Hà Thị Em (67 tuổi) trú tại xã Pù Luông chia sẻ, Bà cùng với con gái và một số nghệ nhân đại diện cho xã tới Lam Kinh tham gia gian hàng trưng bày, giới thiệu và bán các sản vật của địa phương. Pù Luông là địa điểm du lịch nổi tiếng của Thanh Hóa với món ăn đặc sản truyền thống là: vịt cổ lũng và thịt lợn mán …
Tại liên hoan lần này, ngoài trưng bày và bán các sản vật địa phương, gian hàng của xã Pù Luông còn có thịt lợn bản nướng, vịt cổ lũng để phục vụ du khách. Từ khi mở cửa, theo quan sát của PV, gian hàng của địa phương này thu hút rất nhiều du khách tham quan và mua sắm.
Anh Thuận, trú tại phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa cho biết, ngoài việc tham quan, xem văn nghệ, các trò chơi dân gian thì anh và gia đình còn được trải nghiệm các món ẩm thực truyền thống mang đậm văn hóa vùng cao như: thịt lợn mán, vịt cổ lũng, thắng cố Tây bắc …
Thắng cố Tây bắc xuống núi phục vụ du khách tại phiên chợ vùng cao.
Sinh ra và lớn lên tại tỉnh Lai Châu, anh Huy cho hay, khi nhận được thông tin Liên hoan văn nghệ dân gian - Phiên chợ vùng cao tại Lam Kinh, anh cùng với một người bạn đồng nghiệp đã liên hệ thuê địa điểm, mang đặc sản Tây bắc là thắng cố tới giới thiệu, bán hàng cho du khách. Đêm đầu tiên khai hội, lượng du khách vào tham quan và thưởng thức đặc sản Tây bắc khá đông. Đây là lần đầu tiên anh Huy tới Lam Kinh trong một đêm hội đậm màu sắc ẩm thực và văn hóa của đồng bào vùng cao xứ Thanh.
Từ Mường Lát - một xã biên giới, xa xôi nhất của tỉnh Thanh Hóa, chị Ngân cùng các thành viên trong đoàn đã mất 4 giờ đồng hồ, vượt qua quãng đường gần 300km đèo dốc để về với Liên hoan.
Chị chia sẻ, đến với Phiên chợ vùng cao, xã Mường Lát ngoài tham gia biểu diễn, dự thi một số tiết mục văn nghệ đặc sắc thì còn trưng bày, bán các mặt hàng thủ công truyền thống và sản vật của địa phương như: dưa chuột của đồng bào Mông, thịt trâu gác bếp, mật ong núi đá... Đây cũng là dịp để Mường Lát được kết nối, giới thiệu văn hóa, sản vật đặc sắc của địa phương đến với du khách.
Chị Ngân bên gian hàng các sản vật của đồng bào Mường Lát.
Tiết mục văn nghệ của xã Mường Lát tham gia biểu diễn và dự thi tại liên hoan.
Có hàng chục năm làm cán bộ văn hóa ở huyện Như Xuân, sau khi nghỉ công tác, bà Lê Thị Ngân vẫn "chưa nghỉ việc". Tại phiên chợ lần này bà vẫn cùng với các thành viên của xã Hóa Quỳ mang những nét văn hóa đặc sắc, sản vật của vùng đất này đến với liên hoan.
Bà Ngân chia sẻ, ngoài các sản phẩm thủ công, ẩm thực truyền thống, tại phiên chợ lần này, địa phương mang đến các sản phẩm thủ công (túi xách…) được làm từ bèo dâu tây. Đây là sản phẩm của một HTX trên địa bàn xã Hóa quỳ, được một tổ chức phi chính phủ trên thế giới tài trợ và mặt hàng đã được xuất khẩu sang các nước châu Âu.
Bà Ngân, đại diện cho xã Hóa Quỳ giới thiệu cho du khách về sản phẩm thủ công làm từ bèo lục bình.
Chị Hà – một du khách cho biết, đây là lần đầu tiên, chị cùng với gia đình tham dự khai mạc Liên hoan văn văn nghệ dân gian - Phiên chợ vùng cao. Tại đây, chị và du khách được thưởng thức các món ẩm thực và các tiết mục văn nghệ đặc sắc của đồng bào vùng cao. Các thành viên trong gia đình tỏ ra thích thú khi lần đầu tiên được ăn những món ăn độc đáo, lạ mắt tại phiên chợ.
Bé gái rất thích thú khi được trải nghiệm không gian văn hóa đồng bào vùng cao tại liên hoan.
Trao đổi với PV Người Đưa Tin, ông Nguyễn Văn Long, Phó Giám đốc Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa cho biết, theo đánh giá sơ bộ, sau đêm khai mạc, Liên hoan văn nghệ dân gian - Phiên chợ vùng cao mới diễn ra ngày đầu tiên, nhưng lượng khách đến với Khu di tích Lam Kinh tăng cao so với các năm trước.
Tại lễ hội lần này, ngoài thời gian kéo dài 3 ngày thì mục tiêu, thông điệp của liên hoan là đưa văn hóa, sản vật đến với khách du lịch. Ngoài tham quan, chiêm bái, du khách còn được trải nghiệm và thưởng thức các món ăn, sản vật đặc sắc của các địa phương đại diện cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
