Phục hồi ngành du lịch: Chặng đường trước mắt còn dài

Phục hồi ngành du lịch: Chặng đường trước mắt còn dài

Lê Mạnh Quốc
Thứ 2, 08/11/2021 | 21:00
Theo HSBC, bước đầu mở cửa du lịch của Việt Nam dù còn khá dè dặt và thận trọng nhưng cũng sẽ đem lại tác động không nhỏ lên nền kinh tế.

Ngân hàng HSBC vừa giới thiệu Báo cáo Vietnam at a glance với chủ đề Ngành du lịch bắt đầu “rã đông”, đánh giá về triển vọng và tác động của việc mở cửa, phục hồi ngành du lịch của Việt Nam trong thời gian sắp tới.

Theo báo cáo, việc mở cửa lại biên giới và hồi sinh ngành du lịch gần đây đã trở thành chủ đề nổi cộm đối với các nước ASEAN.

Du khách tiêm phòng đầy đủ rất ủng hộ quyết định mở lại 5 điểm đến du lịch mà không yêu cầu cách ly trong tháng 11 của Việt Nam.

"Bước đầu mở cửa của Việt Nam dù còn khá dè dặt và thận trọng cũng đem lại tác động không nhỏ lên nền kinh tế, đặc biệt là thị trường lao động đang lao đao và thặng dư tài khoản vãng lai đang bị thu hẹp", HSBC nhận định về tác động của việc phục hồi ngành du lịch của Việt Nam.

Chặng đường trước mắt còn dài

Theo phân tích của HSBC, việc phục hồi ngành du lịch thành công còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Thứ nhất, tỷ lệ tiêm phòng toàn quốc còn thấp và tình hình Covid-19 vẫn còn tiếp diễn có thể tạo ra tâm lý e ngại.

Thứ hai, sự thiếu vắng khách du lịch Trung Quốc, từng chiếm 1/3 tổng lượt khách đến Việt Nam, cũng cho thấy khả năng tăng trưởng trong tương lai gần có thể không xảy ra.

Cuối cùng, về triển khai thực tiễn, cần thêm nhiều nỗ lực để nối lại các chuyến bay quốc tế.

Phân tích của HSBC cho biết, điều đáng khích lệ là Việt Nam đang đạt được nhiều tiến triển để chuẩn bị đón khách du lịch trở lại. Từ 1/10, Tp.HCM và các khu vực lân cận đã bắt đầu hoạt động trở lại sau bốn tháng siết chặt giãn cách.

Tuy nhiên, vấn đề là tốc độ khôi phục chuỗi cung ứng và giải quyết đơn hàng tồn đọng còn chậm chạp. Nguyên nhân chính yếu là tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng do công nhân ồ ạt đổ về quê ngay sau khi hết giãn cách. Tình hình xuất khẩu và sản xuất công nghiệp tháng 10 càng phản ánh rõ nét khó khăn này, trong khi đó, phục hồi sản xuất chậm trễ báo hiệu Quý 4 sẽ tăng trưởng không mạnh mẽ.

Kinh tế vĩ mô - Phục hồi ngành du lịch: Chặng đường trước mắt còn dài

Việc mở cửa lại ngành du lịch sẽ tác động không nhỏ lên nền kinh tế, đặc biệt là thị trường lao động đang lao đao và thặng dư tài khoản vãng lai đang bị thu hẹp. 

Sẵn sàng cho bình thường mới?

Bên cạnh việc phân tích triển vọng và tác động của việc phục hồi ngành du dịch, báo cáo của HSBC cũng chỉ ra một số điểm cần lưu ý trong giai đoạn sắp tới để hồi sinh thành công ngành du lịch.

Yếu tố đầu tiên cần cân nhắc là những yêu cầu về nhập cảnh. Điều này đồng nghĩa không chỉ cần xem xét nới lỏng hạn chế biên giới ở phía Việt Nam mà những kiểm soát biên giới của các quốc gia khác cũng quan trọng không kém.

Ví dụ, việc thiếu vắng khách du lịch Trung Quốc đến Việt Nam cho thấy kỳ vọng tăng trưởng ngắn hạn sẽ còn hạn chế vì Trung Quốc đại lục vẫn siết chặt các biện pháp kiểm soát biên giới với yêu cầu cách ly 14 ngày tại khách sạn, cộng thêm một số ngày tự cách ly/theo dõi sức khỏe tại nhà tùy từng địa phương.

Bên cạnh đó, một yếu tốt nữa đó là tình hình diễn biến dịch bệnh cũng vô cùng quan trọng. Mặc dù số ca nhiễm mới trong ngày của Việt Nam đã giảm đáng kể 70% so với đỉnh dịch 17.000 ca/ngày thời điểm giữa tháng 8, số ca nhiễm mới lại đang có dấu hiệu tăng trở lại.

