Quốc hội thông qua Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Hoàng Thị Bích

Hoàng Thị Bích

Thứ 6, 20/11/2026 18:40 GMT+7

Theo luật mới được thông qua, hệ thống cơ quan điều tra gồm cơ quan điều tra của Công an nhân dân và cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.

Tổ chức cơ quan điều tra trong Công an và Quân đội

Chiều 20/11, với 458/467 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 91,78%) Quốc hội chính thức thông qua Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi). Luật gồm 8 chương, 54 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Theo luật mới, hệ thống cơ quan điều tra gồm cơ quan điều tra của Công an nhân dân và cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân. 

Luật mới quy định cơ quan điều tra của Công an nhân dân gồm: Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an; Cơ quan An ninh điều tra Công an cấp tỉnh; Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh.

Bộ trưởng Bộ Công an sẽ quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của Công an nhân dân.

Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân gồm: Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng; Cơ quan An ninh điều tra quân khu và tương đương; Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng; Cơ quan điều tra hình sự quân khu và tương đương; Cơ quan điều tra hình sự khu vực.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.

Quốc hội thông qua Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)- Ảnh 1.

Quốc hội thông qua Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) (Ảnh: Media Quốc hội).

Trước đó, báo cáo giải trình, tiếp thu về quy định tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân tại luật, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho hay theo quy định của Đảng, tổ chức, bộ máy của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng sẽ phải báo cáo Bộ Chính trị cho ý kiến.

Trên cơ sở kết luận của Bộ Chính trị và theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Chính phủ sẽ ban hành nghị định để quy định về cơ cấu, tổ chức của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng sẽ quy định các đơn vị thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng thực hiện nhiệm vụ điều tra hình sự.

Do đó, không cần thiết phải quy định số lượng tối đa các cục, phòng điều tra thuộc Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và Quân đội nhân dân, bởi vì vấn đề này sẽ do cấp có thẩm quyền quyết định theo quy định của Đảng và Luật Tổ chức Chính phủ.

Bổ sung thẩm quyền điều tra của Cơ quan An ninh điều tra của Công an nhân dân với 7 tội danh

Cũng theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, để bảo đảm tính thống nhất giữa quy định của dự thảo Luật Tổ chức Cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) và dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), nhất là quy định về thẩm quyền điều tra đối với các tội danh mới được bổ sung trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của các hệ lực lượng trong Công an nhân dân, dự thảo Luật đã điều chỉnh thẩm quyền giữa Cơ quan An ninh điều tra của Công an nhân dân và Cơ quan Cảnh sát điều tra của Công an nhân dân theo hướng giao Cơ quan An ninh điều tra của Công an nhân dân có thẩm quyền điều tra đối với 7 tội danh. 

Trong đó, có 4 tội danh thuộc lĩnh vực an ninh hàng không (quy định từ Điều 264 đến Điều 267 dự thảo Bộ luật Hình sự), 2 tội danh liên quan đến phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Điều 290 và Điều 291 dự thảo Bộ luật Hình sự) và Tội xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Đảng kỳ (Điều 343 dự thảo Bộ luật Hình sự).

Quốc hội thông qua Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)- Ảnh 2.

Quang cảnh phiên họp chiều 20/11 (Ảnh: Media Quốc hội).

Báo cáo về việc bổ sung thẩm quyền điều tra về loại tội cho các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, cơ quan chủ trì soạn thảo cho biết, công tác điều tra hình sự là hoạt động đặc thù, đòi hỏi tính chuyên nghiệp rất cao và liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. 

Do đó, các hoạt động này cần phải do cơ quan điều tra chuyên trách, điều tra viên thực hiện. Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự hiện hành đã xác định thẩm quyền của các cơ quan này phù hợp với tính chất, chức năng, nhiệm vụ quản lý Nhà nước, địa bàn và lĩnh vực hoạt động chuyên ngành của từng lực lượng. Đồng thời bảo đảm nguyên tắc phân công, phân cấp rành mạch, chuyên sâu, tránh chồng chéo trong tổ chức điều tra hình sự. Do vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ nguyên quy định như dự thảo Luật.

Về phân công và nhiệm vụ, quyền hạn của Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã. Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an nêu rõ, tại điểm b khoản 2 Điều 37 quy định việc phân công thực hiện nhiệm vụ theo lĩnh vực công tác, điểm c khoản 2 Điều 37 quy định việc phân công giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra vụ án hình sự cụ thể. 

Bên cạnh đó, Bộ luật Tố tụng hình sự chỉ quy định chung về công tác phân công của Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra cấp tỉnh Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng, Phó Trưởng Công an cấp xã, còn quy định cụ thể do Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự quy định. Do đó, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ nguyên như dự thảo Luật.

Cảm ơn bạn đã quan tâm đến nội dung trên. Hãy tặng sao để tiếp thêm động lực cho tác giả có những bài viết hay hơn nữa.
Đã tặng: 0 star
Tặng sao cho tác giả
Hữu ích
5 star
Hấp dẫn
10 star
Đặc sắc
15 star
Tuyệt vời
20 star

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.