Pin CMOS (complementary metal-oxide-semiconductor) là viên pin cúc áo tròn dẹt gắn trên bo mạch chủ gần chip BIOS, hiện diện trên hầu hết các dòng máy tính để bàn, laptop lẫn mini PC. Linh kiện này đóng vai trò cấp nguồn dự phòng cho chip CMOS RAM nhằm duy trì hoạt động của đồng hồ thời gian thực và lưu giữ các thiết lập BIOS quan trọng ngay cả khi thiết bị đã ngắt nguồn điện.
Hình ảnh thay thế pin CMOS cho mainboard máy tính.
Dù không phải là pin sạc, pin CMOS có thể duy trì hoạt động từ 2-10 năm hoặc lâu hơn nhờ cơ chế ngắt mạch xả điện mỗi khi máy tính được bật nguồn. Kích cỡ phổ biến nhất được lắp sẵn là CR2032, bên cạnh một số chuẩn khác như CR2016 hay CR2025 có thể dễ dàng tìm mua tại các cửa hàng phần cứng với chi phí khá rẻ.
Khi viên pin này cạn kiệt năng lượng hoặc hỏng hóc, máy tính sẽ xuất hiện hàng loạt trục trặc dễ gây nhầm lẫn với dấu hiệu hỏng bo mạch chủ. Các biểu hiện phổ biến gồm có sai lệch ngày giờ hệ thống, mất sạch toàn bộ cài đặt BIOS, máy tính không thể khởi động hoặc nhận diện sai phần cứng khiến hiệu năng suy giảm mà người dùng hay tưởng nhầm là do lỗi driver hay chứng chỉ bảo mật.
Màn hình cảnh báo khi hết pin CMOS.
Do sở hữu vòng đời kéo dài và nằm ở vị trí tương đối khuất trên bo mạch chủ, pin CMOS thường bị người dùng bỏ qua trong quá trình chẩn đoán lỗi hệ thống. Tuy nhiên, nếu máy tính đã vận hành trên 3 năm và bắt đầu xuất hiện các triệu chứng bất thường nói trên, người dùng nên ưu tiên kiểm tra viên pin này đầu tiên.
Thao tác thay thế pin CMOS rất đơn giản khi chỉ mất tối đa vài phút để hoán đổi một viên pin mới có kích cỡ phù hợp. Đây là giải pháp khắc phục sự cố chi phí thấp, đồng thời cũng là bước kiểm tra cần thiết mà người dùng nên thực hiện ngay trước khi đưa vào vận hành một chiếc máy tính cũ đã qua sử dụng.
An An (theo BGR)