Tính trung bình 7 ngày, số ca nhiễm mới trong ngày gần đây đã tăng lên khoảng 5.000 ca, tốc độ tăng khá nhanh 50% so với 2 tuần trước. Mặc dù các ca mắc mới vẫn tập trung ở Đông Nam Bộ (như Đồng Nai, Bình Dương và TP. HCM), khu vực không nằm trong chương trình thí điểm du lịch, những rủi ro dai dẳng do Covid-19 có thể tạo tâm lý e ngại cho cả khách du lịch lẫn chính quyền địa phương.

Kinh tế vĩ mô - Phục hồi ngành du lịch: Chặng đường trước mắt còn dài (Hình 2).

Theo kế hoạch, Việt Nam sẽ mở cửa 5 địa điểm thu hút du lịch là đảo Phú Quốc, Đà Nẵng, Quảng Nam, Khánh Hòa và Quảng Ninh từ tháng 11.

Bên cạnh lây nhiễm gia tăng, tỷ lệ tiêm phòng của Việt Nam còn thấp cũng là một vấn đề. Hiện nay, Việt Nam mới chỉ đạt tỷ lệ phủ vắc-xin toàn quốc là 22%, còn khá chậm so với các nước láng giềng trong khu vực. Thực tế, Việt Nam đã tăng tốc tiến độ tiêm phòng từ quý 3, ưu tiên các điểm đến du lịch và cụm công nghiệp. Toàn bộ các điểm đến du lịch, ngoại trừ Quảng Nam và Đà Nẵng, đều đã tiêm phòng cho ít nhất 80% người dân. Dù vậy, Việt Nam cần tính toán kỹ phương án hỗ trợ đi lại giữa các địa phương này cũng như trên cả nước trong khi vẫn phải hạn chế rủi ro tiềm tàng do virus.

Thêm nữa, Việt Nam cũng cần nỗ lực nối lại các chuyến bay quốc tế để thúc đẩy du lịch. Kể từ đầu mùa dịch, nhiều chuyến bay đã bị hủy và ngay cả khi các quy định giãn cách gần đây cũng dần được gỡ bỏ thì ngành hàng không vẫn phải mất một thời gian nữa mới lấy lại phong độ như thời trước đại dịch.

Mặc dù vậy, trong cái rủi vẫn có cái may đó là Việt Nam đã nhanh chóng chấp nhận “chứng nhận vắc-xin” của 72 nước và phát triển đường bay mới để thu hút nguồn khách du lịch mới. Từ tháng 11, Vietnam Airlines bắt đầu khai thác đường bay thẳng thương mại thường lệ đến Mỹ, trong khi Bamboo Airways sẽ đưa vào khai thác các chuyến bay thẳng tới Anh từ tháng 1/2022. Bộ GTVT cũng đang lên kế hoạch mở lại các đường bay quốc tế.

Đứng mũi chịu sào

Cũng theo báo cáo của HSBC ngày 8/11, là ngành “đứng mũi chịu sào” trong đại dịch Covid-19, hoạt động du lịch đã gần như dừng hẳn. Việt Nam chỉ đón 3,8 triệu lượt khách vào năm 2020 và tổng lượng khách đến thời điểm hiện tại của năm 2021 còn chưa bằng 1% của năm 2019.

Do thiếu vắng sự hiện diện của khách quốc tế nên các dịch vụ liên quan, đặc biệt là lưu trú, vận tải và ăn uống, đã không thể phục hồi đúng nghĩa.

Du lịch nội địa đã gồng gánh ít nhiều trong những giai đoạn Việt Nam kiểm soát tốt tình hình lây lan của dịch bệnh nhưng rồi cũng chịu cảnh gián đoạn đột ngột khi đợt bùng dịch chủng Delta xuất hiện cuối quý 2. Dịch vụ lưu trú và ăn uống trong quý 3 sụt giảm hơn 50% so với cùng kỳ năm ngoái cho thấy ảnh hưởng nghiêm trọng của các đợt giãn cách kéo dài.

Ngành du lịch bị ảnh hưởng nặng nề cũng kéo theo thị trường lao động trở nên lao đao bởi khoảng 10% lực lượng lao động của Việt Nam tập trung trong lĩnh vực dịch vụ lưu trú, vận tải và giải trí, đây là đều là những ngành liên quan mật thiết đến du lịch. Khi ngành du lịch rơi vào tình trạng ngưng trệ, khoảng 60% người lao động bị mất việc làm trong năm 2020, 90% đã nghỉ việc tính đến tháng 5/2021.

Bên cạnh đó, thặng dư tài khoản vãng lai của Việt Nam đang dần thu hẹp. Trước đây, Việt Nam từng trải qua giai đoạn thâm hụt dịch vụ khoảng 3 tỷ USD bình quân mỗi năm nhưng thâm hụt đã giảm một nửa xuống còn 1,5 tỷ USD vào năm 2019 nhờ đón một lượng khách du lịch cao kỷ lục.

