Phụ nữ sinh con thứ 2 được nghỉ thai sản dài hơn, ưu tiên mua nhà ở xã hội

Chiều 5/1, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố các luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, trong đó có Luật Dân số 2025 có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026.

Tại cuộc họp, bà Nguyễn Thị Liên Hương - Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, Luật Dân số tập trung quy định về duy trì mức sinh thay thế; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số.

So với Pháp lệnh Dân số, Luật Dân số quy định cụ thể hơn các chính sách, biện pháp về nâng cao chất lượng dân số, truyền thông, vận động, giáo dục về dân số.

Bên cạnh đó là chính sách của Nhà nước về dân số là những quy định mang tính nguyên tắc, định hướng chung, thể hiện các nhóm chính sách tổng thể, vĩ mô của công tác dân số, bám sát đường lối, chủ trương của Đảng. Các quy định về duy trì mức sinh thay thế, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số tiếp cận theo vòng đời, bảo đảm các biện pháp dài hạn, căn cơ, khả thi trên cơ sở đánh giá thực tiễn, chọn lọc kinh nghiệm quốc tế.

Theo đó, về việc duy trì mức sinh thay thế, Luật Dân số tăng thời gian nghỉ thai sản, hỗ trợ tài chính khi sinh con, bổ sung đối tượng được mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở. Ngoài ra, căn cứ khả năng cân đối ngân sách Nhà nước, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, chính quyền địa phương cấp tỉnh quy định mức hỗ trợ cao hơn mức hỗ trợ do Chính phủ quy định.

Luật cũng có các quy định nhăm giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh. Đơn cử như cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi, trừ trường hợp do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định để phục vụ chẩn đoán và điều trị các bệnh liên quan đến giới tính; khuyến khích đưa nội dung không trọng nam khinh nữ, không lựa chọn giới tính thai nhi vào hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư;

Đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh đối với người có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phá thai và việc đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh này thực hiện theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.

Song song đó Luật thích ứng với già hóa dân số, trong đó chủ động chuẩn bị cho tuổi già như: chuẩn bị về sức khỏe, tài chính, tâm lý; tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; tham gia học tập, nâng cao kiến thức, kỹ năng để duy trì sức khỏe thể chất, tinh thần và chức năng xã hội; cũng như tham gia các hoạt động hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi…

Trả lời thêm thông tin về chính sách này người có từ 2 con đẻ trở lên cũng sẽ được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở, ông Phạm Vũ Hoàng - Phó Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết, bên cạnh nhóm chính sách tổng thể, vĩ mô về công tác dân số, Luật cũng có những chính sách cụ thể về duy trì mức sinh thay thế, trong đó quy định bổ sung đối tượng mua, thuê mua và thuê nhà ở xã hội theo pháp luật về nhà ở.

Ông Hoàng cho biết, Luật Dân số có sửa đổi cụ thể tại Điều 29, bổ sung đối tượng cụ thể được ưu tiên mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội.

"Chúng tôi đang tham mưu Chính phủ xây dựng các văn bản như nghị định, thông tư hướng dẫn luật. Bộ Y tế sẽ phối hợp với Bộ Xây dựng xây dựng Thông tư 05 sửa đổi, bổ sung về quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở, mẫu giấy tờ chứng minh đối tượng, điều kiện được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, dự kiến hoàn thành trước 15/5", ông Hoàng cho hay.