Ngày 13/2, tại Nhà Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định tham dự Phiên họp đợt 1 của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, thẩm tra sơ bộ các dự án luật sẽ trình Quốc hội khóa XVI tại Kỳ họp thứ Nhất.
Phát biểu khai mạc tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, để chuẩn bị cho Phiên họp thứ 55 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (tháng 3/2026) và Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổ chức Phiên họp thẩm tra sơ bộ 3 dự án Luật do Bộ Tư pháp chủ trì soạn thảo, gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).
Quang cảnh phiên họp (Ảnh: Quochoi).
Tại phiên họp, sau khi nghe Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày Tờ trình tóm tắt 3 dự án Luật, các đại biểu nghe đại diện Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp trình bày dự thảo Báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ 3 dự án Luật này.
Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định hoan nghênh tinh thần khẩn trương, trách nhiệm của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Bộ Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội trong công tác chuẩn bị, tham gia Phiên họp và thẩm tra 3 dự án Luật: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).
Gợi mở một số nội dung cần làm rõ trong các dự án Luật, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị cần tiếp tục thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đại hội Đảng lần thứ XIV và ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, pháp luật phải thực sự là công cụ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tháo gỡ những điểm nghẽn.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định (Ảnh: Quochoi).
"Tổng Bí thư nhấn mạnh, mỗi văn bản pháp luật ban hành ra thì phải trả lời cho được những câu hỏi: người dân và doanh nghiệp được cái gì, giúp gì cho sự phát triển của đất nước, tháo gỡ, kiến tạo được cái gì và hiệu quả mang lại phải rõ", Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ.
Đánh giá cao sự chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng hồ sơ 3 dự án Luật, tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị cần làm rõ hơn và thể hiện tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật trong các dự án Luật này.
Liên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm sao huy động được giới chuyên gia, luật sư, những người hiểu biết pháp lý trợ giúp cho người dân, trong đó có thể sử dụng ngân sách Nhà nước hoặc huy động xã hội hóa.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng, các trung tâm trợ giúp pháp lý hiện nay vẫn là đơn vị sự nghiệp công lập, các cán bộ trợ giúp pháp lý là viên chức và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước; trợ giúp pháp lý ở nước ta còn nặng về hành chính hóa, chưa phải là dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp mà cả Nhà nước và xã hội cùng thực hiện để lo cho đối tượng trợ giúp.
Do đó, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, trong lần sửa đổi, bổ sung này, dự án Luật cần thể hiện vượt trội hơn. "Làm sao thể hiện được trong Luật lần này: Trợ giúp pháp lý là một lĩnh vực mà Nhà nước lo cho dân, Nhà nước có thể tự làm hoặc Nhà nước tổ chức cho xã hội làm bằng nguồn lực xã hội hoặc xã hội thực hiện, Nhà nước chi trả", Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Nhận thấy phạm vi trợ giúp pháp lý hiện nay còn hẹp, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần mở rộng hơn phạm vi trợ giúp pháp lý nhưng cần quan tâm hơn đến nguồn lực thực hiện; đồng thời cần nâng cao chất lượng đội ngũ trợ giúp viên pháp lý; đẩy mạnh số hóa, chuyển đổi số, kết nối với người dân.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng, cần thu hẹp phạm vi các vấn đề cần công chứng.
Về dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần tiếp tục nghiên cứu, mạnh dạn đổi mới tư duy hơn nữa, thể hiện tính công khai, minh bạch, số hóa toàn diện. Đối với thông tin cung cấp theo yêu cầu, người dân cần phải chứng minh nhu cầu sử dụng thông tin một cách chính đáng.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu kết luận (Ảnh: Quochoi).
Kết luận nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng như các cơ quan của Quốc hội đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của Bộ Tư pháp trong việc bám sát Chương trình lập pháp năm 2026 để xây dựng các dự án luật.
Ông Tùng đề nghị Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tiếp thu các ý kiến phát biểu tại Phiên họp để hoàn thiện Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý cũng như 2 dự án Luật còn lại, sớm gửi tài liệu đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 1/3/2026.