Tuy nhiên, với tình trạng du lịch ngưng trệ từ năm 2020, thâm hụt dịch vụ tăng cao càng khiến tài khoản vãng lai của Việt Nam dao động mạnh.

 

[E] Đông Nam Á đang làm gì để hồi sinh ngành du lịch?

Thứ 6, 05/11/2021 | 09:00
Nếu mở cửa thành công mà vẫn đảm bảo an toàn, hành trình hồi sinh du lịch hứa hẹn sẽ mang lại những tác động lan tỏa cho Đông Nam Á.

Đề xuất mở lại đường bay quốc tế theo 4 giai đoạn từ quý IV/2021

Thứ 6, 05/11/2021 | 15:18
Ngay trong quý IV/2021, tổ chức chuyến bay thí điểm đón khách du lịch quốc tế đến một số địa phương như Phú Quốc, Khánh Hòa, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Quảng Nam,..

Phú Quốc đón khách du lịch nội địa từ 1/11

Thứ 7, 23/10/2021 | 08:20
Từ 1/11, tỉnh Kiên Giang thí điểm đón khách du lịch nội địa đến tham quan, nghỉ dưỡng tại Tp.Phú Quốc, Hà Tiên, Rạch Giá và huyện Kiên Hải.
Cùng tác giả

Tăng tốc triển khai các dự án đường vành đai tại Hà Nội và Tp. HCM

Thứ 3, 18/01/2022 | 18:24
Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ về dự án đường vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội và đường vành đai 3 Tp.HCM để báo cáo Chính phủ vào cuối tháng 2.

Ngành vận tải 2022: Liều thuốc nào cho “người mới ốm dậy”?

Thứ 3, 18/01/2022 | 15:08
Trong bối cảnh nền kinh tế đang tăng tốc phục hồi, ngành vận tải sẽ nắm bắt cơ hội như thế nào để gượng dậy sau thời gian dài "ốm yếu"?

Tăng cường kiểm tra hoạt động vận tải dịp cao điểm Tết 2022

Thứ 3, 18/01/2022 | 14:36
Bộ GTVT đã thành lập 3 đoàn kiểm tra, chấn chỉnh hoạt động vận tải và công tác chuẩn bị vận tải Tết Nguyên Đán năm 2022.

Tất tần tật về quy định thu phí không dừng, lái xe cần nắm rõ

Thứ 3, 18/01/2022 | 08:57
Từ 5/5/2022 tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng sẽ chỉ thu phí tự động không dừng, vậy các phương tiện ô tô “lạc" vào làn thu phí VETC sẽ bị xử phạt như thế nào?

Hành khách đi máy bay dịp cuối năm cần lưu ý những điều gì?

Thứ 2, 17/01/2022 | 14:29
Hành khách đi máy bay cần mua vé trên website, đại lý, phòng vé chính thức của các hãng, chủ động làm thủ tục trước, tuân thủ các quy định phòng chống dịch...
Cùng chuyên mục

Thương mại Việt Nam - Mỹ lần đầu tiên chạm mốc 100 tỷ USD

Thứ 5, 20/01/2022 | 12:39
Năm 2021, xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Mỹ đạt 111,56 tỷ USD, tăng gần 21 tỷ USD so với năm 2020.

Giải ngân đầu tư công bứt phá ngay đầu năm, ngành nào hưởng lợi trực tiếp?

Thứ 4, 19/01/2022 | 06:30
Với nguồn vốn bổ sung phát triển kết cấu hạ tầng từ gói kích thích kinh tế mới được thông qua, tình hình giải ngân đầu tư công sẽ cải thiện đáng kể trong năm 2022.

Cửa nào cho đà tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp ngành xây dựng?

Thứ 3, 18/01/2022 | 20:17
SSI Research kỳ vọng các điểm sửa đổi Luật Đất đai sẽ có quy định cụ thể về hệ số đền bù giá đất nhằm giải quyết vấn đề giải phóng mặt bằng cho ngành xây dựng.

Đa dạng hình thức giáo dục nông nghiệp để thúc đẩy phát triển bền vững

Thứ 3, 18/01/2022 | 18:57
Cần một nền giáo dục linh hoạt và đa dạng để đào tạo ra những người nông dân "thông minh", thúc đẩy nông nghiệp Việt Nam hòa mình vào kỷ nguyên số.

Chủ tịch tỉnh Lạng Sơn: “Cực chẳng đã mới phải ra thông báo ngừng đưa hàng hoá lên cửa khẩu”

Thứ 3, 18/01/2022 | 18:48
Lãnh đạo các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh đều cho biết, việc đề nghị các địa phương không đưa nông sản lên cửa khẩu là để đảm bảo thông quan hết hàng hóa cũ.
     
Nổi bật trong ngày

Thương mại Việt Nam - Mỹ lần đầu tiên chạm mốc 100 tỷ USD

Thứ 5, 20/01/2022 | 12:39
Năm 2021, xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Mỹ đạt 111,56 tỷ USD, tăng gần 21 tỷ USD so với năm 2020.