Trong chuyến công du tới các thủ đô châu Âu, Chủ tịch Hội đồng EU Antonio Costa ngày 26/8 đã đến thủ đô Vilnius của Litva (Lithuania), nơi ông đã ca ngợi sự ủng hộ kiên định của quốc gia vùng Baltic dành cho Ukraine.
Ông Costa đã cảm ơn Tổng thống Litva Gitanas Nauseda vì sự ủng hộ nhất quán của nước này đối với Ukraine, bao gồm cả các khoản viện trợ quân sự thiết yếu.
"Litva đang nêu gương sáng thông qua sự ủng hộ kiên định và mạnh mẽ dành cho Ukraine, bao gồm cả các khoản viện trợ quân sự thiết yếu. Nhờ lòng dũng cảm của các lực lượng vũ trang Ukraine, tình hình trên chiến trường đang thay đổi. Và chúng tôi sẽ tiếp tục gia tăng sức ép cho đến khi Nga chịu ngồi vào bàn đàm phán", ông Costa nói.
Chủ tịch Hội đồng EU Antonio Costa và Tổng thống Litva Gitanas Nauseda. Ảnh: EU Perspectives
Chủ tịch Hội đồng EU cũng nhấn mạnh rằng an ninh của châu Âu gắn liền chặt chẽ với việc mở rộng EU, đồng thời lưu ý rằng Ukraine, Moldova và khu vực Tây Balkan đang tiến gần hơn tới tư cách thành viên.
"Đây là khoản đầu tư tốt nhất mà chúng ta có thể thực hiện cho hòa bình, an ninh và sự ổn định trong tương lai của châu lục", ông Costa nói, đồng thời hoan nghênh quyết định của Litva trong việc đưa vấn đề mở rộng EU trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu khi nước này đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Hội đồng EU sắp tới.
Ông Costa cũng nhấn mạnh vị trí chiến lược của Litva, cho rằng điều này biến Litva thành một "chuyên gia thực thụ" về các thách thức an ninh mà sườn phía Đông của EU và khu vực Baltic đang phải đối mặt.
Ông chỉ ra các mối đe dọa hỗn hợp và sự xâm nhập của máy bay không người lái (UAV/drone) là minh chứng cho thấy sự cần thiết phải tăng cường phòng không và bảo vệ biên giới, đồng thời nhấn mạnh rằng những thách thức như vậy đòi hỏi sự phối hợp hành động ở cấp độ EU.
"Đó là lý do tại sao chúng tôi đang tăng cường năng lực quốc phòng và an ninh, để châu Âu có thể răn đe các đối thủ và ứng phó với bất kỳ hành động gây hấn nào," ông Costa khẳng định.
Litva sẽ đảm nhiệm chức Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Liên minh châu Âu vào tháng 1/2027. Ông Costa bày tỏ sự tin tưởng vào tính chuyên nghiệp cũng như cam kết của quốc gia vùng Baltic đối với các ưu tiên chung của châu Âu.
Trong bối cảnh an ninh thay đổi nhanh chóng trên "cựu lục địa", Litva gần đây đã đi đến một quyết định quan trọng.
Theo Politico EU, tháng trước, Tổng thống Nauseda cho biết, các lãnh đạo đảng phái trong Quốc hội Litva (Seimas) gần như đồng thuận hoàn toàn với ý tưởng dỡ bỏ lệnh cấm vũ khí hạt nhân tại nước này.
Cơ quan lập pháp của quốc gia vùng Baltic dự kiến sẽ bắt đầu quy trình đưa ra các sửa đổi liên quan trong thời gian tới.
Theo ông Nauseda, sau cuộc họp với các lãnh đạo phe phái trong quốc hội, rõ ràng là Điều 137 của Hiến pháp Litva – vốn cấm triển khai vũ khí hủy diệt hàng loạt và các căn cứ quân sự nước ngoài – không còn phù hợp với thực tế an ninh hiện đại.
"Các ý kiến gần như hoàn toàn thống nhất. Hầu hết lãnh đạo các phe phái trong quốc hội đều cho rằng Điều 137 đã trở nên lỗi thời và không chỉ nên sửa đổi mà cần phải loại bỏ hoàn toàn", Tổng thống Litva nhấn mạnh khi trao đổi với báo giới.
Litva gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vào năm 2004. Như ông Nauseda đã lưu ý, các lãnh đạo quốc hội không muốn đất nước tiếp tục ở lại nơi được gọi là "vùng xám" trong liên minh quân sự này với tư cách là một trong số ít quốc gia vẫn duy trì lệnh cấm vũ khí hạt nhân ở cấp độ luật pháp.
Phần Lan trước đó cũng đã dỡ bỏ một lệnh cấm tương tự.
Litva từng bày tỏ sự quan tâm đến việc triển khai vũ khí hạt nhân của Mỹ trên lãnh thổ mình, coi đây là biện pháp cần thiết để răn đe.
Minh Đức (Theo UATV, EU Neighbours East)
