Áp lực tài chính và những "nút thắt" thị trường
Theo Sở Tài chính tỉnh Quảng Trị, hiện nay trên địa bàn tỉnh có 66 dự án khu đô thị, khu nhà ở thương mại đã được chấp thuận chủ trương đầu tư với diện tích sử dụng đất khoảng 2.052,6ha, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 111.640 tỷ đồng.
Trong đó, có 17 dự án đang triển khai thi công; 40 dự án đã lựa chọn được nhà đầu tư và đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng, thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư xây dựng và 09 dự án đang tổ chức đấu giá, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
Tuy nhiên, qua theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện trong năm 2026 cho thấy, tiến độ triển khai của phần lớn các dự án còn chậm so với tiến độ được phê duyệt do gặp những khó khăn, vướng mắc.
Tỉnh Quảng Trị đang nỗ lực tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc để các dự án đảm bảo tiến độ.
Ông Lê Hòa Sơn, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Quảng Trị đã chỉ ra các nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng này.
Cụ thể, về phía nhà đầu tư, trước tình trạng thị trường bất động sản còn trầm lắng, giao dịch hạn chế, trong khi chi phí đầu tư, nghĩa vụ tài chính về đất đai và chi phí vốn tạo áp lực lớn đối với nhà đầu tư ảnh hưởng đến phương án tài chính, kinh doanh nên một số nhà đầu tư chưa thực sự quyết liệt trong tổ chức thực hiện dự án, chưa chủ động phối hợp với chính quyền địa phương để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác GPMB.
Về công tác GPMB, một số địa phương, đơn vị chưa chủ động, quyết liệt trong công tác GPMB; chưa thực sự quan tâm, đồng hành phối hợp cùng nhà đầu tư trong quá trình thực hiện, dẫn đến ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.
Về giá đất, bảng giá đất tại một số địa bàn còn cao so với mặt bằng giá giao dịch và điều kiện thị trường thực tế, dẫn đến giá đất cụ thể làm căn cứ tính tiền sử dụng đất phải nộp ngân sách nhà nước có thể ở mức cao, ảnh hưởng đáng kể đến phương án tài chính, hiệu quả đầu tư và khả năng triển khai dự án của nhà đầu tư.
Về cơ chế, chính sách và nguồn vốn, chính sách quản lý thị trường bất động sản có sự điều chỉnh; lãi suất vay vốn ngân hàng tại một số thời điểm ở mức cao, làm gia tăng chi phí vốn và gây khó khăn cho nhà đầu tư trong việc huy động nguồn lực thực hiện dự án. Những yếu tố này cũng ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai, trong đó có việc nộp tiền sử dụng đất.
Nỗ lực về đích và mục tiêu thu 4.500 tỷ đồng
Mặc dù gặp nhiều rào cản về tiến độ dự án, số thu tiền sử dụng đất toàn tỉnh Quảng Trị tính đến ngày 26/10 vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực khi đạt 3.743 tỷ đồng. Trong đó, thu từ các dự án do nhà đầu tư thực hiện đạt 2.038 tỷ đồng, đạt 270% dự toán giao; khu vực cấp xã thực hiện đạt 1.545 tỷ đồng, đạt 87% dự toán giao và thu do Trung tâm Phát triển quỹ đất thực hiện đạt 159 tỷ đồng, đạt 10% dự toán giao.
"Để hoàn thành mục tiêu 4.500 tỷ đồng do HĐND tỉnh giao trong năm 2026, đồng thời phấn đấu thu tối thiểu 4.000 tỷ đồng trong năm 2027, ngành Tài chính cùng các đơn vị liên quan đang rà soát kỹ danh mục từng dự án, tập trung đôn đốc thu nợ thuế và đẩy nhanh tiến độ đấu giá các quỹ đất", ông Lê Hòa Sơn, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết.
Dự án Khu đô thị Eurowindow Grand City ở phường Đồng Hới chưa thể triển khai suốt nhiều năm qua do vướng GPMB.
Đại diện Sở Tài chính tỉnh Quảng Trị cho biết, để hoàn thành kế hoạch thu tiền sử dụng đất năm 2026 và chuẩn bị cho năm 2027, cần sự vào cuộc quyết liệt của các sở, ngành, địa phương và đặc biệt là trách nhiệm từ phía nhà đầu tư.
Các nhà đầu tư cần soát và cam kết tiến độ; chủ động bố trí nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với UBND cấp xã và các cơ quan liên quan trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; không để tình trạng chậm triển khai do thiếu phối hợp hoặc không chủ động thực hiện các công việc thuộc trách nhiệm của nhà đầu tư.
Đối với dự án có khả năng phát sinh nguồn thu tiền sử dụng đất trong năm 2026, năm 2027, nhà đầu tư phải cung cấp kế hoạch dòng tiền, tiến độ hoàn thành các điều kiện để xác định nghĩa vụ tài chính và kế hoạch nộp ngân sách; Đối với dự án không còn khả năng tiếp tục triển khai hoặc nhà đầu tư không bảo đảm năng lực thực hiện, yêu cầu báo cáo đầy đủ nguyên nhân, đề xuất phương án xử lý theo quy định; không để dự án kéo dài, gây lãng phí nguồn lực đất đai và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư của tỉnh.
Tìm giải pháp khơi thông dòng vốn
Mới đây, UBND tỉnh Quảng Trị đã tổ chức cuộc họp với các sở, ngành, địa phương, các doanh nghiệp và nhà đầu tư nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để đẩy mạnh thu tiền sử dụng đất các tháng cuối năm 2026 và dự kiến giao kế hoạch năm 2027,
Ông Lê Văn Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị ghi nhận nỗ lực của các sở, ngành, địa phương và nhà đầu tư; cùng với đó, yêu cầu các cơ quan, đơn vị và nhà đầu tư nâng cao trách nhiệm, chủ động phối hợp tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, phấn đấu hoàn thành kế hoạch thu ngân sách năm 2026 và tạo nguồn thu ổn định cho năm 2027.
Để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành và địa phương. Theo đó, Sở Tài chính chịu trách nhiệm chủ trì rà soát khả năng thu của từng dự án để tham mưu phương án giao dự toán phù hợp. Các Sở: Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường cùng cơ quan thuế phải khẩn trương hoàn thiện các thủ tục quy hoạch, đất đai và thông báo nghĩa vụ tài chính cho doanh nghiệp. Tại cấp cơ sở, UBND các xã, phường phải tập trung cao độ cho công tác GPMB, xử lý dứt điểm hồ sơ tồn đọng để khơi thông dòng thu.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Nguyễn Văn Bảo cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh Khu vực 8 phối hợp với các tổ chức tín dụng rà soát nhu cầu vốn, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư có dự án đủ điều kiện pháp lý tiếp cận nguồn vốn tín dụng theo quy định; tăng cường phối hợp giữa ngân hàng, nhà đầu tư và các cơ quan quản lý để tháo gỡ vướng mắc về hồ sơ, dòng tiền và phương án tài chính.
